Leve de democratie!

De groten worden steeds kleiner en de kleinen worden steeds groter. Dat is het resultaat van de verkiezingen. Dat betekent op termijn een onbestuurbaar land

In Nederland – en ook ver daarbuiten – parasiteren goedkope one-issue partijen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de traditionele partijen, en roven daarmee zo veel stemmen dat een stabiele regeringsvorming niet meer mogelijk is. Daarmee kom je in een vicieuze cirkel van versplintering en instabiliteit.

Radicale partijen
Al voor de Tweede Wereldoorlog bestonden er in Nederland kleine, meestal radicale partijen die een enkele zetel wisten te veroveren. Maar nooit bedreigden ze de politieke stabiliteit. Sinds de val van de Muur en het verlies van de ‘ideologische veren’ slagen sommige kleinere partijen erin een behoorlijk zetelaantal te verwerven. Bij de verkiezingen van 1982 hadden de grote drie samen 128 zetels, nu een schamele 82.

De oorzaak is dat elke volkspartij een of meer ‘radicalere’ versies naast zich heeft die de stemmen aftappen. Zo heeft de PvdA te kampen met de SP, GL, D66 en zelfs PVV. Voor de VVD en CDA geldt hetzelfde: PVV, D66 en CU zijn net een tikje radicaler of chiquer en daarom voor sommigen een tikje aantrekkelijker. Hieraan kun je een einde maken met duidelijke en ideologische standpunten. Geef de radicalen geen ruimte met hun quasihelderheid.

En verklaar de oorlog aan deze parasiterende partijen. Laat geen gelegenheid voorbij gaan om erop te wijzen dat zij geen enkele bestuurservaring hebben en wanneer ze de kans krijgen deze verantwoordelijkheid uit de weg gaan. Ik denk hierbij aan het laffe gedrag van GL en SP bij de formatie van 2006. De kiezer houdt wel van radicale standpunten, maar weet echt verantwoordelijkheidsgevoel beslist te waarderen.

Zoete broodjes
Waarom zou je zoete broodjes bakken met de partijen die je kiezers stelen? Waarom zegt Cohen dat hij contact opneemt met de partijen die het dichtst bij hem zijn? Dat zijn de partijen die hem van de overwinning hebben afgehouden. Niks contact, oorlog! Joop den Uyl wilde de CPN nog niet met een tang aanpakken. Cohen doet net alsof Halsema een verantwoordelijk politica is. Maar wanneer heeft ze voor het laatst verantwoording voor een publiek ambt afgelegd? Helemaal nooit.

Wanneer dit geen succes heeft, gaan we onvermijdelijk Italië achterna. Geen brede volkspartijen meer, maar ad-hoc-stembusakkoorden. Onder de paraplu van twee grote allianties kent Italië een pseudotweepartijenstelsel. Berlusconi werkt daarin samen met de MSI en de Lega Nord. En bij links is het al niet veel beter. Zo verbloem je dat er geen traditionele volkspartijen meer zijn, maar alleen nog de smeulende puinhopen. Je hebt dan wel vaak heibel in de eigen tent, maar niet elke drie weken verkiezingen. Maar dat willen we toch niet? Daarom: liever een stem voor een lichtmatroos dan op de beste stuurlui aan wal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden