Laurie Anderson brengt op Rewire met een collectieve schreeuw
heel de Grote Kerk in vervoering

Daarmee sluit de New Yorkse kunstenaar de 8ste editie van het gedurfde muziekfestival af.

Laurie Anderson Beeld RV - Pieter Kers

Rewire Festival (pop). Diverse locaties, Den Haag. 6 t/m 8 /4.

De Grote Kerk in Den Haag kan wel wat mensen herbergen, maar het enorme lint festivalbezoekers dat zich zondagavond om het gebouw slingert, doet toch even vrezen of het allemaal wel gaat passen.

Op het programma staat de New Yorkse performancekunstenaar/muzikante Laurie Anderson. Haar naam staat prominent op het affiche van het driedaagse Rewire-festival dat afgelopen weekend voor de achtste keer op diverse locaties in de Haagse binnenstad gehouden werd. Anderson is zogeheten ‘Artist In Focus’. Ze werd zaterdag geïnterviewd en mocht het festival zondag afsluiten.

Niemand trok vrijdag en zaterdag zoveel publiek als Anderson zondag. Maar het past allemaal. De Grote Kerk is tjokvol en muisstil als Anderson de zaal betreedt. Ze begint een grimmig stuk op viool, het instrument dat ze beschouwt als een verlengstuk van haar lichaam. Er zoemen al wat synthesizers op de achtergrond als Anderson vervolgens begint te vertellen. Over de kater bijvoorbeeld die ze had de ochtend na de laatste Amerikaanse presidentsverkiezingen en de bewondering die ze koesterde voor haar heldin Yoko Ono die als reactie op de verkiezing van Trump een ijzingwekkende schreeuw had laten horen. Geen kunstzinnig of conceptueel schreeuwen, aldus Anderson maar een ‘blood scream from hell’.

Schreeuw en stilte

Wat zou het mooi zijn als deze hele kerk samen ook zo’n schreeuw kon produceren. Een schreeuw waarin alles wat ons dwars zit naar buiten kan komen. Dat blijkt geen probleem. Op Andersons aangeven galmt er een oorverdovend angstaanjagend geluid door de kerk. De stilte die daarna valt, heeft waarlijk iets troostrijks.

Anderhalf uur lang hangt het publiek vervolgens aan de lippen van Anderson, die met haar prachtige dictie zingt en praat over Amerika en alle gedachtenkronkels die de geschiedenis van haar land nog altijd oproept.

In wezen is haar thematiek al decennia hetzelfde, maar haar anekdotes afgewisseld door mooi tedere liedjes, dromerige strijkjes en warm zoemende synths brengt de volle kerk steeds dieper in vervoering.

Voor de laatste keer tijdens deze editie van Rewire, dat gelukkig meerdere onvergetelijke momenten kende. Het festival dat ieder jaar nadrukkelijk op zoek gaat naar onbekende en liefst vernieuwende muziek maakt het zichzelf en de bezoekers ook dit jaar niet gemakkelijk. Een lekker gitaarbandje is onvindbaar in en rond het Paard, het epicentrum van het festival. Elektronische muziek voert vrijdag de boventoon maar het wordt pas echt spannend als elektronica en akoestische oosterse instrumenten en zang elkaar vinden tijdens het optreden van het Tunesische Ammar 808. Even opzwepend klinkt de mengvorm van polyritmische live percussie met techno, zoals gebracht door het Italiaanse Ninos Du Brasil.

Overdonderende freejazz

Het is een lekkere opmaat voor de werkelijk overdonderend goede free-jazz die er een dag later op het programma staat.

De avant-gardistische dichteres en onheilsprofeet Moor Mother geeft met een kwartet jazzmusici onder de naam Irreversible Entanglements een snoeihard optreden waarin de saxofonist en de trompettist met soms hysterische solo’s de toch al krachtige voordracht van Moor Mother nog harder laten binnenkomen.

Evenmin gezellig klinkt een uurtje later gitarist Arto Lindsay die in zijn eentje het gebrek aan gitaarbands op Rewire compenseert. Hij laat zich in het Paard bijstaan door het impro-trio Zs en na even zoeken naar de juiste vorm komen ze tot een meesterlijk samenspel waarin surfmuziek, heavy metal en freejazz een hypnotiserend verbond sluiten.

De geest van de een dag eerder overleden impro-pionier Cecil Taylor waart zaterdag nadrukkelijk rond op dit Rewire, waar de bezoeker soms nauwelijks tijd krijgt om op adem te komen. Rust is er pas als we zondag in de Grote Kerk even lekker alles van ons af hebben geschreeuwd.

Vrouwen domineren

Voor veel grote festivals is het lastig zoeken naar de juiste balans tussen mannen en vrouwen op de podia. Het aantal mannen domineert, en dat is al jaren zo. Maar niet op Rewire waar dit jaar juist meer vrouwen dan mannen geprogrammeerd leken. Vooral binnen de nieuwe elektronische muziek weten vrouwen steeds meer naam te maken, wat zijn weerslag had op het Rewire programma dit jaar. Veel lof was er voor zaterdag voor de space-ambient van Nadia Struiwigh terwijl enkele uren later dj Nina Kraviz liet horen dat spijkerharde techno al lang geen mannenmuziek meer is. En hoewel een beetje stroef in samenspel met haar begeleiders bleek de Egyptische Maryam Saleh zondag vooral in de rustige nummers een diepe oosterse variant op de blues in zich te hebben. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.