Opinie

Laten we niet langer wereldkampioen wegkijken zijn

Hoe gaan wij om met moslims, christenen, Joden en homoseksuelen in een multiculturele samenleving waar tussen de diverse bevolkingsgroepen zoveel onderscheid bestaat?

Politiebewaking bij de orthodox-joodse school Cheider in Amsterdam, 19 januari 2015. Beeld anp

In de jaren zeventig had Oranje wereldspelers als Van Hanegem en Cruijff, in de jaren tachtig toppers als Gullit en Van Basten en met Bergkamp en Kluivert hadden 'wij' twee andere vedettes in de jaren negentig. Meer recent zijn Van Nistelrooij en Robben Oranje-spelers van wereldklasse. Tóch is Nederland er nooit in geslaagd wereldkampioen voetbal te worden.

Gelukkig kunnen wij wel zeggen dat wij op een ander onderdeel wereldkampioen zijn geworden: Nederland mag zich namelijk 'wereldkampioen wegkijken' noemen.Frits Barend en Henk van Dorp schrijven in 1979 in Vrij Nederland dat de Nederlandse voetbalwereld tijdens de bezettingsjaren wegkeek. Joodse scheidsrechters, bestuurders en voetballers werden geroyeerd en later in de oorlog zelfs afgevoerd naar de vernietigingskampen, maar de stadions zaten vol.

Wanneer voetbaljournalist Simon Kuper in het voorjaar van 2000 de Hard Gras special 'Ajax, de Joden, Nederland' publiceert, komen zijn conclusies en ervaringen naadloos overeen met die van het duo Barend & Van Dorp ruim twintig jaar eerder. Wegkijken was troef in voetballend Nederland tijdens de oorlog en bordjes met de tekst 'Verboden voor Joden' werden op last van de Nazi's trouw opgehangen.

Anno 2015 lijkt Nederland bij problemen nog steeds een andere kant op te kijken. Al tientallen jaren worden in Nederlandse voetbalstadions regelmatig antisemitische liederen gezongen. Net zo lang wordt hierover al vergaderd en gesproken zonder dat er noemenswaardige maatregelen genomen worden. Op de amateurvelden lijkt eerder sprake van een toename dan een afname van het aantal antisemitische incidenten.

Klopjacht

Ook buiten de witte lijnen zijn helaas in toenemende mate incidenten te registreren. Sonja Barend, nicht van de eerder genoemde Frits Barend, is een fervent voorstandster van de multiculturele samenleving, maar plaatst inmiddels grote vraagtekens bij de haalbaarheid van zo'n samenleving. In Vrij Nederland vertelt zij over een Palestina-herdenking op de Dam waar zij met eigen ogen zag dat er een klopjacht geopend werd op een Joodse jongen met een keppeltje op.

Wellicht is er niet alleen sprake van het hoofd afwenden bij antisemitisme, maar wordt er maatschappijbreed weggekeken. Paul de Leeuw zei eerder in een interview dat homoseksuele stellen in bepaalde gedeeltes van Amsterdam beter niet meer hand in hand konden lopen. Maar goed, zolang mannen in Amsterdam niet hand in hand lopen en ook geen aanstoot geven door het dragen van een keppeltje is er helemaal niks aan de hand.

Bovenstaande 'Amsterdamse' voorbeelden van antisemitisme en homofobie stammen uit respectievelijk 2002 en 2011. Zijn het incidenten of zet dit zich door? Groeien wij naar elkaar toe of stoten wij elkaar in de toekomst juist (nog) verder af? Hoe gaan wij om met moslims, christenen, Joden en bijvoorbeeld homoseksuelen in een multiculturele samenleving waar tussen de diverse bevolkingsgroepen zoveel onderscheid bestaat?

Ook al zouden de voorbeelden van antisemitisme en homofobie incidenten zijn, het blijft triest dat in een stad waarin tijdens de oorlog homoseksuelen en Joden werden afgevoerd, jaren later dergelijke incidenten plaatsvinden. Vervelend ook dat bij problemen rond de integratie in de jaren negentig in eerste instantie massaal weggekeken werd. Waarom? Politiek niet correct om dergelijke problemen te signaleren en te benoemen? Deug je dan niet en ben je dan per definitie verdacht? Naar mijn mening moeten positieve én negatieve zaken rond integratie benoemd kunnen worden.

Een juiste registratie van problemen en adequaat vervolg bij eventuele problemen (ook bij incidenten bij de huidige vluchtelingenopvang) lijkt mij juist een positieve manier om de integratie te bevorderen. Maar ja, dan wordt Nederland in de toekomst natuurlijk niet opnieuw wereldkampioen wegkijken en met de huidige generatie voetballers zal een wereldkampioenschap voetbal er de komende jaren ook al niet inzitten... Maar, wij hebben Daphne Schippers nog!

Harry Walstra is medewerker bij een zorgverzekeraar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden