ColumnKustaw Bessems

Leer van de coronamelder, omarm je critici

Kustaw BessemsBeeld de Volkskrant

Er is ook iets goed gegaan in de corona-aanpak. Het is misschien een gek moment om erover te beginnen, net nu Nederland weer de controle over het virus is kwijtgeraakt. Maar we mogen onszelf geen moedeloosheid toestaan en kunnen daarentegen beter blijven zoeken naar wegen en weggetjes die ons verder brengen.

Ik zie een voorbeeld waar lering uit is te trekken voor de rest van de crisisbestrijding. Eigenlijk een voorbeeld voor modern leiderschap. Namelijk de ontwikkeling van de Coronamelder, de app die waarschuwt als je een kwartier dicht in de buurt bent geweest van iemand die later corona blijkt te hebben.

De corona-app? Was dat niet die mislukking van Hugo de Jonge? Te vroeg beloofd, verkeerd ontworpen, bedolven onder kritiek en eindeloos vertraagd? Nee hoor. Of, ja en nee.

Wat fout ging was dat de overheid veel te vergaand had bedacht hoe de app in elkaar moest zitten en de indruk wekte dat die extreem snel af moest zijn. Dat trekt partijen aan die vlug in elkaar draaien wat de opdrachtgever wil, of het nu deugt of niet. Maar toen gebeurde er iets bijzonders.

Een heleboel critici, zelf ontwikkelaars of privacydeskundigen, zeiden: dit werkt zo niet, maar we snappen het doel en we willen meedoen. En in plaats van de stekels op te zetten, heeft het ministerie een aantal van die mensen aangesteld.

Zo kom je ergens. Door goede krachten om je heen te verzamelen, helder te krijgen in welke behoefte moet worden voorzien en iedereen vanaf het begin te laten meedenken over de route. Niet in de laatste plaats de gebruiker, u en ik. Door dus te testen en snel bij te stellen. Liever hadden we het hele kreng niet nodig en natuurlijk is de app niet perfect, maar hij is gebruiksvriendelijk, omkleed met strenge juridische en privacywaarborgen én – kleine slag om de arm hier – hij lijkt te doen wat ie moet doen.

Het is vervelend dat je je nu door alle capaciteitsproblemen niet snel kunt laten testen als je door de app wordt gealarmeerd. Maar als we na een melding een weekje bij anderen uit de buurt blijven, scheelt dat ook al.

Iedereen kent Jaap van Dissel. Weinigen kennen Ron Roozendaal, de ‘chief information officer’ bij het ministerie van Volksgezondheid, de man die leerde van fouten en critici omarmde om tot een beter resultaat te komen. Het is jammer dat hij zo onbekend is. Het persoonlijke blog waarin Roozendaal reageerde op de aanvankelijke publicitaire storm is een zeldzaam voorbeeld van hoe je open, begrijpelijk en constructief communiceert.

Nu is de betrekkelijke luwte voor Ron Roozendaal waarschijnlijk alleen maar prettig (sorry voor dit stukje, Ron Roozendaal) en misschien projecteer ik te veel op de beste man, maar ik meen op een afstandje in zijn aanpak tekenen te zien van het type leiderschap dat we kunnen gebruiken in deze crisis.

We hebben dienende leiders nodig, bij wie het ego niet in de weg zit. Die niet denken dat ze vantevoren zelf alles het beste weten, maar wel knopen durven door te hakken. Die het doel in de gaten houden, maar niet tot in detail willen bepalen hoe het wordt bereikt. Die de verantwoordelijkheid naar zich toe trekken als iets fout gaat en eer juist aan een ander gunnen. Die duidelijk uiteenzetten hoe ze tot hun keuzes komen, zeker wanneer ze van koers veranderen. Die kritiek niet beschouwen als iets dat moet worden gepareerd, maar als les.

Rutte, De Jonge, Van Dissel, het Outbreak Management Team, de burgemeesters: dagelijks trakteren ze ons op chaos, conflict en al dan niet gekrenkte eigendunk. Critici worden afgeserveerd. Als ik hen was zou ik eens gaan buurten bij Ron Roozendaal en zijn appbouwers.

Mailen? k.bessems@volkskrant.nl

Lees ook:

‘Ik was sceptisch over de CoronaMelder, nu best positief’
 Techredacteur Laurens Verhagen bespreekt de belangrijkste punten van discussie over de Coronamelder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden