Column Bert Wagendorp

Langzaam maar zeker zie je de Brexit ten onder gaan als de Titanic

Telkens denk je dat niet ingewikkelder en niet chaotischer kan met het Britse Brexitdebat, maar dan blijk je de inventiviteit en het complicerend vermogen van het Lagerhuis toch weer jammerlijk te hebben onderschat. Ik ken mensen die er allang genoeg van hebben, er niets meer van begrijpen en beweren dat je net zo goed kunt proberen het wereldraadsel te ontrafelen. Daar zit wel wat in, maar toch is die houding jammer. ‘Fascinerend’ dekt allang de lading niet meer, wat we krijgen voorgeschoteld is schokkend, ongelooflijk en verbijsterend totaaltheater, de bloederige eindfase van een politiek schaakspel met een land als inzet.

Woensdagmiddag werd eerst urenlang gedebatteerd over de vraag of zestien (zestien, alleen dat al) moties over verschillende Brexitvarianten in stemming zouden worden gebracht. De regering was tegen, maar het parlement had zich voorgenomen het heft in handen te nemen en bij de stemming kreeg Theresa May opnieuw een uppercut. Voorzitter Bercow – wiens kat trouwens Order heet – selecteerde acht van de zestien voorstellen voor een stemming.

Om het allemaal nog grotesker te maken, liep daar tussendoor May’s plan om vrijdag haar Brexit-deal voor de derde keer in stemming te brengen, na twee eerdere gruwelijke nederlagen. Twee van de leidende Brexiteers, Jacob Rees-Mogg en Boris Johnson, hadden aangekondigd de deal ditmaal te zullen steunen, uit angst dat er anders helemaal geen Brexit zal komen. Het drama kreeg nog meer diepte toen Theresa May woensdag aankondigde te zullen aftreden in ruil voor acceptatie van haar deal.

Je ziet Mark Rutte zijn politieke leven nog niet opofferen om de pensioenonderhandelingen vlot te trekken, maar we hebben het hier dan ook over Shakespeare versus het dorpstoneel.

De consternatie was groot toen Bercow, die kennelijk zijn zinnen heeft gezet op de titel ‘Europeaan van het Jaar, woensdag herhaalde dat hij geen derde stemming over May’s deal zal toestaan en dat hij er ook voor zal gaan liggen als de regering die er via het geitenpaadje van een reglementswijziging toch probeert door te drukken.

Dat was weer zo’n moment dat het hele spel zo onweerstaanbaar maakt, een dodelijke pass uit het niets, een door niemand verwachte zet. Om de boel nog wat meer op scherp te zetten, zei EU-president Tusk in Straatsburg dat het Lagerhuis de Britten die in de Unie willen blijven dan in de steek wil laten, maar dat Europa dat niet van plan is. Hij verwees naar de één miljoen Remainers die afgelopen weekend de straat opgingen in Londen en de 5,75 miljoen mensen die een petitie tegen de Brexit ondertekenden.

Hoe het verder zal gaan weet nog altijd niemand. Lukt het May om haar deal toch nog aan het Lagerhuis voor te leggen, dan zal hij hoogstwaarschijnlijk ten derde male worden weggestemd. Dan zit er weinig anders op dan in Brussel opnieuw om uitstel te smeken. Het zal tijd vragen om tot een nieuwe deal te komen, met het hele circus dat daar weer achteraan komt. De Britten zitten dit jaar nog gezellig uit als lid van de EU, of er moet een wonder gebeuren.

En mogelijk nog wel langer ook. Langzaam maar zeker zie je de Brexit aan de horizon verdwijnen en ten onder gaan als de Titanic, stukgevaren op een ijsberg van eindeloze debatten, verdeeldheid en onenigheid.

We moeten goed kijken. Dit is wat een ondoordacht referendum met een welvarend land kan doen: het splijten en slopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden