Column Peter de Waard

Leidt aow altijd automatisch tot ontslag?

Wie op dit moment 66 jaar en 4 maanden wordt, mag niet alleen met pensioen, hij of zij móét het ook. Er volgt van rechtswege ontslag, hetgeen betekent dat hij of zij wordt veroordeeld tot een verblijf achter de geraniums. Dat is voor sommigen een even deprimerende gedachte als levenslang achter de tralies van de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught.

Hoewel er tegenwoordig veel leuke dingen te doen zijn – ontelbare televisiekanalen en Netflix, stedentrips, museumbezoek, fitness, vrijwilligerswerk en op de kleinkinderen passen – dat iemand zich als aow’er net zo opgejaagd kan voelen als iemand met een vijfdaagse werkweek, ziet een deel het toch als een zwart gat. 70 procent van de werkenden wil misschien liever vandaag dan morgen met pensioen. Maar bij 30 procent wordt meteen de zin van het hele bestaan weggevaagd.

Sinds het pensioenakkoord van vorig jaar is de aow bij de mensen die in 1954, 1955 en 1956 zijn geboren, ook nog eens flink naar voren gehaald, zodat ze ineens een dreigend pensioen veel sneller voor zich hebben zien opdoemen. Maar nu is arbeidsmarkt ongekend krap en zijn ouderen meer dan ooit nodig. ‘Schrijf de oudere werknemer niet af’, luidde de hartenkreet boven een artikel van Madelon Meester op de economiepagina van dinsdag.

Het automatische ontslag is niet bij wet geregeld, maar staat standaard in de individuele arbeidsovereenkomst. Werkgevers willen in principe hun ouderen graag lozen. Ze zijn meestal duurder dan jongeren, minder soepel en ook nog verstokte digibeten die zich niet senang voelen in het papierloze kantoor. Iedereen mag als aow’er gewoon blijven werken – vraag het aan voetbalbobo’s, televisiepresentatoren en hoogwaardigheidsbekleders – maar dat recht moet worden gegund en kan niet worden opgeëist.

In sectoren waar grote tekorten zijn, zoals het onderwijs, kunnen werkgevers aow’ers wel een nieuw contract (brugcontracten zijn populair) aanbieden. Ze zijn vaak ook nog lekker goedkoop omdat ze premies voor ziekte en werkloosheid niet hoeven af te dragen.

Werknemers hebben geen recht door te mogen werken na de aow, als de werkgever van ze af wil. Vakbonden zijn daarvoor ook nooit in het strijdperk getreden.

De FNV staat juist voor doorstroming. Maar er zijn uitzonderingen. In de laatste cao geeft ING werknemers het recht tot hun 68ste door te werken, omdat ze anders met een gat te maken krijgen in de aanvullende pensioenuitkering. En dat gat kennen meer werknemers.

Vorig jaar won een projectsecretaresse bij een bouwbedrijf bij de rechter een zaak waarbij ze eiste te mogen doorwerken, hoewel haar baas vond dat het bedrijfsbelang (verjonging) zich daar tegen verzette. Maar de rechter beriep zich op de bouwcao, waarin staat dat het bedrijf dit zou moeten inwilligen.

Het is echter niet meer dan een uitzondering op de regel dat wie aow krijgt ook de zak krijgt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden