Column Sheila Sitalsing

Leer van de woekerpolisaffaire en houd een oogje in het zeil bij de verzekeringen voor zzp’ers

Er zijn dagen dat ik niet denk aan het leed dat verzekeraars (de lieden die volgens een oude inheemse wijsheid paraplu’s uitdelen wanneer de zon schijnt en deze weer innemen wanneer het regent) kunnen aanrichten bij hun argeloze clientèle, maar vrijdag drong het besef zich weer op. Toen liet de AFM, toezichthouder op de financiële markten, weten dat inmiddels iedereen die zich ooit een woekerpolis heeft laten aansmeren, benaderd is door zijn verzekeraar om een oplossing te zoeken. Daarmee verklaart de AFM dit deel van het slepende dossier gesloten.

In juni 2019. Dat is dertien jaar nadat de AFM nauwkeurig opschreef wat er allemaal mis was met beleggingsverzekeringen.

Het is dertien jaar nadat in Radar, het tv-programma waarin Antoinette Hertsenberg onvermoeibaar optreedt als de grootinquisiteur van de gedupeerde Nederlander, de term woekerpolis werd gemunt voor levensverzekeringen waarbij de inleg wordt belegd om kapitaal op te bouwen. Of nou ja, de inleg: een deel van de inleg, want een ander, buitengewoon groot deel daarvan ging naar de verzekeraars, om ongespecificeerde ‘kosten’ te dekken. Van dat laatste werd doorgaans in microscopisch kleine lettertjes melding gemaakt in een voetnoot in de bijlage bij een bijlage.

Het is 24 jaar nadat de eerste kritiek weerklonk op die dingen, die vaak werden verkocht door tussenpersonen die zich aan de keukentafel van willekeurige klanten wisten op te dringen met rekenvoorbeelden uit Alice in Wonderland: ‘U kunt wel 11 procent rendement halen per jaar, en als de beurs tegenzit – wat heus niet zal gebeuren – toch nog 9.’

Er zijn naar schatting 7 miljoen polissen verkocht sinds de jaren negentig. Wat volgde was een rivier van leed, gevuld met huizenhoge restschulden en verdampte inleg. Op de economieredactie waar ik toen werkte, blééf het verdriet maar binnenstromen, van mensen die alles kwijt waren, of bijna alles. Niet eerder zijn zo veel consumenten zo grotelijks belazerd als in dit dossier.

Al meer dan een decennium proberen de autoriteiten die rivier te dempen met commissies, rapporten, bemiddelaars, compensatieafspraken, nieuwe wetten. Wie doorzeurde kreeg geld terug, maar zelden alles. Nog altijd lopen er rechtszaken. Nog altijd valt er bitterheid te noteren bij mensen die hun kapitaal zijn kwijtgeraakt aan een verzekeraar die ze domweg vertrouwden.

Vrijdag publiceerde het ministerie van Financiën een periodieke rapportage over de woekerpolisaffaire met daarin een aantal ‘lessen’ uit deze ellende. Zoals: betere informatievoorziening, meer transparantie, betere ‘governance’, betere rechtsgang etcetera. Het zal niet de laatste rapportage zijn.

Andere lessen, die het ministerie niet opschreef, maar die minstens zo relevant zijn: geef verzekeraars nooit zomaar de ruimte. Want er is weliswaar allerhande wetgeving rond zorgplicht en informatieplicht bijgekomen, en er werken tegenwoordig uiteraard uitsluitend enorm integere mensen die nooit iets naars zouden doen, het blijven verkopers.

Reken maar dat op de hoofdkantoren van verzekeraars met belangstelling wordt gekeken naar de plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor een miljoen zzp’ers. Reken maar dat de lobby driftig draait om het interessantste deel van de koek – door twijfel te zaaien over geschiktheid van het UWV als uitvoerder.

Gedenk de woekerpolisslachtoffers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden