OpinieCommentaar

Lage rente raakt de economische mens in meerdere gedaanten

Een rente van 0 procent of lager is onbekend terrein. Zeker is wel dat de lage rente ontwrichtend uitpakt.

Beeld ANP

De rente is al geruime tijd laag en de voorspelling is dat dat nog jaren zo kan blijven. Het is onbekend terrein. Economische modellen schieten tekort om de langetermijneffecten te voorspellen van een 0-procentsrente op spaargeld, van spotgoedkope schulden of van een land dat geld toe krijgt als het geld leent.

Van de grootbanken is ABN Amro de eerste die 0 procent rente betaalt aan kleine spaarders. De bank stelt negatieve rente voor grote spaarders in het vooruitzicht; zij moeten gaan betalen om hun geld bij de bank te mogen stallen, omdat die daarvoor op zijn beurt de Europese Centrale Bank, ECB, moet betalen.

De ECB wil geen parkeerplaats voor geld zijn, maar het juist laten rollen. De extreem lage rente moet bedrijven stimuleren zich voor investeringen in de schulden te steken. Maar bij milde tegenslag dreigt tweevijfde van die bedrijfsschulden niet meer te worden terugbetaald.

Ook elders in de economie leidt de lage rente tot ontwrichting. Wanhopig op zoek naar rendement komen beleggers, professioneel en particulier, uit bij aandelen en vastgoed. Door grote vraag en gratis geld raken die overgewaardeerd. De lage rente maskeert de werkelijke waarde. Er ontstaan zeepbellen die ooit zullen klappen. Pensioenfondsen kunnen door de lage rente hun toekomstige verplichtingen niet waarmaken.

Lage rente raakt de economische mens in meerdere gedaanten. De huurder betaalt te veel door de overwaardering van de huurwoning, terwijl de woningeigenaar, net als de belegger, grotere risico’s loopt. De pensioendeelnemer wacht een lager pensioen en dat van de gepensioneerde loopt achter bij inflatie.

De spaarder anticipeert door meer geld op te potten voor de oude dag, hoewel dat geld kost. En doordat bedrijven moeilijk renderende investeringen kunnen vinden, blijft de loonstijging voor werknemers beperkt en de werkgelegenheidsgroei gering.

De nieuwe ECB-president Lagarde kan vaststellen dat het beleid van haar voorganger is uitgewerkt. De rente plots verhogen kan ze echter niet. Dan wordt de ene ontwrichting voor de ander ingeruild. Het moet in kleine stapjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden