GastcolumnJeffrey Spalburg

Lekker onbevangen met je zoon naar de Efteling en de slavernijtentoonstelling

null Beeld

Samen met je zoon op pad. Zonder mama. Zonder zon. We hebben er deze vakantie voor gekozen om in Nederland te blijven en maken een rondje langs de leukste plekjes om naar toe te gaan. Hopen dat het droog blijft. Vandaag gaan we naar de Efteling. Lekker onbevangen. Het is waar wat ze zeggen; hier kom je drie keer in je leven. Een keer als kind, een keer als ouder en een keer als opa of oma. Ik zit nu midden in mijn tweede keer. Daar ben ik weer. Deze keer mag ik alles wat ik vroeger zo leuk vond aan mijn zoon laten zien.

Het is het perfecte dagje uit. De Efteling heeft alles: van een rustige sprookjeswandeling tot een sensationele adrenalinerush, van een high tech achtbaan tot een slome stoomcarrousel. Je bungelt meters door de lucht of staat met beentjes veilig op de grond. Oog in oog met piraten en ridders, elven en laven. En natuurlijk met Holle Bolle Gijs. Ik hou van de magie. Hier kan je je helemaal onderdompelen in een andere wereld ver van de onze. Zonder alle dagelijkse beslommeringen en gedoe.

Wat is er veel veranderd. In mijn tijd was er misschien één achtbaan. Nu telde ik er zes. De Python is er gelukkig nog steeds. De eerste minuut is alleen maar nodig om genoeg hoogte te krijgen, om vanaf daar in een rotvaart van een dertig seconden naar beneden te denderen. Door de ogen van mijn zoon beleef ik mijn eigen jeugd opnieuw. Het was de vijftig minuten wachten meer dan waard.

Vliegende Hollander

In een van de nieuwe achtbanen, De Vliegende Hollander, staan we in een lange rij met z’n allen in het decor van een 17de-eeuwse vestingstad. De attractie is vernoemd naar de legende van kapitein Willem van der Decken, die met zijn schip onder dezelfde naam op zoek ging naar rijkdom. Zijn hebzucht was zo groot, dat hij zelfs op eerste Paasdag zijn bemanning beval om uit te varen, ook al was dat verboden. Sindsdien is het VOC-schip verdoemd en moet het voor eeuwig over de zeven wereldzeeën blijven varen.

Even heb ik de gedachte: de VOC als vermaak? Die laat ik snel los als ik zie hoe enthousiast mijn zoon is. Het komt nog wel denk ik. Dit is waar de Efteling zo goed in is: het prikkelen van je fantasie door niet alleen in een geweldige achtbaan te zitten, maar een attractie ook helemaal in te kleden in een groter verhaal. Ons wachten wordt ook hier weer ruimschoots beloond met een welverdiende plons in het water wanneer het achtbaankarretje op het einde van zijn rit tot stilstand komt. Het was geen bluf om de karretjes te ontwerpen als schip.

Suiker

In dezelfde week neem ik mijn zoon van 10 jaar weer mee. Deze keer naar het Rijksmuseum. Een totaal ander ‘uitje’: de slavernijtentoonstelling. Ik ben gedeeltelijk Surinaams en vind het belangrijk dat hij weet waar zijn roots liggen. Net zoals ik hem al meerdere malen heb meegenomen naar mijn geboortegrond Twente. Liet ik hem daar kennismaken met de textielindustrie, nu leert hij over het land van zijn opa en de suikerindustrie. De directe reden om het land te stichten, dat daarvoor helemaal niet bestond. Enkel en alleen in het leven geroepen om zoveel mogelijk geld mee te verdienen. Over de rug van mensen die daar niet voor gekozen hebben.

In een familietour wordt op niet-moralistische manier uitgelegd wat slavernij betekende en in hoeverre de erfenis nog steeds doorwerkt in ons dagelijks denken. Langs de vele schilderijen uit de eigen collectie van het museum aangevuld met attributen, wordt er een beeld geschetst over het ontstaan van het slavernijsysteem.

Ik kijk hoe mijn zoon alles in zich opneemt. Hij zegt niks. Bij een vitrine met een brandijzer met de letters GWC (Geoctroyeerde Westindische Compagnie), waarmee tot slaaf gemaakten werden gebrandmerkt als bezit, houdt hij even stil. ‘Kijk papa! Het embleem van de Vliegende Hollander.’

Het logo lijkt inderdaad, net als dat van de VOC, op het logo dat ik die week eerder heb gezien. GWC in plaats van VHE, van Vliegende Hollander Efteling. Het geeft te denken.

Jeffrey Spalburg is cabaretier. Zijn onemanshow Baas uit 2017 is sinds kort te zien op Netflix. In augustus is hij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden