OpinieCorona in Afrika

Laat Corona een einde maken aan postkoloniaal wereldbeeld van Afrika

De berichtgeving over het coronavirus in Afrika weerspiegelt een zeer ongezond postkoloniaal wereldbeeld, betoogt François Lenfant.

Buspassagiers in Kigali worden getest op het coronavirus. Beeld AFP
Buspassagiers in Kigali worden getest op het coronavirus.Beeld AFP

Als wij, in Europa, het moeilijk hebben met het bestrijden van dit virus, wordt het hoogstwaarschijnlijk nog erger in Afrika. Want Afrika is het continent van de ellende, van onoplosbare conflicten, diepe armoede, en wanbestuur. Wat valt er te leren van Afrika?

Ruim drie weken geleden was ik in Rwanda. Voor dat het eerste corona-geval in het land werd vastgesteld, werden al maatregelen genomen. Op het vliegveld van Kigali, de hoofdstad van Rwanda, werd de temperatuur van alle passagiers gemeten, en werd iedere reiziger onderworpen aan een vragenlijst over zijn/haar reispatroon van de afgelopen maand, en of men corona-achtige symptomen had. Telefoon nummers en adressen van hotels waar men zou verblijven hoorden ook bij de vragenlijst. Wasbakken met zeep en gel werden geplaatst aan de ingangen van elk overheidsgebouw, hotel, winkel, restaurant, hoe klein dan ook. Een maatregel waarvan Nederland, en de rest van Europa, kan leren.

De Rwandese overheid, ondanks haar mankementen op het gebied van het naleven van algemene democratische principes, had alles in werking gesteld om haar bevolking te beschermen. Toen een paar dagen later, rond 15 maart, het eerste coronageval werd gesignaleerd, besloot de Rwandese overheid de scholen dicht te houden, en alle verzamelingen van meer dan 20 mensen te verbieden. Pas later, na tientallen gevallen te zijn geconstateerd, heeft de overheid de quarantaine aangekondigd.

Tot 6 april toe, zijn er 105 gevallen, volgens de officiële cijfers, en geen doden te betreuren. Verder heeft de lokale overheid maatregelen genomen om de arme bevolking, die het meest lijdt onder de quarantaine, te helpen. Op district niveau worden de armste gezinnen voorzien van basisbenodigdheden, zoals rijst, groente, en zeep. Recent hebben alle ministers en hoge gezanten van het huidige kabinet besloten om hun salaris in een fonds te storten om de coronacrisis het hoofd te bieden.

Het zou alsnog kunnen dat Corona in Afrika een ramp veroorzaakt. De gezondheidszorg is, in de meeste landen, zwak, er is een tekort aan materiaal (zoals testkits en beademingstoestellen), en aan opgeleide medische staf. Maar waar het in Afrika aan niet ontbreekt, vooral in het Grote meer gebied, is weerbaarheid, creativiteit, en een jeugdige bevolking.

Corona is een ernstig virus waar men zich zorgen over moet maken en waarvoor maatregelen nodig zijn, maar Ebola is, of was, veel erger en men heeft, ondanks alles, Ebola onder de knie gekregen. Zoals Monica Munesero, epidemioloog in Oeganda, het in de Volkskrant aangeeft: ‘Ebola is de fundering van ons huis.’

Misschien luidt Corona het officieel einde van de ‘white’s man burden’, term door Kipling uitgevonden om kolonialisme te legitimeren: Westerse landen hadden een beschavingsmissie te voltooien in Afrika. Laten wij hopen dat Corona een ‘old white’s man disease’ is, en dat Afrika gespaard blijft.

François Lenfant is Post Doc, aan de Universiteit van Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden