ingezonden brieven

Laten we over ‘vertraging’ spreken in plaats van over ‘achterstand’

De lezersbrieven van dinsdag 21 december.

Redactie
Een leeg klaslokaal op Basisschool Jeroen in Den Haag. Beeld ANP
Een leeg klaslokaal op Basisschool Jeroen in Den Haag.Beeld ANP

Brief van de dag

Met de sluiting van de scholen en de dreiging van een januarimaand vol thuisonderwijs, zien de private onderwijsorganisaties hun kans schoon om straks alle achterstanden weg te werken. Daar doe je niks aan. Ouders zijn bang: wie wil er nou een kind dat achterloopt op zijn leeftijdsgenoten?

Maar wat als je het bijspijkeren niet kunt betalen? Of als je kind er niet toe bereid is? Die ziet zijn agenda door al die bijlessen steeds meer uitdijen. Van een paar uurtjes beeldschermles in de lockdown naar een werkweek waarvoor een volwassene naar de vakbond stapt.

Misschien wordt het tijd dat we het niet meer hebben over ‘achterstand’, maar over ‘vertraging’. Ja, dat lijkt een eufemisme, maar er is wel degelijk een verschil. Een ‘achterstand’ wegwerken kost tijd, waardoor een docent verderop in het schooljaar zal moeten versnellen. In de regel komt het erop neer dat hij zich gaat richten op de hoogstnoodzakelijke onderdelen. Andere onderdelen van het vak, die ogenschijnlijk minder belangrijk lijken, worden overgeslagen.

Minder belangrijk: de onderdelen die niet getoetst worden op het Centraal Examen. Voor de algemene ontwikkeling van een leerling is dat zonde, dus wie wil dat écht alle stof aan bod komt, is er slechts één devies: vertraag.

Ouders moeten in gaan zien dat de middelbareschooltijd van hun kind weleens wat langer zou kunnen gaan duren. Een ‘volledige-maar-langer-durende-schoolloopbaan’ is meer waard dan een ‘onvolledige-maar-binnen-de-tijd-afgeronde-schoolloopbaan’.

Maurice Vink, docent Nederlands en decaan, Amsterdam

Geschiedschrijving

Het is erg hip om de prehistorische mens aan te halen om aan te tonen hoe natuurlijk of onnatuurlijk ons gedrag wel niet is. Vaak wordt dat gedaan in een smeuïge vertelling van ‘big history’, waarin de mens door de geschiedenis heen van fase naar fase hopt. Zo ook door Fokke Obbema en Witte Hoogendijk in hun pleidooi voor meer offline contactmomenten.

Zij stellen dat de mensheid in het merendeel van haar bestaan alleen maar bezig was met ‘overleven en zich voortplanten’. Pas 12 duizend jaar geleden zagen we ineens het licht. Na de agrarische revolutie en de uitvinding van het schrift werden we socialer en kreeg het leven, met dank aan religie, zin.

Deze verhaallijn dient om de dreiging van digitalisering urgent te maken en geeft aanleiding tot clichés (laten we de smartphones wegleggen met Kerst). Maar zo lineair is onze geschiedenis niet. In Israël zijn 100 duizend jaar oude graven gevonden vol geschenken: bewijs voor het bestaan van sociale rituelen en geloof in leven na de dood lang voor de landbouwrevolutie.

De Noord-Amerikaanse bevolking leefde tot laat in de 17de eeuw zonder boeken of gewassen, en die waren echt wel met meer bezig dan alleen eten en voortplanten. De sociale boodschap van Obbema en Hoogendijk is goed en kan prima op zichzelf staan, zonder die o te kloppen met een oersimpele geschiedschrijving.

Bart van der Wal, Den Hoorn

Schiphol

We zitten weer in lockdown. Alle niet-essentiële winkels zijn gesloten. Behalve achter de douane op luchthaven Schiphol. Juist op de plaats waar de omikron-luchtexpress de meeste besmetten uit verre buitenlanden aanvoert, mag er gewinkeld worden. En wordt het personeel aan besmetting blootgesteld. Zoals gebruikelijk staan Schiphol en de luchtvaart weer eens boven de wet.

