Opinie Onderwijs

Leraar Jeroen Steenbakkers: ‘Voorstellen onderwijs zijn geen ‘ramp’, Aleid’

We stevenen af op een onderwijsramp en niemand ligt er wakker van. Dat betoogt Aleid Truijens, Volkskrant-columnist: ‘Curriculum.nu, dat ons onderwijs ‘toekomstproof’ moet maken, slurpt veel geld op en zal grote onrust en werkdruk onder leraren veroorzaken.’ Leraar Jeroen Steenbakkers denkt daar heel anders over: ‘Nuance is nodig bij het gesprek over onderwijsvernieuwing’. 

Leren lezen en schrijven op de basisschool, voor kinderen rond 5 jaar. Beeld Joost van den Broek

Op 5 juni zat ik bij een inspraakronde van Curriculum.nu als docent Nederlands en als vader van schoolgaande kinderen. Twee dagen later las ik in de Volkskrant dat ons land met Curriculum.nu afstevent op ‘een onderwijsramp’. Aleid Truijens roept leraren en ouders dringend op om te reageren op de voorstellen.

Curriculum.nu is ‘oude, zure wijn’ schrijft ze. Ik zag vooral jonge bevlogen vakdocenten met zorgvuldige voorstellen waar ik me soms wel, soms niet in kan vinden. Opvallend: de voorstellen maken weinig verbinding met de huidige lespraktijk. Mijn feedback was bovendien dat ‘plezier’ niet thuishoort in een curriculum: voorgeschreven plezier is niet leuk. Wel gunstig: basisschool- en middelbare schooldocenten hebben voor het eerst samen het curriculum Nederlands doordacht. Het voorstel om vakinhoud meer ‘in context’ te behandelen heeft mijn volle sympathie.

Truijens vindt dat verschrikkelijk: ze is voor gedegen vakkennis en tegen ‘vage concepten’ zoals ‘betekenisvol leren in contexten’. Na 26 jaar lesgeven concludeer ik dat vakinhoud juist is gebaat bij context en betekenis. Voorbeeld: leerlingen oefenen in groep 7 en 8 en in klas 1, 2 en 3 veelvuldig op werkwoordspelling en ontleden (gedegen vakkennis!) aan de hand van contextloze schoolboekzinnetjes. Vaak zonder veel inhoudelijke begeleiding: contextloos en ‘docentonafhankelijk werken’ gaan goed samen. Als leerlingen die oefeningen op hun laptop maken, noemen we dat ‘gepersonaliseerd leren’, maar veel leerlingen hebben geen idee wat ze leren en waarom. Dat komt hun niveau niet ten goede. Veel van mijn bovenbouwleerlingen denken dat zinnen enkelvoudig zijn en maar één persoonsvorm hebben, die ‘kennis’ hebben ze overgehouden aan oefeningen. Persoonsvormen spellen ze vaak fout. Mijn taak om verkeerde aannames naar boven te halen en kennis te contextualiseren. Jammer, we kunnen onze tijd beter besteden.

Leerlingen die goed kúnnen spellen, moeten ook zorgvuldig wíllen spellen. Niet alleen bij een toets, ook in het echte leven. ‘Spellingsbewustzijn’ is nodig; ze moeten betekenis toekennen aan hun verworven kennis. Dat gaat over ‘vorming’, volgens Truijens ‘niet de taak van de overheid’. Opmerkelijk, docenten werken altijd in op de persoonsvorming van leerlingen. Daar kunnen we beter expliciet over zijn. De vraag is vooral: welke vorming willen we? Goed dat Curriculum.nu zich daar expliciet over uitspreekt, zodat we kunnen debatteren over de waarden die we met ons onderwijs nastreven.

Fijn dat Truijens dat debat aangaat en stelling neemt, jammer dat ze dat ongenuanceerd doet. Onderwijsvernieuwing is complex, alleen al omdat de mate waarin een docent gelooft in een specifieke lesinhoud of werkvorm de kwaliteit van zijn lessen sterk beïnvloedt. Wat goed werkt bij de één, werkt niet bij de ander. Om deze reden is polarisering over wat goed onderwijs behelst niet zinvol. Gesprekken over vernieuwing zijn gebaat bij zorgvuldigheid, hoffelijkheid en nuance. De voorstellen in deze fase afschrijven als ‘een ramp’ helpt het gesprek niet verder.

Jeroen Steenbakkers is leraar Nederlands.  Daarnaast heeft hij een lerarenbeurs (Dudoc Alfa) om aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek te doen naar de effecten van bestaand en vernieuwd schrijfstijlonderwijs. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden