Lezen leer je op de As-Siddieq

Het argument van Dijksma en Asscher om de As-Siddieq school te korten is ongeloofwaardig. Die school heeft een goede Citoscore.

Jaap Dronkers

De aanhoudende weigering van het bestuur van de islamitische As-Siddieq basisschool in Amsterdam om serieus werk te maken van verbetering van het onderwijs was voor staatssecretaris van Onderwijs Sharon Dijksma en de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher reden de subsidie voor deze school te verminderen.

Zij verwezen daarbij naar het rapport van de onderwijsinspectie. Dat rapport laat echter duidelijk zien dat de Citoscore van de leerlingen op de As-Siddieq school de laatste drie jaar gemiddeld 535 is. Dat is hoog, ook in vergelijking met de andere scholen in hun wijk (534).

Daarom zegt het inspectierapport over deze scores: ‘De resultaten aan het eind van de schoolperiode lagen steeds boven de bovengrens die de inspectie bij de beoordeling hanteert.’
In de terminologie van het rapport van de commissie-Dijsselbloem: de As-Siddieq scoort hoog op het ‘wat’ (de geleerde inhoud).

Onvoldoendes
De onderwijsinspectie geeft de As-Siddieq school veel onvoldoendes, maar die zijn allemaal voor het ‘hoe’: didactisch handelen, leerstofaanbod, afstemming en betrokkenheid, kwaliteitszorg en sociale veiligheid. Volgens Dijsselbloem moet de overheid zich niet met dat ‘hoe’ bemoeien. Dat zou overgelaten worden aan de docenten en scholen. Het inspectierapport legt niet uit hoe leerlingen op een school met zoveel onvoldoendes voor het ‘hoe’ toch hoge Citoscores kunnen halen.

De As-Siddieq is bij lange na niet de slechtste basisschool van Amsterdam. Tenminste zeven Amsterdamse basisscholen scoren al drie jaar meer dan vijf punten lager, wat een groot verschil uitmaakt bij de toelating tot vwo en havo. Het gaat om De Piramide (526), Ru Paré (527), Sint Paulus (528), De Vlinderboom (529), Noordmans (530), Het Vogelnest (530) en De Kaap (530). Vijf van deze zeven scholen staan al geruime tijd onder geïntensiveerd toezicht van de onderwijsinspectie.

Draagvlak
Toch wordt alleen de As-Siddieq aangepakt. Wordt er met twee maten gemeten? De As-Siddieq school is een islamitische, de andere Amsterdamse scholen met nog lagere Citoscores zijn allemaal openbare of christelijke scholen. Ik vrees dat het antwoord luidt dat de besturen van deze openbare of christelijke scholen voldoende politiek draagvlak hebben om een dergelijke harde aanpak af te wenden.

Dat gebeurt niet alleen in Amsterdam. In Rotterdam ging het net zo. De ouders van leerlingen op de slecht presterende islamitische middelbare school werden door de toenmalige wethouder Geluk terecht gewaarschuwd voor de lage kwaliteit van het onderwijs op die school.

Maar de wethouder zweeg in alle talen over het slechte onderwijs op drie andere middelbare scholen in Rotterdam, ook toen de rechter hem die mogelijkheid bood. Maar het waren openbare of christelijke scholen, hun bestuurders kennen het klappen van de zweep en gebruiken het juiste bestuursjargon. Gewone mensen zouden dit een ongelijke behandeling noemen.

Zorgplannen
Zijn er dan geen problemen met islamitische scholen? Jazeker, de school functioneert niet zoals de inspectie dat van een Nederlandse school verwacht, met zorgplannen, individuele leerlijnen en kwaliteitszorg.

De werkwijze van het bestuur past niet in de waarden en normen van de Nederlandse samenleving. Het schoolbestuur heeft opvattingen over goed burgerschap, die niet aansluiten bij de gangbare in Nederland. Dat was ook de klacht van de ontslagen leerkracht bij de As-Siddieq school: de islamitische waarden en normen van deze school botsen met de gangbare, en het schoolbestuur is erop uit de leerlingen op die school ‘af te schermen’ van die Nederlandse normen.

Het lijkt mij dat deze botsing het echte probleem met de islamitische scholen is. De kwaliteit van de As-Siddieq school bij het leren van taal en rekenen is beter dan van menige openbare en christelijke basisschool in gelijke omstandigheden.

Want dezelfde islamitische waarden en normen die leiden tot botsingen met de Nederlandse omgeving, maken ook de hoge Citoscores mogelijk.

Deze dubbelzinnigheid van waarden en normen is niet uniek voor de islam. Ook orthodoxe protestantse, joodse of hindoescholen hebben een hogere onderwijskwaliteit door dezelfde dubbelzinnigheid: de waarden en normen die de leerling beschermen tegen de Nederlandse waarden en normen, helpen de leerling ook goed te leren.

Slecht
Het voortbestaan van deze zeven slechte Amsterdamse basisscholen en deze twee slechte Rotterdamse middelbare scholen laat zien dat Dijksma, Asscher en Geluk zich weinig bekommeren om onderwijskwaliteit, zolang zij met hun schoolbesturen goed overweg kunnen. Bij de As-Siddieq gaat het om botsende waarden en normen van het ‘seculier-christelijke’ Nederland met die van islamitische Nederlanders.

Er moet een politieke keuze gemaakt worden: het toelaten van succesvolle islamitische scholen, die echter met de rug naar de Nederlandse samenleving staan, of het echt zorgen voor een betere kwaliteit van alle scholen, ongeacht of het bestuur zo prettig meewerkt. Dan pas vervalt de reden voor ouders hun kind naar orthodoxe scholen te sturen: onderwijs waar men goed taal en rekenen leert, zodat hun kind verder komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden