ColumnMax Pam

Lees je over Donald Trump, dan kom je het woord onvoorspelbaar tegen

Als er één woord is waarmee de huidige president van de Verenigde Staten wordt geassocieerd, dan is dat het woord onvoorspelbaar. Donald Trump, de onvoorspelbare.

Volgens Trouw wordt Trump door de Zuid-Koreanen ‘vervelend onbetrouwbaar’ bevonden en beschouwen zij hem als ‘een rugbybal die de ene kant uit vliegt en dan weer de andere kant’. Elders las ik dat de onvoorspelbare Trump weer eens voor onrust zorgt op de beurzen. Ook zouden de Amerikaanse veiligheidsdiensten hun president onvoorspelbaar vinden.

Maar daar blijft het niet bij. Trumps eigen adviseurs hebben gezegd dat Trump de Madman Theory aanhangt. Door raar en onvoorspelbaar gedrag probeert hij zijn tegenstanders zo in verwarring te brengen dat die voorzichtiger worden. De Amerikanist Victor Vlam meent zelfs dat Trumps onvoorspelbaarheid – ‘I wanna be unpredictable’ – een vooropgezette strategie is. Andere spelers hebben dat nog niet door, zodat Trump internationaal allerlei onverwachte successen kan behalen. Daarom noemt Michèle de Waard in het Financieele Dagblad de onvoorspelbaarheid van Trump ‘juist slim’.

Trumps biograaf David C. Johnston heeft daarentegen voorspeld dat de president steeds onvoorspelbaarder zal worden, aangezien hij ‘een dertienjarige jongen is in het lichaam van een man van zeventig’. Dat stond dan weer in Vrij Nederland.

Lees je over Trump, dan kom je, naast onvoorspelbaar, bijna overal de woorden grillig en wispelturig tegen. Mooie woorden voor minder mooie eigenschappen. Nadat Trump de deal met Iran eenzijdig had opgezegd, noemde Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Unie, zijn voornaamgenoot uiteraard ‘onvoorspelbaar’. Hij zei erbij ‘dat je met zulke vrienden geen vijanden meer nodig hebt’.

Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO, schetste Trumps onvoorspelbaarheid als ‘een reden tot zorg’. Hij werd bijgevallen door Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken, die van mening is dat Trump door zijn onvoorspelbaarheid nog het meest lijkt op ‘een merkwaardige clown’. Wist u trouwens dat rond het Witte Huis zogenaamde ‘Trump-fluisteraars’ actief zijn, die beweren dat Trump ‘nog onvoorspelbaarder is’ dan zijn tegenstrever Kim Jung-un?

Zo kan ik pagina’s lang doorgaan. Zelfs de Amerikaanse boeren, die overigens massaal op Trump hebben gestemd, vinden Trump – wat was het ook alweer? – onvoorspelbaar. En dan heb ik nog niet over de Amerikaanse generaals in Afghanistan, over de Russische staatsmedia en over de VARA, die Trump allemaal onvoorspelbaar vinden. Zelfs de Chinese leider Xi Jinping heeft – volgens NRC – stiekem achter het gordijn gezegd dat Trump een onvoorspelbaar sujet is.

Maar is Donald Trump werkelijk zo onvoorspelbaar?

Als ik mij beperk tot de onderhandelingen met Noord-Korea heb ik het gevoel dat zij nauwkeurig te voorspellen zijn geweest. Ze verlopen volgens het eenvoudige Tit for Tat-principe. Het uitgangspunt is de wil, of onwil, tot samenwerking. Zet iemand de hakken in het zand, dan doe jij hetzelfde. Stopt de ander met tegenwerking, dan ben je onmiddellijk bereid te vergeven. Het komt er dus op neer dat je hard bent tegenover afwijzing, maar toegeeflijk tegenover toenadering. Je imiteert dus je tegenstander, zonder dat die het al te zeer in de gaten heeft. Maar vooral ook: zorg dat je geen geheugen hebt, dat je niet rancuneus blijft mokken over nederlagen uit het verleden.

Allemaal typische Trump-eigenschappen. Toen Kim Jung-un verklaarde dat hij op zijn bureau een knop heeft waarmee hij een atoombom kan lanceren, verklaarde Trump zonder omhaal dat hij ook zo’n knop heeft, een knop die alleen tien keer zo groot is en waarmee hij heel Noord-Korea met ‘fire and fury’ kan wegvagen. Die reactie werd gevaarlijk gevonden en er werd ook om gelachen, maar kennelijk was het toch de taal die ze in Noord-Korea begrepen.

Daarna bonden ze in, iets wat in jaren niet was gebeurd. Tit for Tat – genoemd naar een film van Laurel & Hardy uit 1935 – zegt dat op hardheid zachtheid moet volgen en dat is precies wat de Trump­regering deed. Onderweg in het plotselinge onderhandelingsproces vervielen de Noord-Koreanen weer even in hun oude gewoonte van beledigen en dreigen, waarop Trump met de knoet reageerde en de hele top afblies.

‘Oh, maar, zo hebben we het niet bedoeld…’, piepte het zachtjes vanuit Pyongyang.

Waarop de Amerikanen onmiddellijk weer aan tafel gingen zitten, zodat het ernaar uitziet dat de ontmoeting in Singapore tussen Trump en Kim Jung-un alsnog zal doorgaan. Deze week zag ik op BBC World een verslaggever staan bij de gedemilitariseerde zone, waar Amerikanen en Koreanen van Noord en Zuid met elkaar de voorbereidende onderhandelingen voeren. Hij verwachtte dat elk moment één van de partijen weg zou lopen.

Maar morgen, zei hij, zullen ze weer aanwezig zijn. Of niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden