Opinie

'Laten we de ogen niet sluiten voor autochtone moslimbekeerlingen'

'Laten we in onze bezorgdheid over radicaliserende jonge moslims ook de autochtone bekeerlingen niet vergeten', schrijft literatuurwetenschapper August Hans den Boef.

De broer van een veroordeeld Hofstadlid geeft zijn reactie aan de Arabische tv-zender AlJazeera na uitspraak inzake de Hofstdagroep, in 2006. Beeld anp

Er wordt vaak gesproken over het radicaliseren van jonge moslims als een groot maatschappelijk probleem. Terug uit brandhaarden als Syrië zouden jihadi's hier problemen kunnen veroorzaken. Die bezorgdheid is zeker niet onterecht, maar het is zowel naïef als discriminerend om alleen van de diverse moslimgemeenschappen in Nederland te verlangen dat zij dit soort jongeren zorgvuldig monitoren.

Wat te denken van de autochtone bekeerlingen? Een zekere Van Tongeren uit Almere, openlijk sympathisant van de soennitische IS, heeft een fanclubje voor deze koppensnellers opgericht en wil daarmee op 20 september in Den Haag demonstreren. Dat clubje heet in goed Nederlands: Muslim Defence League Holland. Een naam die doet denken aan de Jewish Defence League van rabbi Meir Kahane. Deze Amerikaan was nog een tijdje lid van de Israëlische Knesset, waar hij voor een meestal lege zaal extremistische wartaal uitsloeg. Een navrant gevoel voor humor kan de zelfverklaarde antisemiet Van Tongeren niet worden ontzegd.

Omdoopmode
Overigens heet hij tegenwoordig Ismael ibn Adam. Het aandoenlijke bij veel bekeerden is het ostentatieve veranderen van de naam. Dat symboliseert hun nieuwe identiteit immers. Een eerder Nederlands voorbeeld was Wout van Bommel, die nog een tijdje bij Willem Breuker heeft gespeeld en de voornaam Abdulwahid aannam. Zie ook de onvermijdelijke jongerenimam Abdul-Jabbar van de Ven.

Die omdoopmode is niet van gisteren. Een beetje tragisch waren de naoorlogse zwarte Amerikaanse jazzmusici die moslim werden en hun nieuwe naam ontleenden aan dezelfde Arabieren die ooit hun voorouders aan de Europese slavenschepen hadden verkocht. Saxofonist Edmund Gregory werd in 1947 Sahib Shebab. In 1950 veranderde de pianist Fritz Russel Jones zijn naam in Ahmad Jamal en de blazer William Emanuel Huddleston de zijne in Yusuf Lateef. Een paar jaar later verzon de bassist Jonathan Tim jr dat sr uit Soedan kwam en metamorfoseerde hij tot Ahmed Abdul-Malik. In 1969 herdoopten twee leden van proto-rapgroep The Last Poets zich tot respectievelijk Jalal Mansur Nuriddin en Umar Bin Hassan.

Pro-moslim demonstranten protesteren tegen de British Crusade in Londen. Beeld afp

Voorbeeldige burgers
Overigens, behalve interessante musici zijn ze na hun bekering meestal ook voorbeeldige burgers gebleven. Net als onze Van Bommel. Weliswaar maakte hij geen muziek meer, maar recentelijk vertaalde hij de Masnawî van Rumi in het Nederlands, een dichter en denker wiens rijke gedachtegoed het min of meer het tegendeel van dat van de IS vormt.

Op zich is er dus niets mis met bekeerlingen. Zeker niet met die van de categorie die zich bekeert als afsluiting van een individuele spirituele zoektocht. Anders ligt het bij de categorie die vooral moslim wordt om zich af te zetten tegen de moderne stedelijke samenleving, die als decadent wordt beschouwd. Deze politieke categorie kan radicalen baren. Maar zelfs radicale ideeën hoeven niet per definitie een bedreiging voor de rechtsorde te vormen. Dat worden ze pas wanneer ze tot strafbare gedragingen hebben geleid.

Jihad-porno
Van Tongeren is niet de eerste extremistische autochtone moslim. Het autochtone contingent onder geradicaliseerde moslims bleek de afgelopen jaren tamelijk substantieel. In de Haagse gezelligheidsvereniging bijvoorbeeld, die door justitie tot Hofstadgroep werd geconstrueerd, wemelde het van de autochtone bekeerlingen. Daar hebben we de broertjes Jason en Jermain W. en Martine van den O. en haar vriendin Willemijn. Maar ook S., het voormalige liefje van Mohammed B. en haar vriendin D., die vijf dagen getrouwd was met Jason W. Op zijn moslims. In de huwelijksnacht keek het paartje naar gewelddadige jihad-porno. Het soort onthoofdingsfilmpjes dat we tegenwoordig veel te zien krijgen. Mohammed B. overigens bleek er wel liefst 28 op een cd-rom te hebben staan. Maar dit terzijde. De enige Hofstedeling die van naam veranderde, was trouwens Willemijn. Amina heette ze voortaan.

Kortom, wanneer Kareltje Krotekoker uit Knollendam-West zich bekeert tot de islam en hij zich uit hoofde daarvan boven de Nederlandse rechtsorde verheven beschouwt, laten we dan niet in de oude multiculti-reflex vervallen van 'godsdienst is toch iets moois'. Laten we in plaats daarvan ons Kareltje goed monitoren en ook zijn sympathiserende nichtje niet uit het oog verliezen. We willen immers niet dat hij onverwacht op YouTube opduikt als de dappere jihadi 'Amahula Khebab', aan de zijde van de beruchte Hagenees 'Jael Jablabla'? Of zijn nichtje als troostmeisje in 'Bokito Harem'?

Bekeren tot een (andere) religie mag merkwaardig lijken, het is een groot goed dat dit in Nederland mogelijk is. Prettig zou ook zijn wanneer in het verlengde hiervan eveneens wordt benadrukt dat het iedereen hier vrij staat om een religieuze organisatie te verlaten. Er zijn heel wat landen waar bekering/exit onmogelijk is of zelfs als een halsmisdaad (sic) geldt. Laat onze overheid dan ook aan al de Kareltjes en Willemijns - en vergeet ook de Fatima's en Mohammeds niet - meedelen dat zij hen heel graag behulpzaam wil zijn bij een eventuele exit. Desgewenst discreet.

August Hans den Boef is literatuurwetenschapper en onderzoeker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden