Opinie Brieven

Laten we ophouden elkaar de schuld te geven

De ingezonden lezersbrieven van vrijdag 11 oktober.

Het boerenprotest van 1 oktober op het Haagse Malieveld. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Brief van de dag: van ‘hullie- en zulliediscussie’ naar ‘wij-dialoog’

We hebben de neiging bij lastige vraagstukken een schuldige aan te wijzen. Daarbij veronderstellen we dat als deze is gestraft, het vraagstuk is opgelost. Zo zie je rond het stikstofvraagstuk dat er met de vinger naar agrariërs wordt gewezen. Deze wijzen op hun beurt naar Schiphol.

Zo blijven we hangen in de verwijtsfeer en verliezen we het zicht op goede oplossingen. Ik ben zelf ruim 25 jaar bezig met het vanuit de praktijk bestuderen van complexiteit en heb ­geleerd dat je bij complexe ­problemen niet een hoofdschuldige kunt aanwijzen. We hebben de situatie met zijn allen laten ontstaan en moeten ons dan ook met zijn allen schamen dat we een systeem in de lucht houden dat hierin heeft geresulteerd.

We moeten ons schamen dat de grutto verdwijnt, de bio­diversiteit afneemt, de bodem van Groningen schokt en nog veel meer. Van belang? Ja, als we ons gezamenlijk schamen schuiven we op van een hullie-en-zulliediscussie naar een wij-dialoog. Dan ontdekken we dat duizenden Nederlanders actief bezig zijn goede ideeën in de praktijk toe te passen. Deze kun je verbinden. Een ding is zeker: een gemeenschap van 17 miljoen mensen bereikt meer dan 17 miljoen losse individuen.

Govert Geldof, Tzum

Nachttrein

De nachttrein staat of valt met subsidie (Ten eerste, 10 oktober). Als het de volgende keer gaat over vliegverkeer, is het goed om ook steeds de steun te vermelden. Er wordt geen btw betaald over het hele ticket. Niet over de diensten en niet over de accijnzen. Hoeveel steun is dat?

Elsje Oosterkamp, Rhenen

Ella Vogelaar

Toen Ella Vogelaar aftrad als minister, nadat zij voor de GeenStijl-microfoon geen gevat antwoord wist, speelde ik even met de gedachte aan een fanclub. Ik was bang dat men zich haar alleen zou herinneren door het mislukte ministerschap onder de ongelukkige combinatie Balkenende-Bos. Terwijl er natuurlijk veel meer was.

Zo was zij de bezielende kracht achter de fusie van twee grote onderwijsbonden met totaal verschillende achtergronden maar gemeenschappelijke belangen. Dat werd een succes mede door haar combinatie van pragmatisme en idealen, zoals bij haar ook aandacht voor de zaak niet ten koste ging van die voor mensen. Onder een gelukkiger gesternte beslist een basis voor een succesvol ­ministerschap.

Van de fanclub kwam niets, en het ‘postuum’ in de Volkskrant ging vooral over de zwarte bladzijde. Vandaar deze brief.

Ameling Algra, Almere

VERDER LEZEN

In de Utrechtse wijk Kanaleneiland wordt verslagen gereageerd op het onverwachte overlijden van de oud-minister. Een reportage uit de wijk die trots is op de naam Vogelaar.

Niet het GeenStijl-filmpje maar vooral de steeds diepere vertrouwensbreuk met Bos leidde tot Vogelaars val. Een analyse van haar politieke ondergang.

Oral history

Oral history is ontstaan als een ­methode om zich emanciperende groepen (arbeiders, vrouwen, homo’s en lesbiennes) een stem te geven in de geschiedschrijving, omdat zij er in de geschreven bronnen bekaaid vanaf kwamen. Een monumentaal werk dat gebruikmaakt van deze methode is Wij hebben als mens geleefd van Selma Leydesdorff (1986), over de geschiedenis van het Joodse vooroorlogse proletariaat.

Ten onrechte wordt beweerd dat historici zich lange tijd niet of terughoudend hebben bediend van oral history (Wetenschap, 9 oktober). Gevestigde historici hebben dat inderdaad niet gedaan. Zij wantrouwden de methode vaak. Er is intussen veel ervaring opgedaan met oral history en het is al veel langer gebruikelijk om er kritisch mee om te gaan en niet zomaar ‘aanhalingstekens aan begin en eind te zetten’. Dat is niet de uitvinding van Sytze van der Zee.

Ilia Neudecker, historicus, Leiden

Open blik

Columnist Stephan Sanders raakt een belangrijke sociale snaar (O&D, 10 oktober). Dit weekend verhuisden wij onze zoon naar Kanaleneiland in Utrecht. Fietsend naar de stad groette ik af en toe voorbijgangers, zij groetten vriendelijk terug. Ik riep naar een hardloopster ‘Warm aan ’t lopen?’ (vanwege de Singelloop die dag).

Mijn zoon vond mijn, in mijn ogen normale, gedrag toch wat ongemakkelijk. Het is nu gewoon om je niet ‘zomaar’ met iemand te bemoeien. Bemoeien? Groeten heette dat toch?

M. Jans, Swolgen

Koerden

Bij de Armeense genocide door de Turken in 1915 keken we weg. Gaan we anno 2019 opnieuw wegkijken bij een Turkse genocide op de Koerden in Syrië? Als het zo is: zum kotzen.

Gerard de Graaf, Amersfoort

De beste van Europa

Nederland heeft ‘de meest concurrerende economie van Europa’ (Ten eerste, 8 oktober). Vier criteria, niets over het maatschappelijke prijskaartje. Hoewel ook de goed functionerende rechtsstaat vraagtekens oproept, beperk ik me tot de andere drie criteria.

Ten eerste: dankzij de ‘open en innovatieve’ economie behoort onze luchtkwaliteit tot de slechtste van ­Europa en doet ons kabinet inzake de klimaatdoelen vooral zijn best er de kantjes vanaf te lopen.

Ten tweede: de fysieke infrastructuur die ‘van wereldklasse’ is lijdt onder een dagelijkse filedruk van honderden kilometers, terwijl het ov alsmaar duurder wordt.

Ten derde: dat Nederland excelleert in onderwijs is een wankele stelling. Veel schoolverlaters zijn niet in staat foutloos Nederlands te schrijven en te spreken zonder een scala aan anglicismen. Veel leraren zijn van excellente kwaliteit. Echter, door het lerarentekort en de daardoor toegenomen werkdruk kunnen zij die kwaliteit in de praktijk niet ten volle benutten, worden kinderen naar huis gestuurd en staan klaslokalen leeg.

Gefeliciteerd meneer Rutte, waarlijk iets om trots op te zijn.

Kees Koedooder, Loenersloot

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden