Opinie

Leiding Ajax schiet ernstig tekort

Voor een Ajacied is het optreden van de ploeg van Frank de Boer niet meer om aan te zien.

Ricardo Kishna van Ajax pakt Luke Wilkshire van Feyenoord vast.Beeld anp

Gisteren is Ajax door erfvijand Feyenoord genadeloos afgeschminkt in een door de Rotterdammers volledig gedomineerde wedstrijd. In alle wedstrijdstatistieken lagen de Amsterdammers onder en het was de genade van het opperwezen dat Ajax niet met 0-3 op de broek kreeg.

Voor een Ajacied was het optreden van de ploeg van De Boer treurigmakend. Net als tegen de vechtjassen van Salzburg en recenter nog tegen bijvoorbeeld PEC Zwolle en Vitesse legden de kids van Ajax het op alle fronten af tegen de vechtmachine uit Rotterdam. Maar er is meer aan de hand. Deze wedstrijd is het dieptepunt van een langzaam bederf, zeg maar de nieges, in het Ajax-spel.

Zeg niet dat u het niet zag aankomen! Natuurlijk die vier titels, magere kampioenschappen weliswaar in een weltergewicht competitie, waren er om trots op te zijn. En verdiend ook, maar wees eerlijk: veel vreugde was er zelden door dat afschuwelijke gebrek aan beleving. En dat verschrikkelijke tikkie-voetbal, dat ze zelf deftig positiespel noemen en waar ze naar eigen zeggen zo goed in zijn, dat begon u toch ook de keel uit te hangen? De tribunes zijn gaandeweg minder gevuld en het publiek keek soms verward en verdoofd naar dof resultaatvoetbal.

Trainer Frank de Boer van Ajax tijdens de training ter voorbereiding op de klassieker tegen Feyenoord.Beeld anp

Ik hoorde Frank de Boer zondagmiddag antwoorden op de vraag wat hem het meest teleurstelde, 'dat de jongens zo weinig initiatief' toonden. Dit is ontluisterend. Je voert als coach dus niet aan dat je het erg onplezierig vindt voor die 50.000 knetter gemotiveerde supporters, die een vreselijk zwakke ploeg zagen lummelen tegen tot de tanden gewapende Feyenoorders. Nee, dat komt niet in je op. Je zegt ook niet dat je hebt gefaald in het motiveren van je ploeg om met een missie te spelen, nee zeg. Je zegt ook niet dat jouw leiding in en buiten het team inzicht en inspiratie mist, kom nou. Je zegt dat de jongens hebben gefaald. Misschien de spanning...zo zocht Frank wat houvast. Alsof je van een zwak optreden van een acteur zegt dat hij last had van het onthouden van zoveel tekst. Armetierig allemaal dit commentaar. En niet intelligent.

Op de tribunes wisten ze wel beter. Ze zien dat de ploeg bangelijk en veel te voorzichtig speelt. Er is geen beleving en er ontbreekt besef over de ernst van de zaak. Er is geen plan, geen durf en geen leiding. Wat de mensen steeds zien is een bange ploeg waarvan de meeste jongens, met angst voor balverlies, in de breedte spelen, niemand die diep of buitenom durft te gaan...geen initiatief en een atletisch ondermaats team. De mensen zien een vreemde opstelling (bang), defensieve en eigenaardige wissels (bang), geen contact met publiek zoeken (bang) en nooit avontuurlijk willen voetballen (bang). De schuld ligt niet bij de spelersgroep, hoewel daar een paar onbedaarlijk zwakke jongens tussen zitten. Nee, de leiding van het team is al geruime tijd de weg kwijt.

De leiding van Ajax schiet ernstig tekort. Niet alleen de coaching op het operationeel niveau is onder de maat, maar in feite faalt het leiderschap van de club. Ajax is groot geworden en heeft zich cultureel geworteld als een club die sportieve eigenschappen hoog houdt; techniek, flair, bluf, gogme, initiatief, speelsheid, professionele wil om te winnen, mentale hardheid, aanvallend voetbal. Deze eigenschappen hebben de club iconische successen gebracht en een enorme aanhang opgeleverd. Deze set van succesfactoren is ingeleverd voor robotachtig breedtevoetbal waar een straf lijkt te staan op een eigen actie met durf.

De strategische leiding van de club behoort cultuurdrager en cultuurverdediger te zijn. Zij moet de waarden handhaven die de club groot houden. 'Ajax', het beeldmerk, de icoon, is verdwenen. Het gebodene is kleurloos, futloos en emotieloos. Paradoxaal bijna: nu Ajax zijn ambitie naar beneden bijstelt (cultureel fout) en geen goede aankopen doet (fout als je het geld hebt) en op de jeugd mikt (goed), waarom dan niet een technische coaching die de Ajax-waarden oppikt en voortzet? Dus gewoon voetbal met beleving en drang om te winnen; de aanhang zou het je vergeven als dat tot bloedneuzen leidt of het missen van het kampioenschap... iedereen zou dat begrijpen. Waarom dan toch wekelijks dat wezenloze potje voetbal afleveren? De conclusie kan niet anders zijn: de mentale coaching mist kwaliteit en kracht.

Wat te doen om van Ajax weer een voetbalteam met ziel te maken?
De leiding van het bedrijf moet de culturele waarden weer op een papier zetten en ijken en het tot haar taak rekenen om alles, maar dan ook alles, in het werk stellen om die waarden na te streven. Missie is dus niet: wij willen Champions League spelen, nee missie is: in de Arena en de huiskamers moet het dak er af vanwege de extase van het goede, aanvallende voetbal.

En zij moet dus alleen een technische leiding aanstellen, die het niveau heeft om de jongens zelfvertrouwen, flair en eigenwaarde te geven. En die het aandurft om voetbalinstinct, avontuur en genialiteit toe te laten. En om talent talent te laten en hen niet suf te lullen met dat in de taak spelen. Dus weg met dat armetierige resultaat rondo voetbal dat van spelers robots maakt. Laat de goede spelers voetballen. Dat kunnen ze want toen ze op straat en in de opleiding zo uitblonken en opgepikt werden door de scouts was dat om hun geniale talent, en niet om hun gehoorzaamheid aan een bange resultaatcoach.

Ajax dood? Ja, als de leiding van de club blijft verzuimen om de cultuur en de iconische Ajax-waarden te herstellen....kansen genoeg, het gaat alleen om inspirerend leiderschap.

Hans ter Borgh heeft in de jeugd van Ajax gevoetbald en is al een leven lang supporter.


Feyenoord-keeper Kenneth Vermeer tussen oud-teamgenoten na afloop van de wedstrijd tegen Ajax.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden