Commentaar betutteling

Levensstijlbeïnvloeding wegzetten als bedilzucht is achterhaald, maar men moet zich wel bewust zijn van de eventuele keerzijden

Laat de overheid stevig inzetten op nudgen, door gezonde keuzes laagdrempelig te maken.

Uit onderzoek bij stationskiosken bleek dat klanten pakten wat er naast de kassa lag, of dat nou een appel of een Twix was. De consument laat zich leiden door gemakzucht. Beeld ANP

Onze maatschappij is vergeven van ongezonde verleidingen. Tabakswaar ligt uitgestald achter de supermarktbalie, de kantine van de voetbalclub verkoopt energiedrankjes en snoeprepen. En wie een drukke winkelstraat bezoekt, vindt vaak sneller een frikandel dan een salade.

Met het Nationaal Preventie-akkoord, dat binnenkort wordt gesloten, wil de regering onder aanvoering van ChristenUnie-bewindsman Paul Blokhuis een gezonde leefstijl bevorderen. Hij wil dat er een rookvrije generatie opgroeit. De accijns gaat fors omhoog en het aantal rookplekken wordt flink teruggedrongen. Daarnaast wil hij ook de consumptie van drank, suiker en vet ontmoedigen.

Mogelijk stuiten Blokhuis’ ambities op enig verzet van anti-betuttelingspartij VVD. Maar leefstijlbeïnvloeding louter wegzetten als bedilzucht is achterhaald en navel-staarderig. Het gaat uit van het idee van de vrije wil, maar dat is in het geval van roken allang gelogenstraft – de autonome keuze is al snel een ernstige verslaving. Bovendien blijkt de mens er ook andere drijfveren op na te houden dan rationele. Gemakzucht bijvoorbeeld. Uit onderzoek bij stationskiosken bleek dat klanten pakten wat er naast de kassa lag, of dat nou een appel of een Twix was.

We zullen vraagtekens moeten plaatsen bij de maatschappelijke kosten van ons voedselsysteem, waarin het ongezondste en meest milieuvervuilende eten grofweg het goedkoopst is. Overheidsingrijpen is gewenst, zeker niet alleen bij de consument, maar nadrukkelijk ook aan de productiezijde. Zo nam het suikergehalte in frisdranken in Frankrijk en Groot-Brittannië meteen af nadat er extra belasting werd ingevoerd op drankjes met veel suiker.

Nederland loopt internationaal gezien lang niet voorop met het beschermen van haar burgers – een wettelijke zorgplicht. Tegenover de enorme hoeveelheid commerciële reclamecampagnes, mag de overheid stevig inzetten op nudgen: gewenst gedrag stimuleren door gezonde keuzes laagdrempelig te maken. Wel zal ze alert moeten zijn op de keerzijde: burgers die elkaar de maat gaan nemen (overgewicht, eigen schuld). Een gezonde samenleving moet ook solidair zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.