OpinieLevenseinde

Legale pil van Drion beëindigt onrust

Juist de wetenschap dat men zelf de regie houdt, spoort aan tot leven. Maak de pil van Drion legaal, betogen Miriam de Bontridder en Hein Mijnssen.

Een vrouw in een vergevorderd stadium van alzheimer wordt verzorgd door haar echtgenoot. Beeld Getty

Aan Huib Drion is ooit de vraag gesteld wat voor hem de aanleiding was om de publiciteit te zoeken met een pleidooi voor wat ‘de pil van Drion’ is komen te heten. Drion heeft toen gerefereerd aan zijn ervaringen met mensen die hem steunen in zijn pleidooi om ouderen toegang tot een euthanasiemiddel te geven. De kern van die steun vatte hij aldus samen dat het de betrokkenen ‘zo’n rust zou geven om over het middel te beschikken, al wisten zij helemaal niet zeker of zij het zouden gebruiken’.

Dát is ook een van de belangrijke conclusies waartoe de door dr. Els van Wijngaarden voorgezeten onderzoekscommissie komt in haar onlangs verschenen rapport over voltooid leven. Dit rapport moet een antwoord bieden op de vraag naar de grootte van de groep mensen die buiten de euthanasiewet vallen omdat hun doodswens geen of onvoldoende medische grondslag heeft.

In het rapport valt het volgende te lezen: ‘Naarmate de doodswens actiever was, gaven respondenten vaker aan dat zij zouden willen beschikken over een zelfdodingsmiddel (…). Het kwalitatieve onderzoek laat een vergelijkbaar beeld zien. Ook daar werd de behoefte aan een zelfdodingsmiddel regelmatig genoemd (…). Wel gaven de respondenten vaak aan het middel nu nog niet te willen innemen. Beschikken over een middel werd vooral gezien als iets rustgevends. Het idee zo’n middel in bezit te hebben, gaf een gevoel van controle: in de toekomst zou men zelf de regie kunnen nemen over het levenseinde.’

Misdaad

Vooropgesteld moet worden dat zelfdoding is toegestaan. Waarom het in de discussie gaat, is of naar de huidige maatstaven nog kan worden aanvaard dat het verlenen van hulp aan zelfdoding een misdaad is. Hierbij moet worden aangetekend dat maatschappelijke opvattingen hierover zijn gewijzigd sinds hulp bij zelfdoding als misdrijf werd bestempeld. De levensduur is sindsdien toegenomen. Met de toename van de levensduur is ook het aantal mensen dat niet verder meer wil, toegenomen.

Het citaat uit bovengenoemd rapport bevestigt iets waarvan levenseindeconsulenten zich al veel langer bewust zijn: de waarde van het middel dat Drion bepleit, ligt niet alleen in het gebruik, maar met name ook in het bezit ervan kapitein blijven op eigen schip.

De artikelen 3 tot en met 6 van het wetsvoorstel ‘Waardig levenseinde’ van Pia Dijkstra (D66) schieten hun doel voorbij. Deze bepalingen schrijven voor dat hulpverlener en hulpvrager in onderling overleg het tijdstip van de zelfdoding vaststellen, waarna de hulpverlener met een door hemzelf uitgeschreven voorschrift de middelen bij de apotheek ophaalt. Ook dient de hulpverlener aanwezig zijn bij de inname.

Met een dergelijke regeling wordt iemand de dood ingedreven, terwijl het hem erom gaat dat hij zijn leven en dood in eigen hand houdt. Want precies dat laatste, de wetenschap dat men zelf de regie behoudt, spoort aan om door te leven.

Het middel dat wordt aangeduid als de pil van Drion moet toegankelijk zijn voor eenieder die na rijp beraad tot het voor hem gefundeerde oordeel is gekomen dat er voor hem geen levensperspectief meer is, en die bij het implementeren van zijn doodswens rekening houdt met de gerechtvaardigde belangen van direct betrokkenen.

Fulmineren

NPO2 heeft in de tv-programma’s Jacobine van 1 februari en NieuwLicht van 2 februari de ChristenUnie, in de persoon van de 48-jarige Carla Faber respectievelijk de 51-jarige Gert-Jan Segers,laten fulmineren tegen de pil van Drion. Een belangrijk terzijde: waarom voor een tegengeluid niet de generatie die het aangaat voor zichzelf laten spreken?

Als wij het goed zien, hebben Faber en Segers twee argumenten tegen de pil van Drion aangevoerd. Het bezit van de pil zou in plaats van rust te geven tot weer nieuwe dilemma’s leiden. In de tweede plaats zou, door de pil van Drion toegankelijk te maken, weliswaar een kleine minderheid worden geholpen, maar wel ten koste van een grote meerderheid die de pil van Drion als een dreiging ervaart en er zelfs een aansporing in leest om een eind aan het leven te maken wanneer men voor de maatschappij geen nut meer heeft.

Wij stellen voor om hier de feiten voor zich te laten spreken. Ten eerste. Gegeven het feit dat er al zoiets bestaat als de pil van Drion én dat deze middelen illegaal verkrijgbaar zijn, is de enige reële onrust voor bezitters ervan dat ze niet een werkend middel, maar een nepmiddel hebben gekocht. Aan die begrijpelijke onrust komt een eind wanneer de pil van Drion langs legale kanalen ter beschikking komt.

Ten tweede. In opdracht van Coöperatie Laatste Wil (CLW) en de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) hebben meerdere onderzoeken plaatsgevonden naar de wenselijkheid van een legaal verkrijgbaar en betrouwbaar euthanaticum. Die onderzoeken wijzen uit dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking daarachter staat.

Ten derde. Door te belemmeren dat een legaal en betrouwbaar euthanaticum kan worden verkregen, wordt een situatie geschapen waarin mensen met een doodswens moeten kiezen voor een barbaarse wijze van zelfdoding, zoals het zich voor de trein werpen. Hoe zwaar mag dat argument wegen?

Miriam de Bontridder is bestuurslid van Stichting De Einder

Hein Mijnssen is oud-raadsheerbij de Hoge Raad

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden