ColumnLoes Reijmer

Laat de grote vraagstukken niet over aan de wappies

null Beeld

Was deze week een kantelpunt? Voor mij wel. Een wonderlijk gevolg van de doelloze agressie, het geplunder van Jumbo City’s, de koortsachtige hitserij in Telegramgroepen. Dat ik, walgend van het geweld, plotseling besefte: wat ben ik zelf eigenlijk stil.

Vooruit, er kwam ook gewoon heel goede journalistiek bij kijken. ‘Is schoolsluiting de schade aan kinderen waard?’, luidde de kop van het stuk dat Carola Houtekamer afgelopen weekend in NRC Handelsblad publiceerde. Daarin behandelde ze de alarmerende signalen een voor een. De leerachterstanden lopen op, bij kinderen uit kwetsbare gezinnen zelfs bijna twee keer zo snel. Meer acute geestelijke nood bij jongeren, meer anorexia, meer verwaarlozing, meer kindermishandeling. Flitsen ervan kwamen het afgelopen jaar al vaker voorbij, zeker, maar zo bij elkaar gezet, pakten donkere onweerswolken zich samen.

Scherp was de constatering dat we nog nooit zo veel naar cijfertjes hebben gestaard als in deze coronacrisis, van de ic- en ziekenhuisopnamen tot het R-getal, maar dat door die fixatie op het coronadashboard andere signalen te weinig aandacht hebben gekregen. ‘Er is geen teller die haar driftbuien noteert’, schrijft Houtekamer over een 11-jarig meisje dat inmiddels onhandelbaar is voor haar pleegouders. ‘Er is geen grafiekje waarop je dagelijks de leerachterstanden ziet oplopen.’

Het gemoed is gelaten. Een groot deel van de kiezers vindt dat premier Rutte het geweldig doet als crisisbestrijder, sinds corona hier landde is de populariteit van de VVD alleen maar toegenomen. En dat terwijl het kabinet steeds te laat lijkt te reageren, het vaccinatietempo bijna het laagst ligt in heel Europa en criminelen de persoonlijke gegevens van duizenden Nederlanders in handen hebben door het datalek bij de GGD – enfin, u leest er dagelijks over in de krant. Toch is er die berusting, het gevoel dat in een crisis nu eenmaal fouten worden gemaakt en prioriteiten moeten worden gesteld. De beste stuurlui, niet?

Marjolein Moorman, de Amsterdamse wethouder van Onderwijs die ook figureerde in de documentaireserie Klassen (haal die vrouw naar Den Haag), zei donderdag in NRC dat ze de avondklok ‘natuurlijk heel heftig’ vond. Maar, zei ze ook, ‘het verbaast me dat de ophef niet even groot was toen de scholen in december dichtgingen, voor de tweede keer. Dat gebeurde eigenlijk geruisloos.’

Ze heeft gelijk. Er werd wel wat gesputterd in het Kamerdebat destijds, vooral door Jesse Klaver van GroenLinks, die er terecht op wees dat het OMT helemaal niet had geadviseerd de basisscholen te sluiten. Partijen dienden moties in voor extra steunpakketten voor het onderwijs, meer budget voor laptops en iPads, extra noodopvang voor kwetsbare kinderen. Lapmiddelen allemaal, net als de heel voorzichtige vraag of de scholen wellicht één weekje eerder open konden dan was bepaald. Nergens sloeg een vuist op tafel, niemand maakte het principiële punt dat scholen simpelweg niet meer dicht mógen.

Nee, ook op het schoolplein niet. Ik weet nog hoe we elkaar als ouders glazig stonden aan te kijken. Hoe gaan jullie het doen? Eerst moest het patchwork aan oppassen en werkroosters aaneengeregen worden, het wachtwoord van Teams opgeduikeld voor het online kerstontbijt, werken, thuisonderwijs, werken, thuisonderwijs. Er leek helemaal geen tijd voor principiële vragen, laat staan ophef.

Langzaamaan maakt die murwheid plaats voor kritiek. Je zag het deze week aan de talkshowtafels en in de kranten, Arjen van Veelen schreef er een mooi essay over. Gelukkig maar, want met de rellen kwam nog een ander besef, namelijk dat deze vraagstukken veel te belangrijk zijn om alleen aan de wappies over te laten. Goed voornemen: herover de ophef op de oproerkraaiers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden