Column Sheila Sitalsing

Lévensgevaarlijk, straks worden we allemaal doodgeslagen en -gestoken door een dolende gek

Het komt weleens voor dat iemand een oudere dame een paar uur buiten op een bankje ziet zitten, vertelde politiechef Anja Schouten donderdag in de Volkskrant. En dan belt zo iemand de politie. Omdat de politie 24 uur per dag bereikbaar is, en omdat hij ook niet weet wie je anders zou kunnen bellen bij onbestemde zorgen over een onbekende op straat.

De politie is niet opgeleid om zoiets op te lossen, en de bejaarde dame heeft geen politie nodig, maar een hulpverlener. Of niemand, als ze gewoon lekker zat.

Net zoals de politie niet altijd weet wat ze moet doen bij al die andere meldingen van mensen met onbegrepen gedrag die continu binnenstromen. 260 per dag, 96 duizend per jaar. De aantallen stijgen. Ze belanden in de bak met code E33, bedoeld voor ‘verwarde mensen’. Een vergaarbak voor verslaafden, normaal-luidruchtigen, alcoholisten, psychiatrische patiënten, dementerenden, ouderen die te lang op bankjes zitten, verstandelijk gehandicapten en mensen die gewoon eventjes iets geks deden.

Sinds de politie in 2011 deze meldingen apart moest gaan registreren, is er een permanente discussie over hoe dat toch kan, al die ‘verwarde mensen’ op de straten. Want lévensgevaarlijk, en dat krijg je als er op de ggz wordt bezuinigd, en straks worden we allemaal doodgeslagen en -gestoken door een dolende gek.

Dat dit verwarde praat is, is al geregeld betoogd, onder meer door Bauke Koekkoek, crisisverpleegkundige, onderzoeker en lector Onbegrepen Gedrag. Ook politiechef Schouten benadrukt in de Volkskrant dat die 96 duizend meldingen voor de helft gaan over mensen ‘die even radeloos zijn of onder invloed, en die daarna weer rustig hun leven voortzetten’. De rest betreft ongeveer 6.000 mensen, sommigen worden 200 keer per jaar gemeld; ze zijn luidruchtig, ze geven overlast, maar gevaarlijk: mwah. ‘Potentieel gewelddadig’ is een veel kleinere groep, van rond de duizend mensen.

Het punt is: de notoir ‘verwarden’ hebben vaak schulden of sociale ellende, ze zijn verslaafd of dakloos. Levensproblemen waar de politie niet voor zou moeten uitrukken. Schouten bepleit daarom meer geld en mankracht voor ‘veiligheidshuizen’, een knooppunt van politie en zorg- en hulpverleners dat maatwerk biedt. En ze wil een telefoonnummer dat óók 24 uur per dag bereikbaar is, met zorgverleners.

Het dieperliggende probleem laat zich moeilijker oplossen: dat de mensen steeds minder kunnen velen in dit land. Want Nederland werd alras aangeharkter en daardoor intoleranter; sommigen noemen het vertrutting.

Bauke Koekkoek geeft daar in een YouTube-filmpje over onbegrepen gedrag een schitterend voorbeeld van. Hij wandelt door de Baronielaan in Breda, een mooie oude laan, hij woonde als kind op nummer 164. En hij vertelt: vroeger woonden aan de ene kant twee mannen die dagelijks van de supermarkt kwamen aangerinkeld met een karretje vol flessen alcoholica. Rechts woonden hippie-achtige stellen die hun kinderen lieten ronddarren in de verwilderde tuin. Verderop woonden krakers in de kerk. Ze hadden een Volvo-stationwagen opgehangen langs de gevel, tegen de milieuvervuiling.

Nu is de Baronielaan ‘een hele nette straat geworden’, aldus Koekkoek. Geen alcoholisten meer, kraken is verboden en bij afwijkingen bellen we gelijk 112.

Door een demograaf liet ik me ooit uitleggen dat dit komt door de vergrijzing en door de mentaliteit die er bij het ouder worden vaak vanzelf bij komt: een afkeer van risico, luidruchtigheid, gulzigheid en groei. En een hang naar rust, overzichtelijkheid en knus thuis op de bank kijken naar Angela de Jong, hogepriesteres der burgergeneugten, die ‘de talkshowoorlog’ van duiding voorziet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden