Laatste wens vervuld, maar door wie?

Deze krant opende op 14 oktober met het portret van een 95-jarige met daaronder in grote letters 'Wordt zijn laatste wens vervuld?' In het hoofdredactioneel commentaar (p. 25) laat de redactie weten die vraag te willen beantwoorden met ja, en wel door de overheid en dan uit 'barmhartigheid' onder verantwoording van een daartoe opgeleide 'stervensbegeleider'.

Beeld ANP

Dat deze oudere heer zijn laatste wens zelf kan vervullen en dat, als hij dat werkelijk had gewild, ook al veel eerder had kunnen doen, wordt duidelijk niet relevant geacht. En dat voor een laatste wens van dit formaat, een wens om te sterven.

Een kleine twee decennia heb ik als filosofisch consulent gesprekken gevoerd met mensen op zoek naar de zeggenschap en regie over hun eigen levenseinde. Ik heb met zo'n vijftienhonderd individuen (een min of meer bedreigde diersoort) gesproken. Het overgrote deel van hen leeft rustig verder met de gedachte dat zij die regie desgewenst zouden kunnen voeren, de oorspronkelijke gedachte achter het voorstel van Huib Drion.

Van 135 personen, onder wie enkele echtparen en individuen met een 'voltooid leven', weet ik met zekerheid dat zij die eigen regie over hun eigen levenseinde ook werkelijk hebben gevoerd. Dat gebeurde doorgaans in gesprek met intimi en in aanwezigheid van intimi. En onder eigen verantwoordelijkheid.

Er is in ons land een praktijk gegroeid waarin naast de euthanasie of goede dood onder verantwoordelijkheid van de arts, ook euthanasie of een goede dood onder verantwoordelijkheid van het individu zelf mogelijk is. Dat wil zeggen: zelfeuthanasie als aanvulling op artseneuthanasie. En nee, dat zijn geen 'pijnlijke zelfmoorden' zoals in het redactionele commentaar.

Vooral in de laatste jaren is de betrouwbaarheid van die zelfeuthanasie vervolledigd. Er is soms veel te doen over de levering van letale middelen. Die levering is betrouwbaar en de middelen zijn betrouwbaar. En ja, het is niet legaal. Maar wie legaliteit uitroept tot heilige graal, moet maar eens gaan buurten in pakweg Rusland of Turkije. Gebrek aan legaliteit betekent nog altijd niet noodzakelijk gebrek aan legitimiteit.

Het hoofdredactioneel commentaar vraagt ook om een overheid die hier niet vervolgt. Ik wil dat, al werd ik vrijgesproken, van harte ondersteunen. Albert Heringa zal dat ook doen, al vroeg hij zelf om die vervolging. Iemand die weloverwogen en op een zorgvuldige wijze zelf over zijn levenseinde beschikt, hoort door de overheid niet als quasi-crimineel benaderd te worden en zijn naasten evenmin. Een overheid die dit inziet, helpt wat mij betreft al voldoende.

Dr. Ton Vink, Velp, filosofisch consulent vragen rond het levenseinde, www.ninewells.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden