Kunnen basisschooldocenten de staking winnen?

Vandaag staakt het basisonderwijs. Het is de derde keer dit jaar dat de leraren het werk onderbreken vanwege een te hoge werkdruk en een te laag salaris.

Het is bon ton om stakingen af te schilderen als een nostalgische herinnering aan het verre verleden, toen de meerderheid van de werknemers nog was georganiseerd in een vakbond, toen solidariteit hoog in het vaandel stond en Achter het Nieuws en Brandpunt er altijd wel een kwartier zendtijd voor inruimden.

In de nieuwe individualistische wereld zouden het achterhoedegevechten zijn geworden. Als minister Slob van Onderwijs maar voet bij stuk houdt, bloeden de acties vanzelf dood. Er zijn tenslotte genoeg sommetjes te maken waaruit blijkt dat de basisschooldocenten - in vergelijking tot de mensen in de zorg - best redelijk worden betaald. En uiteindelijk zullen ouders wel zo boos worden over de niet geplande vrije dagen van hun kroost dat het onderwijzend personeel de handdoek in de ring gooit.

Maar het stakingswapen is anno 2017 niet zo bot als iedereen denkt. Zelfs in dit decennium kunnen acties veel succes hebben. Zo wist het personeel van Holland Casino nog dit jaar met een estafettestaking de volle buit binnen te halen.

Het onderwijzend personeel zou zich vooral kunnen spiegelen aan de schoonmakers die sinds 2010 al drie keer met succes staakten. Hoewel de organisatiegraad in deze branche laag is - slechts enkele procenten - wisten ze niet alleen alle aandacht maar ook alle sympathie te krijgen. Heel kundig werden de media en de publieke opinie bespeeld. Bij het begin van de acties in 2010 veranderde FNV Bondgenoten haar naam in FNV Schoonmaak, zodat iedereen wist waarom het ging.

Niet de baas, maar de klanten werden het doelwit. Daaronder vielen de treinreizigers, die ineens met uitpuilende afvalbakken werden geconfronteerd. Dat sprak aan.

De schoonmakers konden zelfs bij DWDD hun verhaal doen, waardoor iedereen ineens wist dat ze werden afgescheept met 9 euro per uur. Ook toen de actie verhevigde en de treinen steeds viezer werden, keerde niemand zich tegen de schoonmakers. Na negen weken - de langste staking in de recente geschiedenis - werd een akkoord gesloten. Niet alleen de eis van 3,5 procent loonsverhoging, maar ook aanvullende eisen op het gebied van de arbeidsomstandigheden werden ingewilligd. 'Ze wilden respect en oog voor de hoge werkdruk, het belabberde salaris en hun soms erbarmelijke werkomstandigheden. Die missie is geslaagd', becommentarieerde deze krant. Historicus Sjaak van der Velden noemde het 'de perfecte staking'.

Hoe langer de acties duren, hoe scherper het stakingswapen wordt. Bij Holland Casino hadden de werknemers 32 stakingsdagen nodig om hun zin te krijgen. De schoonmakers voerden enkele maanden actie.

Nu minister Slob zijn hakken zo diep in het zand heeft gezet, zal voor de basisschooldocenten een heel schooljaar nodig zijn.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden