ColumnKeulemans in quarantaine

Kun je corona doorgeven door even naar de winkel te gaan?

Het virus bereikte ook het gezin van wetenschapsredacteur en ‘coronaverslaggever’ Maarten Keulemans. Over de vragen waarop hij stuitte in quarantaine hield hij een dagboek bij.

De koelkast raakt leeg, de yoghurt is op, en de dochter des huizes beklaagt zich dat er geen rijstwafels meer zijn. Een tijdje heb ik glazig naar een bestel-app van een supermarkt gestaard. Maar al snel verlies ik mijn geduld.

‘Ik ga gewoon even naar de winkel’, kondig ik aan, terwijl ik zo achteloos mogelijk probeer te klinken.

‘Doe nou niet! Je bent nog wel mister corona!’, protesteert mijn partner vanuit haar isolatiekamer.

Maar ik heb mijn beslissing genomen. ‘Ach, ik ben toch zo terug.’

Terwijl ik het zeg, besef ik dat ik de enige niet ben. Van de mensen met een coronapatiënt in huis, zegt haast de helft (42 procent) zich toch gewoon naar buiten te hebben begeven, blijkt uit onderzoek van de club met de coolst klinkende naam van het land, de ‘Corona Gedragsunit’ van het RIVM. In de regel is dat omdat ze een prangende reden hebben: de hond moet uitgelaten, men moet naar werk, je dochter heeft trek in rijstwafels.

Gedwongen thuisblijven terwijl je niets mankeert, het gaat ook wel erg in tegen het gevoel. Ik besluit erover te bellen met OMT-lid en hoogleraar infectiepreventie Andreas Voss. Die gemoedelijke wetenschapper met het Duitse accent, die over de naleving van regels eens de legendarische uitspraak deed: ‘Als je een Nederlander zegt om te springen, vraagt hij waarom? Als je het een Duitser zegt, vraagt hij: hoe hoog?’

Geduldig legt Voss deze Nederlander nog maar eens uit: wie weet ben je al besmet, en scheid je het virus uit, zonder klachten te hebben. Toch vervelend als je dan net de halve winkel aansteekt. ‘Je voelt je prachtig. Maar intussen ben je al geïnfecteerd’, zegt Voss.

Neuzend door de literatuur kom ik inderdaad gevallen tegen van winkelbesmettingen. In China zocht men kort na het begin van de uitbraak uit waar 377 ziekteclusters waren ontsproten: 297 bij mensen thuis, 39 in restaurants, maar nog altijd 23 van de besmettingsketens waren te herleiden naar winkels. En de winkeluitbraken zorgden steeds voor relatief veel besmettingen: gemiddeld dertien nieuwe patiënten, veel meer dan in restaurants (gemiddeld vijf) of op de werkplek (gemiddeld zes besmettingen per keer dat het misgaat).

De kans is dus klein dat het misgaat, maar áls het misgaat, kunnen de gevolgen groot zijn. Al helemaal omdat in een winkel mensen samenkomen die elkaar normaal gesproken niet ontmoeten. Neem een voorval dat afgelopen zomer plaatsvond in een Starbucks in Zuid-Korea. Een bezoeker bleek corona onder de leden te hebben en toevallig extreem veel virus aan te maken: 27 klanten raakten besmet, die op hun beurt vervolgens nog eens 29 anderen aanstaken. Zo zou mijn bijnaam ‘mister corona’ ineens heel nieuwe betekenis krijgen, besef ik.

En wat is eraan te doen? Misschien begint het wel gewoon met: meer informatie. ‘Mensen hebben niet helemaal scherp: waarom doe ik dit nou?’, signaleert gedragswetenschapper Marijn de Bruin van de Corona Gedragsunit, op een bijpraatsessie voor journalisten. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat er qua communicatie winst is te behalen.’

Dat lijkt mij nu ook. Alleen al de exacte regels uitleggen valt niet mee. Zo moet wie corona heeft zeven dagen in isolatie, terwijl huisgenoten tien dagen in quarantaine moeten na hun laatste nauwe contact met de positief geteste – volgt u het nog? Het kan er zelfs op neerkomen dat mijn dochter en ik nog dagenlang thuis op een rijstwafel zitten te kauwen, terwijl mijn vriendin, de aanstichtster van dit alles, allang weer buiten rondhuppelt.

Niet eerlijk. Maar kennelijk nodig.

Morgen: Moet de kat ook in quarantaine?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden