'Laten we eerlijk zijn: Monis was een IS-terrorist'

Na ruim zestien uur kwam gisteravond een einde aan de gijzeling in Sydney. Daarbij kwamen drie mensen om het leven, onder wie de 50-jarige gijzelnemer die bekendstond als de 'haatsjeik'. Hoe reageren media op de daad van de Iraanse Man Haron Monis? De scherpste opinies op een rij.

Het Sydney Opera House de ochtend na de gijzeling.Beeld getty

'Criminaliteit kent geen ras of geloof'

Commentaar The Sydney Morning Herald

Een bloemrijk gedenkteken om onze bange harten te helen. Begraven onder bloemen en condoleances voor de slachtoffers liggen tegenstrijdige emoties: verdriet, dankbaarheid voor de politie, opluchting voor de overlevers en woede tegenover de schutter. Alle Australiërs kijken naar wat ze gemeen hebben, niet hoe ze verschillen.

Ouderen en jongeren, elite en anoniemen: iedereen trekt naar het bange hart van Sydney op Martin Place om een bloemenheiligdom op te richten voor de slachtoffers van de Lindt Café-gijzeling. Onder hen waren mensen wiens voorouders vochten voor het land en worden geëerd op de Cenotaph in de buurt (van plaats delict, red.). Anderen vonden in Australië een veilige haven na het overleven van een oorlog en vervolging. Moslims in Australië riskeerden vervreemding en grofheden door naar het centrum af te reizen om te laten zien dat ook zij bij de stad horen.

Deze keer is de ongeschreven boodschap van het herdenkingsmonument dat wij ons als samenleving niet laten intimideren door een eenzame gek met mentale problemen, die een wraakzuchtige missie heeft tegen de maatschappij. We zullen niet worden verdeeld door hen die erop uit zijn mensen met dezelfde achtergrond als de schutter te demoniseren. Monis mag dan tijdens de gijzeling gevraagd hebben om een vlag van Islamitische Staat, hij handelde niet namens IS.

Het belangrijkste is dat mensen die hun respect voor de slachtoffers publiekelijk of in stilte betuigden onthouden dat criminaliteit geen ras of geloof kent. Australië is gebouwd op harmonie en diversiteit en we zijn er als land altijd sterker uitgekomen wanneer ons geloof in de mensheid werd uitgedaagd.

Bloemenzee op Martin Place, waar gisteren de gijzeling in Sydney plaatsvond.Beeld getty

'Laten we eerlijk zijn: Monis was een IS-terrorist'

The Daily Telegraph-commentator John Lehmann

Australië heeft angstvallig toegekeken hoe burgers naar Syrië en Irak vertrokken om de wapens op te nemen voor Islamitische Staat (IS), maar Man Haron Monis heeft het tegenovergestelde gedaan: hij bracht IS naar Australië.

Hoezeer sommige commentatoren het niet willen toegeven, Monis volgde het IS handboek tot op de letter. Pak wereldwijde media-aandacht door 'ongelovigen' te gijzelen. Check. Houd een jihadvlag omhoog. Check. Film gijzelaars voor de vlag. Check. Dood een Amerikaan, Europeaan, Australiër of Canadees. Check.

Maar terwijl de eerste islamitische terroristische aanslag tegen Australische burgers op eigen grond tot een bloedig einde kwam, doen veel commentatoren hun best om Monis niet te beschuldigen van terrorisme.

Dat Monis, iemand die al geruime tijd haat zaait en bijna 15 duizend volgers heeft op Facebook, handelde als een 'lone wolf' is nauwelijks relevant bij de beoordeling of hij zichzelf uit naam van IS zag handelen. IS staat open voor 'freelancers'.

Simpel gezegd, Monis handelde om een politiek, religieus en ideologisch doel te bereiken en bracht daarbij mensen in gevaar. Hij was een terrorist die duidelijk door IS is beïnvloed. Laten we daar eerlijk over zijn. Dat is het minste dat zijn slachtoffers verdienen.

Man Haron Monis in 2011.Beeld afp

'Heeft de wet gefaald?'

Guardian-commentator Richard Ackland

Veertig aanklachten liepen tegen hem en het was bekend dat hij bedreigend onstabiel was, toch kwam hij drie keer op borgtocht vrij in de laatste twaalf maanden. Heeft de wet gefaald?

De nasleep van de gijzeling bevat een stortvloed aan verontwaardiging, aangewakkerd door het scherpe inzicht dat we achteraf altijd hebben. Voor de families van de slachtoffers is het verdriet onoverkomelijk. Andere slachtoffers zullen voor lange tijd getraumatiseerd zijn. En er is de vraag over de dader. Hij was veel: een gestoorde met extreem religieuze overtuigingen, die een gevaar vormde voor de samenleving. Dat is niet alles, maar voor nu genoeg.

We weten dat hij op borgtocht vrij was tijdens de gijzeling voor twee mogelijke overtredingen: medeplichtig voor de moord op zijn ex-vrouw en meer dan veertig aanklachten voor seksuele handelingen bij zeven vrouwen. Sinds 2007 was hij bij de veiligheidsautoriteiten bekend na het versturen van haatbrieven aan Australische ouders van overleden soldaten die in Afghanistan hebben gevochten. Iraanse autoriteiten zouden bovendien herhaaldelijk hebben gewaarschuwd voor zijn mentale toestand, schreef de Iraanse journalist Sadegh Ghorbani op Twitter.

Waarom zat deze man niet achter de tralies? Hoe wist hij door de kieren van het rechtsysteem te komen? Achteraf gezien weten we precies hoe hij aangepakt had moeten worden. Ondanks dat er al veel is gedaan, zal de roep om meer versterken. Het is de vraag of het zal helpen. Een ding is zeker: er zal gekeken worden hoe de gaten gedicht kunnen worden en in dat proces zal wederom de vraag worden gesteld waar de balans ligt tussen een vrije samenleving en een samenleving waarin de schaduw van de staat te veel aanwezig is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden