Column Esther Gerritsen

Laten we spelletjes net zo onrechtvaardig maken als de samenleving

Er zijn vorig jaar 74 duizend nieuwe bestelbusjes verkocht. Begin dit jaar reden er 883 duizend bestelbusjes op de Nederlandse wegen. Het komt door de opbloeiende bedrijvigheid. Prachtig woord: bedrijvigheid. Je ziet toch een druk mierenvolkje voor je, met allemaal kleine koddige autootjes, almaar bezig om spullen van A naar B te vervoeren, lekker bezig. Het gaat goed met Nederland. Nou ja, met een deel ervan.

Na de VS heeft Nederland de grootste vermogensongelijkheid van alle westerse landen. Terwijl we qua inkomensongelijkheid een middenmoter zijn.

Politiek econoom Piet Rietman kwam deze week in de Volkskrant met een paar ideeën om daar iets aan te doen. Bijvoorbeeld de erfenissen zwaarder belasten, om met de opbrengsten belasting op arbeid te verlagen. En hij is niet de enige econoom die daarvoor pleit. Zie ook het recent verschenen boek Voor wie is de erfenis van Flip de Kam en Paul de Beer.

En de erfbelasting wordt al zo gehaat.

Altijd leuk, hoe zo’n onderwerp op verjaardagsfeestjes de gemoederen kan doen verhitten. Nou ja, op een deel van de verjaardagsfeestjes. Er zijn genoeg verjaardagen waarop mensen lachen om het woord erfenis. En dan zijn er ook genoeg mensen die graag bij leven aan hun geliefden geld weggeven onder het motto: liever uit een warme dan uit een koude hand.

We hebben natuurlijk sowieso een hekel aan belasting. Terwijl het een prima manier is om de kosten van onze maatschappij te verdelen. En wie veel belasting betaalt, is eigenlijk al financieel gezegend genoeg. Mijn grootvader zei altijd graag: ik wou dat ik veel belasting moest betalen.

We geven alles door aan onze kinderen, onze liefde, onze pijn, onze verhalen, onze geschiedenis, onze spullen en ons geld.

Het leven heeft niets met een monopolyspel te maken, waar iedereen met één pionnetje begint, evenveel geld en evenveel kansen. We zouden een levensecht monopolyspel moeten ontwerpen, waarbij de ene speler begint met tien keer zoveel geld als de ander, en dan maar eens kijken wie er wint. Ben reuze benieuwd.

Alle bordspelen moeten we sowieso aanpassen om de kinderen wat maatschappijkennis bij te brengen. Bij Mens Erger Je Moet mag de ene speler dan twee keer zo vaak dobbelen als de ander. Dat zou pas leerzaam zijn. De achtergestelden moeten mateloos inventief worden om er nog iets van te maken, en de bevoorrechten zullen moeten inzien hoe oneerlijk de verdeling is, en wellicht wat beurten vrijwillig afstaan.

Goed, het verwart het hele spel, maar confronteert de spelers met prachtige dilemma’s. Iedereen wil toch winnen? Maar willen we zo gemakkelijk winnen? Valt er dan nog eer aan de winst te behalen? En hoe houd je de moed erin als je met zoveel achterstand begint?

In de spelletjeswinkel waar ik kom, is er één kast in de hele winkel waar de spellen staan die gaan om samenwerking en niet om winst. De coöperatieve gezelschapsspellen, waarin je niet tegen elkaar speelt, maar met elkaar. Ook leuk en leerzaam, maar ik blijf bij mijn idee: we moeten de spelletjes vooral veel onrechtvaardiger maken, dat bereidt de kinderen pas echt voor op de samenleving.

Ik zweer het je, maak alle spellen oneerlijk, en de volgende generatie heeft geen moeite meer met erfbelasting. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.