Opinie Lezersbrieven

Laat leerlingen hun moedertaal gebruiken en inzetten in de klas

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 15 september.

‘Language of the month’ op een internationale school in Groningen. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Taalachterstand’

Taalkundigen en onderwijskundigen die betrokken zijn bij het onderwijs aan nieuwkomers vragen al jaren naar registratie van taalachtergrond, en niet in verband met crimineel gedrag (Ten eerste, 13 september). Inzicht in de taal- en cultuurkennis van een leerling is een ­basisvoorwaarde voor onderwijs waarin het kind centraal staat. Het is me daarom een doorn in het oog dat na tientallen ­jaren van taalkundige pleidooien, leerlingen met een achterstand in het Nederlands in beleidsstukken nog steeds worden weggezet als leerlingen met een ‘taalachterstand’.

Onderzoek laat zien dat die achterstand in de schooltaal verdwijnt wanneer de aanwezigheid van een andere taal vroeg, vanaf groep 1 in het basisonderwijs of liever al eerder, wordt erkend en gekoesterd. Pedagogische trajecten van twee- of meertalig onderwijs leveren leerlingen niet alleen flinke cognitieve voorsprongen op, maar ook sociaal-emotionele: leerlingen die hun rijkdom aan talenkennis mogen laten zien en mogen inzetten in de klas, bij het leren en bij het communiceren, hebben minder faalangst dan hun eentalige leeftijdsgenoten, en zij voelen zich sterker en blijer.

Talen als Arabisch, Berbers en Papiaments mogen niet meedoen in de school. Het is nog steeds vaak verboden voor leerlingen om deze andere talen onderling te spreken in de gang of in de klas.

Het Russisch sprekende jongetje op de internationale school in Amsterdam dat gisteren meedeed aan een alternatief taalprogramma, Taal-naar-Keuze, koos, na aanvankelijk Spaans te hebben gewenst, zijn eigen thuistaal. Wat al in de hoofden en harten zit van jonge kinderen, is rijkdom, is een groot geschenk voor het onderwijs. Het stelselmatig negeren ervan is de bron van de onthechting die op latere leeftijd zulke dramatische vormen kan aannemen. We zijn er zelf schuldig aan.

Dr. CJ Helsloot, Amsterdam taalkundige, (mede)auteur van Ruimte voor nieuwe talenten, en SJOES, en projectmanager Taal-naar-Keuze, Espritscholen

Beeld Bas van der Schot

Meningokokkenepidemie

Als medicijnfabrikant GlaxoSmithKline zó zeker was van een meningokokken-epidemie (Voorpagina, 14 september), waarom hebben ze dan niet alvast een voorraad vaccins klaar gelegd?

Hanneke Dominicus, Voorburg

Kan ik schikken?

Mijn man heeft kennelijk een zeer ­ernstige snelheidsovertreding begaan waarvoor hij aan het Centraal Justitieel Incassobureau een verkeersboete moet betalen van 42 euro voor overschrijding van de maximum snelheid met 5 km/u binnen de bebouwde kom. Mijn verzoek is of hij schikken kan. Ik heb met betrekking tot de ING-schikking begrepen dat bij zeer ernstige overtredingen schikken gemakshalve is toegestaan. Ik stel voor te schikken voor 5 euro.

R. Schipper, Muiderberg

Betrouwbaar

‘Banken: keurmerk of nieuwe klant wel betrouwbaar is’ (Economie, 14 september)? Liever een keurmerk om te zien of een bank wel betrouwbaar is.

Tim Grant, Benschop

Serena Williams

Er zijn in Nederland een heleboel medewerkers aan sportprogramma’s en in kranten die zelf nooit gesport hebben. Elma Drayer voegt zich daarbij in haar commentaar op Serena Williams. De kern van de zaak was dat de coach met handgebaren aanwijzingen gaf aan Williams. Dat mag niet, maar Williams had die aanwijzingen niet gezien. Daarom was zij zo kwaad. Ze kreeg van de scheidsrechter een punt aftrek voor wat ze niet had gedaan. Haar coach zat fout. Daarom noemde zij de scheidsrechter een dief. Dat kwam haar op een verloren game te staan. De boel escaleerde en dat had niets met haar tegenstander Osaka te maken. De scheidsrechter had haar vals beschuldigd.

Albert van der Vliet, Amsterdam

Snijden aan gras

Ik bewaar – anders dan veel treinreizigers (O&D, 13 september) – juist prettige herinneringen aan het schilderij Snijden aan gras van Co Westerik. Van 1974 tot 1978 werkte ik bij de inspectie vennootschapsbelasting in het belastingkantoor aan de Wibautstraat in Amsterdam. Op mijn werkkamer hing het originele schilderijtje van Westerik. Dit was afkomstig uit het depot van de BKR-regeling en werd net als veel andere kunstwerken aan rijksgebouwen in bruikleen gegeven.

Collega’s en bezoekende belastingplichtigen werden vaak verrast door het realistische schilderijtje en streken soms met een vinger langs de dik aangezette grassprieten om te zien of de vinger ook aan het schilderwerk opengesneden kon worden!

Ik heb altijd met plezier naar het fleurige werk gekeken dat mijn saaie kamermuur opsierde.

Pierre CoxVoorburg

Freek en Hella’s onbeschaamd narcisme

Freek en Hella de Jonge vinden het nodig om pontificaal in het V-katern te staan met foto’s van wereldberoemde fotografen van wie de roem kennelijk ook op hen moet afstralen (V, 11 september). In het Groninger Museum ‘tonen ze hun kwetsbaarheid’. Dat is sociologische prietpraat die niets van doen heeft met wezenlijke kwetsbaarheid, zoals van ­baby’s in een couveuse of oudjes met hun kop op ­tafel in het verpleeghuis, bijvoorbeeld.

Wat Freek en Hella laten zien is onbeschaamd narcisme. Kijk ons eens durven, ‘zeker gezien onze leeftijd’ met onze ‘giga power’ (ja ja), waarbij tegelijkertijd een sneer wordt uitgedeeld aan de rest van de mensheid die te gedegenereerd, te lamlendig zou zijn om nog te willen nadenken.

Dank u! Wat is durf? Ze laten hun oude, gerimpelde lijf zien. Nou en? Ga eens op het strand lopen, daar zie je duizenden die ‘hun kwetsbaarheid laten zien’. Bij een van de foto’s heeft Freek ‘toevallig’ maar één sok aan en dan moeten we lezen dat er twee uur lang proefopnamen gemaakt zijn. Enfin, als je echte kwetsbaarheid én durf wilt zien, bekijk dan eens het filmpje van Marina Abramovic van haar performance in het MOMA te New York in 2010. Bijvoorbeeld.

Leo de SonnevilleAmsterdam

Voor het ego-karretje

Wat een heerlijke en humoristische opinie over het hopeloos verMaxen van de publieke omroep door Charles Dumas (O&D, 11 september). Ook als 70-jarige zie ik al langer de sleets op de ouder wordende presentator. Ook voor mij waren zij ooit een eerste anker voor identificatie maar toch zeker geen laatste. Dumas’ oproep om jeugdig talent meer kansen te bieden moeten we breed ondersteunen. Maar wie het als oudjes echt bont maken is het in dezelfde editie geportretteerde echtpaar Freek en Hella. Dan mag je nog zulke fotografen van wereldfaam voor je ego-karretje gespannen hebben; hun zelfpresentatie wordt steeds pijnlijker.

De heer des huizes ziet in de foto van Dana Lixenberg ‘toevalligheid, ongeordendheid’, terwijl zijn vrouw iets voornaams ziet in hun portret. Ik zie twee chagrijnige oudjes met al een beetje de wanorde en het decorumverlies die blijkbaar onvermijdelijk zijn bij het ouder worden. Deurtjes open, laadjes worden niet meer dicht gedaan, kopjes half vol nog op een erg rommelige tafel en de onvermijdelijke kruiswoordpuzzel van de zaterdagbijlage. Ook als er gasten ­komen wordt er niet meer opgeruimd blijkbaar. Korte broek en één witte sok in sandalen. Zo wil ik mijn jeugdheld (naast mevrouw Hekking uit Juinen?) toch niet terugzien!

Hans Olijerhoek, Boedapest

Beeld Bas van der Schot

Wilden Russen Magna Carta?

Verdachte Russen waren ‘op vakantie’ in Salisbury (Ten eerste, 14 september). Wat Petrov en Bosjirov daar deden is, zo zeiden ze: de kathedraal bekijken, omdat hij ‘zo mooi’ is, en – wist een van de mannen te vertellen – 123 meter hoog; 404 feet volgens Wikipedia.

Wat deze ‘toeristen’ niet vermeldden, is dat in de kathedraal van Salisbury ook een exemplaar van de beroemde Magna Carta ligt. Unesco werelderfgoed, en dus een reisje waard. Waarom verzwegen ze dit? Gemakkelijk te denken is: ze wisten het niet. Maar stel ze wisten dit wel, dan is dat explosief nieuws!

De Magna Carta is namelijk een document uit 1215. Uniek omdat het, voor het eerst, gedetailleerd vastlegt op welke wijze de absolute macht van de koning wordt beperkt bij belastingheffing, feodale rechten en rechtspraak. Kortom een document over vrijheid en democratie!

Russen, betrapt. Of jullie zijn de daders van een misselijke moord of jullie waren op een geheime ‘zakenreis’ tegen absolute macht en willekeur. Zeg het maar!

Joep Naber, Utrecht

Afgekloven aardkorstje

Na het interview met Klaas van Egmond (Economie, 13 september) weet ik het zeker: met deze regering wordt nog geen begin gemaakt met een verbetering van ons leefklimaat. Schiphol mag blijven groeien met 0,0 procent belasting op kerosine, de veestapel hoeft niet te worden verkleind, er komt geen kilometerheffing en de ‘groene’ beloften van bedrijven worden afgewenteld op de burger, die fors meer betaalt voor zijn energierekening. Verder worden minder bevolkte gebieden volgestampt met windmolens en zonneweiden. Zie hier de ‘visie’ van een aantal ouderwetse neoliberale partijen die hier de dienst uitmaken, tezamen met hun coalitie van jaknikkers. Onbegrijpelijk dat de VVD nog steeds de grootste partij is van Nederland. Waar ik nog somberder van word, is dat blijkbaar de meerderheid van de kiesgerechtigden het een worst zal zijn dat hun kinderen met een ­afgekloven aardkorstje worden op­gescheept. Succes ermee!

Siemen Dijkstra, Dwingeloo, graficus

ING en sociaal kapitaal

Vandaag is het precies 10 jaar geleden dat de bankencrisis begon met het faillissement van Lehman Brothers. Het leidde er mede toe dat Nederland tientallen miljarden in de eigen banksector moest steken, zo wordt geschat. Enerzijds door directe kapitaalinjecties, anderzijds door indirecte garanties. Het zou interessant zijn eens na te gaan wat onze banken, regering en politiek hier van geleerd hebben.

De ING is recentelijk veel in beeld gezien de boete van justitie van 775 miljoen euro en het aftreden van topbestuurder Timmermans als, zo het zich laat aanzien, publiek offer. Er lijkt bij de ING ­echter eerder sprake van een interne bestuurlijke stoelendans gezien het aftreden in maart 2017 van twee andere topbestuurders (CFO Flynn en CRO Nagel) en directiewijzigingen op lager niveau. Daarachter zit weer een falen resp. haperen van het Financial Crime & Risk ­Management en klantmonitoring van deze bank. Systemen reageren niet of ­onvoldoende op een ‘alert’ en op meldingen van medewerk(st)ers wordt niet adequaat gereageerd.

Te veel lijkt nu de aandacht uit te gaan naar ‘welk Barbertje moet hangen’ (zie Peter de Waard, Economie, 13 september). Beter zou zijn dat de ING eens nagaat welk sociaal kapitaal het eigenlijk in huis heeft in de vorm van werknemerskennis in plaats van te bezuinigen op ‘personele kwaliteit’, zoals uit het feitenrelaas van Justitie bleek. Meer en ­beter benutten dus van bancaire werknemerskennis van balie tot kantoor in diverse formele en informele verbanden dan reclameachtig te pretenderen ‘dé ­digitale voorloper binnen de sector’ te zijn (zie Koen Haegens, Ten eerste, 8 september). Ook de ING is nooit te oud om te leren.

Wout Buitelaar, Rotterdam, hoogleraar-fellow Amsterdam Business School/UvA

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.