Kees Zandvliet, Warmond

Cocoonen

Elma Drayer durft er geen fles wijn op te zetten dat vrouwen veel meer uren gaan werken als kinderopvang (bijna) gratis is. Zelf vraag ik mij af: waarom wordt het zo opgedrongen dat vrouwen fulltime zouden moeten werken? Gemiddeld genomen hebben mannen en vrouwen veel overeenkomsten, maar er zijn toch ook verschillen.

Zou het bijvoorbeeld geen rolletje spelen dat vrouwen de kinderen dragen en baren? Dat zij er dan verder ook net even iets dichter bij willen blijven dan de gemiddelde man? Dat ze dat recht ook hebben? Bovendien zijn er genoeg banen die ook ambitieus gedaan kunnen worden in drie à drieënhalf dag per week.

Het is ooit nuttige emancipatie geweest dat vrouwen ook betaald werk gingen doen en carrière konden maken. Maar het lijkt me nu emancipatie dat ze zelf meer kunnen uitmaken welke levensstijl hen het meest vervult, bijvoorbeeld lekker cocoonen met de kids.

Marcel Gerrits Jans, Groningen

Kinderopvang

Kunnen we stoppen met kinderopvang gratis te noemen? Kinderopvang is niet gratis, het kost geld. Er zijn bedrijven die erin investeren, ermee handelen en nadenken over winstmaximalisatie. In feite lijkt kinderopvang de laatste jaren alleen maar over geld te gaan. Het woord gratis doet afbreuk aan het belang van een professioneel pedagogische omgeving voor kinderen. Waarom maken we van kinderopvang geen basisvoorziening? Het gaat bij kinderopvang al te lang niet over de kinderen. Kunnen we daar nu mee beginnen?

Brigitte Zwiers, Amsterdam

Verzetsvrouwen

In de column van Margriet Oostveen kwam vrijdag 17 december de vraag aan de orde waarom Hannie Schaft ‘een heldin’ kon worden en waarom ene Annie Averink in de vergetelheid raakte. De door Oostveen geciteerde historicus noemde dit ‘een sterk voorbeeld van vergeten’. Averink was uiteindelijk als de feitelijke leider van de groep in Haarlem toch hoger in rang.

Het antwoord op deze vraag is heel simpel. Hannie Schaft is de eerste en enige vrouw die tijdens de Duitse bezetting in Nederland werd geëxecuteerd. Tot haar dood, op 17 april 1944, werd hier de doodstraf niet op vrouwen toegepast (wel buiten Nederland: in concentratiekampen).

Op het tijdstip dat Hannie Schaft werd terechtgesteld, waren de Duitse bezetter en het verzet een soort wapenstilstand overeengekomen. Alleen bij ernstige inbreuken zou daarvan kunnen worden afgeweken. Schaft was kennelijk zo’n geval, al had het nooit zover hoeven te komen als Annie Averink haar eerder voor zichzelf in bescherming had genomen. Na de executie van Jan Bonekamp, een verzetsman met wie Schaft à la Bonnie en Clyde een duo vormde en vermoedelijk ook een relatie had, leek ze losgeslagen. Iemand – Averink dus – had toen moeten zeggen, zoals ook Theun de Vries in zijn boek Het meisje met het rode haar constateert: Hannie, doe even rustig aan, de bevrijding is ophanden.

Net zomin klopt wat Oostveen over de zogenaamd vergeten rol van vrouwen in het verzet schrijft. Er zijn in de loop der jaren talloze boeken en andere publicaties verschenen, waarin hieraan uitvoerig aandacht is besteed. Zelf heb ik in twee boeken over verzetsvrouwen geschreven. Vergeten zijn eerder de namen van de meer dan achtduizend Nederlandse verzetsmannen die werden gefusilleerd of ellendig in concentratiekampen crepeerden.

Misschien wordt het tijd dat Oostveen haar feministische bril afzet.

Sytze van der Zee, schrijver-journalist, Amsterdam

Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden