Laat Europa de Franse oorlogsschepen kopen

Het leveren van de Mistral-schepen aan Rusland spot met het internationaal recht en beloont agressie.

Russische oorlogsschepen oefenen voor een parade op Marnedag (27 juli 2014) in de haven van Sebastopol op de Krim.Beeld reuters

Sinds de annexatie van de Krim in februari zijn niet alleen de Russische schoolboekjes herschreven. Getuige een recente BBC-World-reportage hebben inmiddels duizenden Russische kinderen het schiereiland tijdens een schoolreisje bezocht.

Het patriottische programma omvatte een bezoek aan het beroemde Panorama Museum in Sebastopol, gewijd aan de belegering van de stad door een Turks-Frans-Engelse alliantie in 1854-55 tijdens de Krimoorlog. Pronkstuk: het 115 meter lange en 14 meter hoge panoramische schilderij getiteld De verdediging van Sebastopol. Ook een bezoek aan het Diorama Museum, gewijd aan de bevrijding van de stad op Hitler-Duitsland door het Rode Leger in 1944 behoort tot het programma. In de haven kunnen de kinderen de Russische oorlogsschepen bewonderen, de Oekraiense vloot is verdwenen.

Over het feit dat Rusland in 1975 de Helsinki-akkoorden ondertekende en daarmee de bestaande grenzen in Europa erkende, krijgen de kinderen hoogstwaarschijnlijk niets te horen. Evenmin over de Russische handtekening onder het Boedapest-memorandum in 1994 dat de territoriale integriteit van Oekraïne moest garanderen. Daarover had ook Poetin het niet tijdens een speech voor bewindslieden en parlementariërs op 14 augustus in Jalta op de Krim.

Macht gaat volgens hem immers boven (internationaal) recht. Al sloeg hij toen wel een verzoenende, deëscalerende toon aan. 'De Russen moeten een breuk met het Westen over Oekraïne vermijden en hun land kalm, waardig en doeltreffend opbouwen. Wij moeten Rusland mobiliseren, niet om oorlog te voeren maar om hard te werken', zei hij. Bovendien stelde hij alles te zullen doen om zo snel mogelijk een einde te maken aan het bloedvergieten.

Dezelfde avond nog zagen twee Engelse journalisten van The Telegraph een colonne van 23 Russische pantserwagens en militaire trucks Oekraïne binnenrijden. Een dergelijke, keer op keer gehanteerde strategie lijkt afkomstig uit de keuken van Stalin, bij wie Poetins grootvader als privékok in dienst was. Stalin droeg er nauwlettend zorg voor altijd het tegenovergestelde te zeggen van wat hij deed en het tegenovergestelde te doen van wat hij zei. Een verzoenende toon ging steevast gepaard met een hardere opstelling of andersom: een matiging in de buitenlandse politiek ging onveranderlijk hand in hand met een radicale zuivering in de Communistische Partij.

Macht was voor Stalin synoniem met totale onvoorspelbaarheid en willekeur. De bijnamen waarmee hij werd aangeduid zoals 'de mysterieuze gastheer van het Kremlin', 'de ondoordringbare persoonlijkheid', 'de sfinx', 'het enigma' of het 'onoplosbare mysterie' lijken evengoed van toepassing op Poetin. Hoezeer deze ook in de traditie van de stalinistische strategieën meent te moeten opereren, zijn voortdurende schendingen van het internationaal recht hebben ertoe geleid dat de relatie met Duitsland - Ruslands voornaamste handelspartner - flink is bekoeld. Zo ging de Duitse minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel nog een stap verder dan de laatste EU-sancties door de bouw van een militair oefencentrum door de Duitse fabrikant Rheinmetall in Rusland te annuleren. Met de bouw van het complex waar jaarlijks 30.000 soldaten met geavanceerde simulatiesystemen konden trainen, was 100 miljoen euro gemoeid.

Wellicht was dit ook een stille hint naar de Franse president Hollande om de levering van twee amfibische helikopterdekschepen aan Rusland te annuleren. Dankzij de twee Mistrals, die tot de meest geavanceerde oorlogschepen ter wereld behoren, zal de Russische marine, zonder brandstof te tanken, binnen een straal van 10.000 kilometer van haar thuishaven een bataljon commando's en wapentuig kunnen droppen, helikoptersteun verlenen en de operatie regisseren vanuit het commandocentrum op het schip. Zelfs de Sovjetmarine beschikte niet over dergelijke aanvalsschepen. Hiermee zullen de Russen zich dus nadrukkelijker dan ooit op de wereldzeeën manifesteren. Het eerste schip, de Vladivostok, zal 1 november worden geleverd, het tweede, de Sebastopol, in 2015.

Tot dusverre heeft de Franse regering druk vanuit Washington, Londen, Litouwen, Polen, Zweden en Japan weerstaan om de Mistral-deal te annuleren. Bovendien accepteerde de EU tijdens de laatste sanctieronde dat de verkoop gewoon doorging.

Franse helikopterdekschepen

Inmiddels blijven de berichten zich opstapelen dat zwaar Russisch militair materieel en manschappen Oost-Oekraïne worden binnengevoerd. Het zou kortom een beloning zijn van Poetins agressie wanneer de Mistrals inderdaad aan Rusland worden geleverd. Vandaar dat twee Bondsdagleden - Roderich Kiesewetter, voorzitter buitenlandse zaken van de CSU/CDU-fractie en Karl Lamers, plaatsvervangend voorzitter van het Duitse defensiecomité - zich recentelijk uitspraken voor het idee dat de EU of de NAVO beide helikopterdekschepen van Frankrijk zouden kopen. Ook Edouard Tétreau, directeur van de Parijse afdeling van de eerbiedwaardige pan-Europese denktank ECFR (European Council Foreign Relations) betoonde zich een voorstander.

Je zou zeggen dat ook de Nederlandse regering reden genoeg heeft om zich voor dit plan hard te maken. Dat beide schepen binnen afzienbare tijd met veel ceremonieel de haven van Sebastopol binnenvaren, zou een regelrechte bespotting zijn van het internationaal recht en alles waarvoor de EU staat. De Europese democratieën kunnen zich dit al helemaal niet veroorloven, daar zij sinds de stichting van het islamitische kalifaat in Syrië en Irak in feite voor twee fronten staan. Kopen dus die schepen en noem de eerste Europa.

Rogier ormeling is publicist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden