Opinie

Laat huisarts samenwerken: Zorgcontract in strijd met artseneed

Het doorvoeren van marktprincipes in de huisartsenzorg is buitengewoon onverstandig.

null Beeld anp
Beeld anp

Honderden huisartsen hebben nog geen nieuw contract voor 2015 getekend met de zorgverzekeraars. Dit is nog nooit eerder gebeurd. Normaal is dat al ruim voor het nieuwe jaar gebeurd. Van de huisartsen die wel tekenden, is 92 procent het niet eens met het contract, zo bleek uit een onderzoek van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). Zij tekenden het contract omdat ze anders in financiële problemen zouden komen, want zonder contract wordt een aantal verrichtingen niet uitbetaald.

Als er geen contract is, ontstaat een onduidelijke situatie voor arts en patiënt. Een aantal verrichtingen, zoals het plaatsen van een spiraaltje, het weghalen van een bobbeltje en het geven van therapeutische injecties, wordt dan niet of veel minder vergoed. De huisarts kan het dan gratis doen of verwijzen naar het ziekenhuis, wat weer ten koste gaat van het eigen risico van de patiënt.

Onderhandelen niet mogelijk

Oorzaak van de weigering om te tekenen is dat huisartsen niet kunnen onderhandelen met de zorgverzekeraar. Een vreemde situatie, die wordt veroorzaakt door de Mededingingswet. Die is ingevoerd om marktwerking in de zorg mogelijk te maken. Huisartsen moeten concurreren met elkaar. In de zorg is dat wat ongelukkig omdat je juist moet samenwerken om goede zorg te kunnen verlenen.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM), de kartelwaakhond van de overheid, ziet er streng op toe dat huisartsen wel concurreren en niet stiekem samen optrekken. De ACM legde de LHV in 2012 een forse boete op van 7,7 miljoen euro omdat de LHV naar de mening van de ACM concurrentie onvoldoende stimuleerde.

De LHV mag volgens de Mededingingswet dus niet landelijk namens de huisarts onderhandelen. De regionale huisartsenorganisaties mogen het om dezelfde reden niet. De enige mogelijkheid is dan nog dat iedere huisarts individueel onderhandelt. Maar dat wil de zorgverzekeraar niet, omdat dat te omslachtig is.

Hans Gimbel is huisarts te Heerhugowaard Beeld
Hans Gimbel is huisarts te HeerhugowaardBeeld

Tekenen bij het kruisje

Onderhandelen is dus niet mogelijk. De situatie is nu zo dat de zorgverzekeraar een contract maakt waarin al zijn wensen staan en biedt dat aan. De huisarts mag bij het kruisje tekenen, anders geen contract. Het is slikken of stikken. Dat nu is, om in de beeldspraak te blijven, een aantal huisartsen in het verkeerde keelgat geschoten. In het programma TROS Radar is dit probleem naar voren gebracht. Duidelijk werd gemaakt dat een aantal zaken in het contract strijdig zijn met de artseneed. Een arts hoort zijn patiënt onafhankelijk te kunnen adviseren. In het aangeboden contract staat echter dat de huisarts een geldelijke beloning krijgt als hij zijn patiënt naar een door de zorgverzekeraar gecontracteerd laboratorium stuurt. Dat hoort niet, de huisarts hoort geen belang te hebben bij het verwijzen van een patiënt voor diagnostiek of behandeling. Zo staan er meer bepalingen in het contract die daar niet thuishoren.

Het zal duidelijk zijn dat deze situatie niet kan voortduren.

Uitzondering voor huisarts

Omdat de Mededingingswet de oorzaak is moet daar iets aan worden gedaan. Gelukkig staat er in de Mededingingswet een artikel dat het mogelijk maakt organisaties van groot maatschappelijk belang uit te zonderen van de Mededingingswet. Naar mijn mening voldoet de huisartsenzorg hieraan.

Ook in de Tweede Kamer is het probleem doorgedrongen.Vorige week donderdag 29 januari is hierover gedebatteerd. Renske Leijten van de SP heeft een motie ingediend om de huisarts uit te zonderen van de Mededingingswet.

De minister van Volksgezondheid, Edith Schippers, warm voorstander van de marktwerking, ontraadde de motie. Zij zag wel het probleem, maar daar moest dan maar wat op verzonnen worden. Wat dat dan wel was, bleef onduidelijk.

Vandaag wordt over de motie gestemd. Hopelijk krijgt die motie een meerderheid. De huisartsen kunnen dan op een normale manier met de zorgverzekeraars onderhandelen. Als dit regionaal kan worden geregeld, zal het de zorg alleen maar ten goede komen.

Een groot deel van de huisartsenzorg kan alleen in een regionaal samenwerkingsverband op een goede manier worden geregeld, zoals chronische zorg, jeugdzorg en zorg voor de geestelijke gezondheid.

Hopelijk wint in de Tweede Kamer het gezond verstand het van het coûte que coûte doorvoeren van marktprincipes in een sector die daar niet voor geschikt is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden