Opinie Nederlands

Leer Europa de schoonheid van het Nederlands kennen

Niet minder Nederlands, meer! Een duidelijke, praktische en leuke taal voor heel Europa, vindt oud-docent Nederlands Tiny Rutten.

Dichter Cees Buddingh’ in zijn werkkamer vol boeken, ca. 1975. ‘Waarschijnlijk kun je de harten van alle Europeanen in één klap voor het Nederlands winnen, als je ze laat luisteren naar het gedicht De blauwbilgorgel van Cees Buddingh.’ Beeld Veronique Smedts

Aleid Truijens maakt zich boos, Elsbeth Etty is verontwaardigd, Ilja Leonard Pfeijffer schrijft er een prachtig treurig sonnet over. Gelijk hebben ze. Dat de Vrije Universiteit Amsterdam de studierichting Nederlands opheft, slaat nergens op. Boosheid alleen helpt niet. Verontwaardiging zet geen zoden aan de dijk. Het is tijd voor actie: het Nederlands moet de lingua franca van Europa worden!

Op basis van overtuigende argumenten zal de Europese bevolking in gaan zien hoe onverstandig het was dat dit idee al niet jaren eerder in praktijk werd gebracht. En dan zal iedereen die taal willen leren.

De naam van het beestje

Het Nederlands is namelijk uitermate geschikt als Europese taal omdat het duidelijk en praktisch is. Voor nieuwe gebruiksvoorwerpen worden bijvoorbeeld woorden bedacht waarvan ieder weldenkend mens zal moeten toegeven: dit is een vlag die de lading dekt.

Iets wat in het woordenboek de omschrijving heeft ‘rijwiel met hulpmotor’ heet in het Nederlands een bromfiets. Logisch toch: een fiets die een brommend geluid maakt. De kwestie is niet: als het beestje maar een naam heeft. Nee, het beestje móet simpelweg die naam hebben.

In het Nederlands tref je ook woorden aan die zijn zoals ze klinken. Als ze met de juiste intonatie worden uitgesproken in een bepaalde combinatie van woorden, is hun betekenis zonneklaar.

Die leuke i-klank

Spreek het woord ‘nipt’ uit, met het juiste zuinige mondje. Doe dat een paar keer achter elkaar. Leer je buitenlandse leerlingen vervolgens het woord ‘overwinning’. Spreek daarna de woorden ‘een nipte overwinning’ uit en iedereen zal weten over wat voor soort overwinning je het hebt. Er zijn meer van die woorden en ik noem er nog een paar met die leuke, zuinige i-klank: pips, sip, ibbel, hittepetit, kippendrift, dip, sikkepit, kippig. Ze zijn heel praktisch, bruikbaar in tal van situaties. Menig buitenlander zal zich al snel afvragen hoe hij het toch ooit zonder deze woorden heeft kunnen stellen.

Het Nederlands is niet alleen een praktische taal: het is ook een beeldende taal. In het woordenboek wordt de uitdrukking ‘met hangende pootjes’ omschreven als ‘teleurgesteld,’ ‘verslagen’. Leer alle Europeanen wat pootjes zijn (paws, pattes, etc.) en maak ze duidelijk wat het werkwoord hangen betekent. Ha, wat zullen de partners aan de onderhandelingstafel graag willen bereiken dat over hun tegenstanders in vooraanstaande kranten wordt geschreven dat zij ‘met hangende pootjes’ moesten vertrekken.

Daarnaast is het Nederlands ook een vriendelijke taal. Er worden altijd zulke aardige eufemismen bedacht. Neem failliet gaan. Banken gaan niet failliet, maar vallen om. ‘Ach, arme bank, ben jij gevallen? Mama zet je op je voetjes, geeft een zoen op je zere knie en weg zijn de tranen.’ Het heeft iets goeiïgs. Onze taal is praktisch, beeldend en vriendelijk, maar misschien is het nog belangrijker – en moet daar in eerste instantie vooral de nadruk op worden gelegd – dat het een welluidende taal is.

De blauwbilgorgel

Waarschijnlijk kun je de harten van alle Europeanen in één klap voor het Nederlands winnen, als je ze laat luisteren naar het gedicht De blauwbilgorgel van Cees Buddingh’:

‘Ik ben de blauwbilgorgel,

Mijn vader is een porgel,

Mijn moeder is een porulan

Daar komen vreemde kind’ren van.

Raban! Raban! Raban!’

Als het Nederlands inderdaad de lingua franca van Europa is geworden, zal minister Van Engelshoven op de Vrije Universiteit Amsterdam het hele laatste couplet van De blauwbilgorgel komen declameren:

‘Ik ben de blauwbilgorgel,

Eens sterf ik aan de schorgel,

En schrompel als een kriks ineen

En wordt een blauwe kiezelsteen.

Ga heen! Ga heen! Ga heen!’

Wat dat allemaal betekent zoeken ze daar dan maar uit.

Tiny Rutten is oud-docent Nederlands.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden