Opinie Verhuizing Korps Mariniers

'Laat verzet tegen verhuizing van Korps Mariniers een wake-up call zijn voor politieke beslissers'

Het verzet van de mariniers tegen de verhuizing van Doorn naar Vlissingen is een uiting van het toenemend wantrouwen in de overheid en de defensieleiding, stelt adviseur crisisbeheersing Gert-Jan Ludden. 'Laat dit een helder signaal zijn voor politieke beslissers die doorgaans belangen nastreven die de defensieorganisatie en haar personeel niet dienen.'

Mariniers oefenen op het strand van Vlissingen. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Sinds 1989 is de defensie-organisatie meedogenloos gereorganiseerd. De inkt van het ene plan was nog niet droog of het andere reorganisatieplan diende zich alweer aan. Herstructureringen die niet vanuit efficiency-overwegingen, maar vanuit ordinaire bezuinigingsmaatregelen zijn doorgevoerd. Decennialang is defensie een speelbal geweest van politiek gekleurde beslissingen. Kazernes zijn gesloten, eenheden zijn opgeheven, materieel is afgestoten, munitie werd schaars en de mogelijkheid tot oefenen werd drastisch ingeperkt. De krijgsmacht is tot op het bot uitgekleed binnen een tijdsframe waarin het er niet veiliger op werd in de wereld. Ook de nationale veiligheid is daarmee geweld aangedaan.

De inkrimping van de krijgsmacht heeft zijn tol geëist van het personeel. Banen gingen verloren, er was minder carrièreperspectief, het ziekteverzuim steeg en de uitstroom van personeel nam toe. Tel daar de druk van uitzendingen naar missiegebieden bij op. Dit alles maakt het er niet rooskleuriger op voor het personeel en de achterban.

De immense herstructurering heeft doorgang kunnen vinden dankzij de loyaliteit van het defensiepersoneel. Vakbonden en medezeggenschapsorganen sputterden weleens, maar werden door de defensieleiding genegeerd. Stakingsrecht heeft de militair niet. Commandanten waren het vaak oneens met de reorganisaties, maar voerden die door omdat ze hun eigen carrière niet in de waagschaal wilden stellen.

De rek is er nu uit bij het personeel en het is niet wonderlijk dat de mariniers uit Doorn in opstand komen. Er is jaren geleden over hen besloten te verhuizen naar Vlissingen, maar niet in overleg met hen. Dat deze groep militairen na al die jaren van onzekerheid en spanning nu een tegengeluid geeft in het belang van hun gezinnen en families, is volstrekt begrijpelijk. Dat ook de commandant van het Korps Mariniers zich publiekelijk achter hen schaart, is dapper. Een commandant die opkomt voor zijn personeel en zijn eigen belang daaraan ondergeschikt maakt. Deze marinierskwestie staat niet op zich, maar weerspiegelt een latent aanwezige onvrede onder het defensiepersoneel. De personeelszorg is een sluitpost op de defensie-agenda en dat heeft al veel te lang geduurd.

De discussie rond de verhuizing van de mariniers kan worden gezien als een wake-up call. Het is een uiting van het toenemend wantrouwen in de overheid en de defensieleiding. De burger en de militair komen steeds meer in verzet. Laat dit een helder signaal zijn voor onze politieke beslissers, die doorgaans belangen nastreven die de defensieorganisatie en haar personeel niet dienen. Recentelijk heeft de minister van Defensie haar defensienota 2018 uitgegeven onder de titel Investeren in onze mensen, slagkracht en zichtbaarheid. Laat ze de daad bij het woord voegen en de mariniers, tegen alle ambtelijke adviezen in, tegemoetkomen. Juist elite-eenheden als mariniers en commando’s, van wie we zoveel eisen in hun opleiding en taakuitvoering, verdienen deze steun. Dat zou pas getuigen van politiek bestuurlijke moed. Mevrouw Bijleveld, de mariniers rekenen op u!

Gert-Jan Ludden is adviseur crisisbeheersing bij SVDC (Schaken, Veiligheid, Defensie en Crisisbeheersing).

Verzet tegen de verhuizing, en hoon over het verzet

'Helft van mariniers verlaat mogelijk Korps'

Volgens brigadegeneraal Jeff Mac Mootry is het heel goed mogelijk dat de helft van de mariniers het Korps verlaat, mocht de verhuizing naar Vlissingen doorgaan. Hij bezocht vorige week de Tweede Kamer om uit te leggen waarom de verhuizing een onzalig plan is.

Mac Mootry oogst hoon met protest

Oud-minister Hillen van Defensie, die in 2012 het besluit tot verhuizing nam, zegt niets te snappen van Mac Mootry’s houding: ‘Dit is een generaal die zijn mensen als voorbeeld geeft dat je moet inspreken als er een bevel van hogerhand komt. Benieuwd of hij dat te velde ook zo doet.’

Waarom de mariniers niet naar Zeeland willen

Zes jaar geleden leek het een simpel besluit: de mariniers verhuizen naar een gloednieuwe ­kazerne in Vlissingen. Goed voor het korps, goed voor krimpregio Zeeland. Maar het verzet neemt plots grootse vormen aan: een leegloop bij het korps dreigt en er zijn geluiden over politiek gekonkel. Een reconstructie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden