Column Peter de Waard

Kunnen Rusland en China de gouden standaard herstellen?

Dat president Trump de wereld naar zijn hand kan zetten is gebaseerd op zowel de militaire als de monetaire macht van de VS. De dollar is een even groot wapen als de waterstofbom.

De VS zijn het enige land ter wereld dat onbeperkt schulden kan maken. Trump hoeft geen rekening te houden met zoiets triviaals als een begrotingstekort. Als landen van de ene op de andere dag de dollar zouden laten vallen, zoals ze dat met de Argentijnse peso of de Turkse lira doen, schieten ze zichzelf in de voet. Iedereen zit tot zijn nek in de dollars.

Maar de laatste tijd lijken China en Rusland langzaam bezig een deel van hun dollartegoeden af te stoten. Ze kopen er andere valuta voor − euro’s of yens −  maar vooral goud. Ze opereren daarbij net zo omzichtig als Amerikaanse zakenbanken. Het proces vindt mondjesmaat plaats zonder dat de goudprijs explodeert of de dollar in elkaar stort.

In de maand maart kocht China voor 11,2 ton goud, in februari was dat 9,95 ton, in januari 11,8 ton en in december 9,95 ton. Elke maand komt er 10 ton bij. Dat is bij de huidige prijs een investering van telkens 420 miljoen dollar of 370 miljoen euro.

China lijkt daarmee het voorbeeld van Rusland te volgen. Dat kocht vorig jaar 278 ton goud op de internationale markt. Binnen tien jaar tijd heeft Rusland onder Poetin de goudreserves verviervoudigd in ruil voor dollars. Er zijn geen bewijzen dat het een gecoördineerde actie is met het doel een ander monetair systeem op te zetten. Maar ze zouden het uiteindelijk wel kunnen doen.

Russische media schrijven dat het Kremlin de mogelijkheid onderzoekt of aan het goud een digitale munt zou kunnen worden gekoppeld. Een door goud gedekte cryptovaluta zou een ideale combinatie zijn voor een nieuwe internationale betaaleenheid

China en Rusland willen al jaren af van de hegemonie van de dollar als mondiale reservevaluta. De waarde van de dollar wordt bepaald door de rentebesluiten van de Amerikaanse centrale banken, waarop zij geen invloed hebben. En elke renteverandering in de VS leidt wereldwijd tot een enorme kapitaalvlucht .

De Amerikanen kunnen dankzij hun dollar bedrijven straffen die zich niet aan sancties tegen andere landen houden.

De dollar heeft al sinds de Tweede Wereldoorlog de wereld vast in zijn monetaire greep. En sinds onder president Nixon in 1971 het Bretton Woods-akkoord werd verscheurd en de dollar niet meer inwisselbaar is voor goud, is vertrouwen de enige dekking.

Een nieuwe digitale reservevaluta is geen utopie meer. Wereldwijd zitten twee miljard mensen op internetbanken, zodat een betalingscircuit en handelsplatform snel kan worden gecreëerd.

Alleen hebben Rusland en China daar voorlopig nog wel wat meer goud voor nodig. Ze kunnen dankzij hun leiders voor het leven daar ook de tijd voor nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.