Column Willem Vissers

Laten we hopen dat atlete Caster Semenya het plezier in de sport niet verliest

Dat ze vroeger bij wedstrijden van Caster Semenya weleens in haar broekje keken of daar niet toevallig een piemel hing, lijkt me traumatiserend voor de kleine Caster. Ze was nogal goed en riep wantrouwen op, door haar androgyne uiterlijk.

Vrijdag in Dubai was haar laatste ‘medicijnloze’ wedstrijd over 800 meter en ik voelde medelijden. Zijzelf was na haar overtuigende zege opgewekt; dat het leven fantastisch is, dat ze gezond is en van lopen houdt, dat actie meer zegt dan woorden.

Maar ze mag in het vervolg alleen meedoen als ze testosteronverlagende medicijnen gebruikt. Anders heeft ze te veel profijt van haar bovennatuurlijke testosteronniveau. Sterker: door een aangeboren aandoening is ze qua chromosomen een man, door de combinatie XY. Zo staat het ook in het oordeel. Het sporttribunaal CAS geeft toe dat de veroordeling discriminatoire aspecten bevat, maar de atletiekbond IAAF toont zich dankbaar, in een poging de ‘integriteit’ van de vrouwensport te beschermen. Het is een vreemde wereld: bij de ene sporter raden ze medicijnen af, Semenya moet ze juist slikken.

Atletiek is me lief. Als tiener zag ik Jarmila Kratochvílová uit Tsjecho-Slowakije op tv. Moet u eens doen, op YouTube kijken naar haar wereldrecord van 1.53,28 op de 800 meter, uit 1983. Ze was nogal mannelijk, om het voorzichtig uit te drukken. Het is nooit bewezen, maar u kunt er donder op zeggen dat ze was geprepareerd met hormonen. Haar record staat nog steeds, ruim 35 jaar later, alsof de mensheid heeft stilgestaan sindsdien.

Als jongste bediende van het ANP mocht ik mee naar de Olympische Spelen van Barcelona, in 1992. De winnende tijd van Ellen van Langen, 1.55,54, is onvergetelijk. Van Langen is nooit meer in de buurt geweest van haar topprestatie, want ze was meestal geblesseerd. Ze klopte de Russin Noeroetdinova, over wie voortdurend dopinggeruchten gingen, en de Cubaanse Quirot, die tijdens de persconferentie uitbarstte in een onbedaarlijke huilbui. Enerzijds om líder máximo Fidel Castro te bedanken voor het prachtige sportklimaat dat hij had geschapen in de heilstaat Cuba, anderzijds om zich te verontschuldigen dat ze hem geen goud had kunnen schenken.

Sport is altijd oneerlijk, net als het leven. Omdat het ene kind in Bloemendaal wordt geboren en het andere in Darfur. Omdat Barcelona niet met tien man hoeft te spelen als Messi meedoet. Omdat Nederland niet op de knieën hoeft te volleyballen tegen Papoea-Nieuw-Guinea. Omdat Willem II een begroting heeft van 10 miljoen en Ajax een van 100 miljoen. Omdat niet elke vrouw is geboren met het uiterlijk van Doutzen Kroes en niet elke man als George Clooney ter wereld komt.

Maar de zaak van Caster Semenya is hiermee niet te vergelijken, hoe vaak dat ook gebeurt de laatste dagen. Zij is in hormonale zin een man, door haar afwijking. Vrouwensport is een andere categorie. Het is daarom te billijken dat ze remmers moet slikken als ze bij de vrouwen wil blijven meedoen, hoe tragisch dat ook is. We kunnen slechts hopen dat ze het plezier in de sport behoudt, het plezier waarmee het allemaal is begonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.