Opinie Meeroudergezinnen

Laat mijn kinderen opgroeien in een tijd waarin de wet zich aansluit bij hoe ik me voel: een volwaardige vader

Meeroudergezinnen zijn er al lang, maar de wetgeving daarover loopt hopeloos achter bij de realiteit, betoogt vader in een meeroudergezin Timo Huijzendveld.

Een meeroudergezin in Giethoorn (de personen op deze foto komen niet voor in het verhaal). Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Vijf maanden geleden werd ik voor de tweede keer vader. Althans, biologisch gezien. Juridisch gezien ben ik niets. Dit komt omdat ik in een co-ouderschapsconstructie zit. Samen met twee goede vriendinnen die samen getrouwd zijn heb ik twee kinderen – zij hebben ieder één kind gedragen en gebaard. Volgens het huidige recht kan een kind maar twee juridische ouders hebben. Dit betreuren wij, omdat wij alle drie als volwaardige ouder willen fungeren voor onze kinderen.

Aan alle denkbare constructies voor drie volwaardige ouders zitten nogal wat haken en ogen. De notaris adviseerde dat ik afstand zou doen van mijn kinderen, zodat de niet-barende moeder het kind kon adopteren. Vervolgens zou ik, door de kinderen veel te zien, als zogeheten ‘donor met gezinsleven’ zekere omgangsrechten kunnen opbouwen. Op deze manier hadden we alledrie een relatie en zekere rechten met betrekking tot de kinderen. Voor ons de beste, maar niet de meest wenselijke, ­manier.

Liegen tegen de rechter

Om dit te realiseren heb ik schriftelijk tegen een rechter moeten liegen dat ik niet van plan was enige familiebanden op te bouwen met mijn kinderen, anders had ik de adoptieprocedure van de niet-barende moeder in de weg gestaan. Ik vond het vreselijk pijnlijk om tot twee keer toe een ­document te ondertekenen waarin stond dat ik niks met mijn kinderen te maken wilde hebben. Mij bekroop het gevoel: als ik moet liegen tegen een rechter om deze constructie voor elkaar te krijgen, zit er iets flink fout in de opties die voorhanden zijn.

Meerouderschap komt voor (veel), al erg lang (kinderen uit meeroudergezinnen beginnen inmiddels hun eigen gezinnen) en er is geen sluitend onderzoek dat aantoont dat meer­ouderschap schadelijk is (de meeste onderzoeken wijzen het tegendeel uit). De Staatscommissie Herijking ouderschap heeft in 2016 aangegeven dat de mogelijkheid van vier gelijkwaardige ouders in het belang van het kind is – wordt het niet tijd dat dit goed en zorgvuldig geregeld wordt? Is het wenselijk dat de wetgeving zo hopeloos achterloopt op de realiteit?

Belang van het kind

Het nu lopende wetsvoorstel over deelgezag van de derde en vierde ouder is geen goed voorstel en een achteruitgang op de huidige gang van zaken. Het is tijd voor een goed, gedurfd en ondubbelzinnig wetsvoorstel waarin een kind werkelijk vier gelijkwaardige ouders kan hebben.

Het familierecht gaat uit van het belang van het kind. Uiteraard staat dit belang voorop. Er wordt echter voorbijgegaan aan moeilijk meetbare waarden zoals identiteitsvorming. Hoe voelen mijn kinderen zich als ze oud genoeg zijn om te beseffen dat ze in een land wonen waar de man die ze opvoedt, verzorgt, knuffelt, voorleest, de man die ze papa noemen, volgens de regels van dat land niet als hun vader mag worden aangemerkt omdat ze ook al twee mama’s hebben? Voor mijn kinderen is meerouderschap de norm. Wat doet het met hun eigenwaarde als ze beseffen dat hun land de constructie waarin zij opgroeien niet erkent?

Het is in het belang van het kind dat de wetgeving aansluit bij de werkelijkheid. De argumenten (voornamelijk van christelijke partijen) dat meerouderschap is vragen om gedonder en dus moet worden ontmoedigd, gaan voorbij aan het feit dát er al veel meerouders zijn. Alleen maken die nu gebruik van kromme, niet toereikende juridische middelen. Natuurlijk kan scheiding in een meeroudergezin voorkomen (er is geen bewijs dat dit vaker voorkomt dan in een tweeoudergezin) en in dat geval moet de wet ondubbelzinnig regelen hoe en wat er dan gebeurt met omgang, familierechten en -plichten.

Vooruitstrevend en ruimdenkend?

Er is nooit onderzocht of tweeouderschap de beste constructie is. Deze vorm is geboren uit een christelijke traditie en niet de enige vorm die de wereld of de geschiedenis kent, het is alleen de norm. Tweeouderschap is geen waarborg voor een stabiele omgeving voor een kind. Gelukkig zijn de zaken voor tweeoudergezinnen ­juridisch goed geregeld en weet iedereen waar hij aan toe is bij een scheiding of andere problemen.

Nederland heeft zich altijd trots kunnen beroepen op haar voorloperspositie op het gebied van tolerantie, emancipatie en vrijheid. Wetten moeten de moraal van het land weerspiegelen. Een minister die zegt dat Nederland ‘internationaal gezien niet uit de pas moet gaan lopen’? Dat is laf en niet hoe Nederland aan haar imago van vooruitstrevend, ruim­denkend land is gekomen.

Meerouders zijn hier en here to stay. Tijd voor de politiek om orde op zaken te stellen. Laat mijn kinderen opgroeien in een tijd dat zij zich niet een vreemde, ongewilde eend in de bijt voelen, waarin ik ze mijn erfenis aan kan nalaten, zonder poespas met ze op vakantie kan, naar het ziekenhuis of naar een oudergesprek, waarin de wet zich aansluit bij hoe ik me voel: een volwaardige vader.

Timo Huijzendveld is toneel­speler, café-­eigenaar en vader in een meer­oudergezin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden