Laat de Eerste Mei voor de proletariërs van de 21ste eeuw een bron van inspiratie zijn

Beeld Anp

In sommige sectoren lijken de arbeidsverhoudingen uit de 19de eeuw opnieuw werkelijkheid te worden.

Nederland is een uitzondering als het gaat om het vieren van de Eerste Mei als Dag van de Arbeid. Bij ons is het nooit een vrije dag geweest, in tegenstelling tot de landen om ons heen. Ook het enthousiasme voor de vieringen is minder massaal. Zo organiseren in Vlaanderen niet alleen de socialisten en de vakbeweging 1 meifeesten, maar ook de liberalen en zelfs het Vlaams Belang van Filip Dewinter.

Vandaag gaat het er bescheiden aan toe, maar toch zijn de PvdA, de FNV, de SP en GroenLinks de Dag van de Arbeid niet vergeten. Het thema is goed gekozen: Echt Werk.

Op het congres van de socialistische Tweede Internationale in Parijs werd in 1889 afgesproken dat 1 mei in heel Europa de dag zou zijn van demonstraties voor de achturige werkdag. Die werd een eeuw geleden overal ingevoerd, ook in Nederland. Hoewel het nog jaren zou duren voordat in elke cao de achturendag werd veiliggesteld, is het de norm geworden voor fatsoen in de arbeidsverhoudingen. Overwerk, nachtwerk en het draaien van onregelmatige diensten werden voortaan extra betaald en/of gecompenseerd.

Maar door de combinatie van massale toetreding op de arbeidsmarkt van vrouwen en nieuwkomers enerzijds en het verdwijnen van banen als gevolg van automatisering en outsourcing anderzijds is de factor arbeid ten opzichte van de factor kapitaal duurzaam verzwakt. De omstandigheden waarin en de onzekerheden waarmee velen hun werk vandaag de dag moeten doen zijn in sommige sectoren tot negentiende-eeuws peil gedaald.

Zo vraagt econoom Van Praag in deze krant (O&D, pagina 23) aandacht voor het 'bedroevende en uitzichtloze bestaan' van de oproepkrachten die 's nachts bestellingen verzendklaar moeten maken die bij webwinkels tot 23 uur besteld kunnen worden. Hij pleit terecht voor strengere normen voor nachtarbeid in de Arbeidstijdenwet.

Laat de Eerste Mei voor de proletariërs van de 21ste eeuw, ook wel flexwerkers of payrollers genoemd, een bron van inspiratie zijn om verbetering van hun lot af te dwingen. Organisatie is daartoe onontbeerlijk. Zo is 1 mei ook voor de vakbeweging een oproep om verder te kijken dan de behartiging van gevestigde belangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden