Opinie

'Les voor Unilever: wie korte termijn negeert, draagt niet bij aan betere wereld'

Voor de eigen bedrijfsmatige gezondheid valt het te hopen dat de raad van bestuur van Unilever de oproep van de pensioenfondsen om marktgerichte hervormingen terug te draaien negeert, betoogt Joshua Livestro.

CEO Paul Polman van Unilever poseert voor een selectie Unilever-producten, 2016.Beeld getty

Via een recente brief in deze krant probeerden pensioenfondsen PMT en PME, ondersteund door verzekeraar ASR, om recente marktgerichte hervormingen in het beleid van Unilever terug te draaien ('Unilever, blijf ook oog houden voor duurzaamheid', 25 februari). Een terugkeer naar het door CEO Paul Polman bepleite langetermijndenken zou volgens hen 'hetzelfde rendement en een betere wereld' opleveren. Weg dus met de op kortetermijnrendement gerichte maatregelen die de raad van bestuur kort na de onverwachte overnamepoging door het Amerikaanse Kraft heeft genomen.

Nu is een betere wereld iets waar je onmogelijk tegen kunt zijn. Toch kan men vraagtekens zetten bij de door de pensioenfondsen gebruikte redenering. Om te beginnen leek er van 'hetzelfde rendement' het afgelopen jaar hoegenaamd geen sprake te zijn. De onder Polman doorgevoerde strategie van inzetten op internationale groeimarkten in opkomende economieën had gewerkt zolang die landen meeliftten op de internationale conjunctuurgolf. Maar toen in kernlanden als India en vooral Brazilië de groei tegenviel, was het met het stijgende rendement van het Unileveraandeel snel gedaan.

Terwijl de belangrijkste beursindexen in 2016 allemaal een gezonde groei noteerden, bleef het aandeel Unilever kwakkelen. Ten opzichte van de piek van tweede helft 2015 daalde het zelfs. Pensioenfondsen kunnen dit soort 'tijdelijke verliezen' wel opvangen. Twaalf maanden is immers niets op de vijftigjarige termijn waarop deze instellingen denken. Voor kleinere beleggers is het evenwel een ander verhaal. Die hebben niet altijd de luxe van de lange termijn. Voor hen is een koersverlies soms gewoon een persoonlijk verlies.

Verontrusting

Stelselmatig negeren van 'beter rendement' is voor kleinere beleggers dus niet noodzakelijk positief. Het is bovendien ook vanuit het punt van bedrijfsvoering niet zonder nadelen. De koers van het aandeel is een nuttige indicator van de gezondheid van een bedrijf. Als de bedrijfsleiding van Unilever iets minder blasé had gedaan over de koers van het eigen aandeel, had men wellicht eerder de signalen kunnen oppikken over de groeiende problemen op strategisch niveau.

Tijdige maatregelen om die problemen aan te pakken, hadden op hun beurt wellicht kunnen voorkomen dat er in internationale zakenkranten als de Wall Street Journal en de Financial Times rond de jaarwisseling verontruste commentaren verschenen over de uitblijvende groei bij Unilever. Daarmee de weg bereidend voor het overnamebod van Kraft.

In een eerste reactie op het overnamebod verklaarden commentatoren 'verrast' te zijn door de 'onverwachte stap' van Kraft. Maar wie de ontwikkelingen in de twaalf maanden die eraan voorafgingen meeweegt, snapt dat het feitelijk helemaal niet zo onverwacht was.

Tragische vergissing

Het overnamebod ketste zoals bekend al snel af. Toch dwong het Polman zijn knopen te tellen. Het bedrijf zou 'opties gaan verkennen om versneld aandeelhouderswaarde te creëren'. Het gaat daarbij om zaken als saneringen en het afstoten van onrendabele activiteiten. In het internationale bedrijfsleven zijn het algemeen geaccepteerde managementmiddelen, maar bij Unilever kijkt men erbij alsof het levertraan is - het is misschien wel goed voor de gezondheid van het bedrijf, maar het smaakt bepaald niet naar meer.

In tegendeel, de publicatie van de brief door de pensioenfondsen, kort daarop gevolgd door de steunverklaring voor de oude koers door ASR, doet vermoeden dat kringen rond Polman deze switch naar een normaal rendementsdenken hooguit als tijdelijk zien.

Dat zou een tragische vergissing zijn. Met de doelstelling van het willen bijdragen aan een betere wereld is niets mis. Maar dat kan prima worden gecombineerd met het nastreven van gewone zakelijke kortetermijndoelen. Sterker nog, als de afgelopen twaalf maanden iets hebben laten zien, dan is het wel dat mooie langetermijndoelen op het gebied van duurzaamheid hun waarde verliezen als je niet in staat bent op korte termijn waarde te realiseren voor je bedrijf. Voor de eigen bedrijfsmatige gezondheid valt het dus te hopen dat de raad van bestuur van Unilever de oproep van de pensioenfondsen negeert.

Joshua Livestro is hoofdredacteur van Jalta.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden