Langetermijngevolgen kindermishandelingen onduidelijk

In de twee artikelen over kindermishandeling (Voorpagina en Ten eerste, 20 maart) komt niet volledig naar voren wat de langetermijngevolgen kunnen zijn van fysieke kindermishandeling. Kindermishandeling is slechts één van de tien adverse childhood experiences (ace's).

Een kind dat al op jonge leeftijd wordt blootgesteld aan meerdere ace's ondergaat neurobiologische en hormonale veranderingen. Beeld anp

De tien verschillende ace's zijn: lichamelijke mishandeling, seksueel misbruik, emotionele mishandeling, emotionele en lichamelijke verwaarlozing, scheiding ouder, getuige geweld tegen een van de ouders, huisgenoot in de gevangenis, depressie/suïcide van een huisgenoot, alcohol- of drugsmisbruik van een van de ouders.

Een kind dat al op jonge leeftijd wordt blootgesteld aan meerdere ace's ondergaat neurobiologische en hormonale veranderingen die het verouderingsproces versnellen en het immuunsysteem beïnvloeden.

ace's op de langetermijn

Recent heeft TNO de Nederlandse situatie geprobeerd in kaart te brengen. Hieruit blijkt dat één op de negen kinderen het thuis moeilijk heeft. 55 procent heeft geen ace's, 23 procent heeft één ace, 15 procent heeft er twee of drie en 7 procent heeft vier of meer ace's.

Uit onderzoek blijkt dat de langetermijngevolgen bij mensen met meerdere ace's - emotioneel maar ook lichamelijk - dramatisch kunnen zijn. Recent onderzoek in Wales laat zien dat bij vier of meer ace's de kans op chronische ziekten zoals diabetes en hart- en vaatziekten drie tot vier maal hoger dan normaal ligt. Deze manifesteren zich vijftien jaar eerder en de levensverwachting is twintig jaar korter. Ook zijn psychiatrische klachten meer prevalent, tot drie keer toe.

Verder is er meer verslavingsproblematiek en gewelddadig gedrag, wat kan uitmonden in een twintig maal zo grote kans op een periode in de gevangenis. Hierdoor maken deze mensen meer gebruik van gezondheidszorg en justitie. Deze getallen zijn gecorrigeerd voor amoede.

Verkeerde vragenlijst leidt tot veel onterechte verdenkingen van kindermishandeling

De vragenlijsten die artsen sinds een paar jaar moeten gebruiken om kindermishandeling op te sporen, leiden tot een hausse aan onterechte verdenkingen. Bovendien worden niet alle mishandelde kinderen ermee opgespoord. Dat concludeert arts-onderzoeker Maartje Schouten in het proefschrift waarop ze deze week aan het UMC Utrecht promoveert.

Vroege herkenning en interventie

Mensen met meerdere ace's kunnen zich echter ook volledig normaal ontwikkelen. Deze mensen hebben in hun jeugd waarschijnlijk de kans gehad het stressniveau te reduceren met behulp van één of meerdere vertrouwenspersonen. Hierdoor hebben ze de negatieve invloed van ace's kunnen beperken.

In Nederland is nog te weinig bekend over de langetermijngevolgen van één, maar vooral van meerdere ace's. Vroege herkenning van ace's en interventie zijn om vele redenen van enorm belang voor de mogelijkheid de cirkel te doorbreken. Deze kan zich anders namelijk herhalen in opeenvolgende generaties.

Er moet bij scholen, zorgprofessionals, de lokale en landelijk overheid, maar vooral ook bij ouders zelf een breder besef komen van de gevolgen van het gedrag van ouders in het gezin voor hun kind; niet alleen voor nu maar vooral ook voor later. Dit moet beginnen bij het landelijk meer bekend maken van het begrip en de invloed van ace's. Dit maakt het beter bespreekbaar en daardoor behandelbaar. En als je kind of een kind zich bijzonder gedraagt, op school, op straat, op de sportclub of thuis, kun je als leraar, agent, trainer, arts of ouder vragen: 'Hoe gaat het thuis?'

Bas Bens is SEH-arts UMCG.
Jo Webster is huisarts in Delfzijl.

Met je kind naar de huisarts? 'Ik bedenk me nu twee keer'

Ouders die met een kind bij de huisarts of de spoedeisende hulp komen, worden verplicht gescreend. Dat leidt tot veel valse verdenkingen van mishandeling, terwijl echte gevallen soms toch worden gemist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden