CommentaarArnout Brouwers

Kritiek op Macrons assertieve optreden na aanslagen is onterecht

French President Emmanuel Macron leaves after paying his respects by the coffin of slain teacher Samuel Paty in the courtyard of the Sorbonne university during a national memorial event, in Paris, France October 21, 2020. Francois Mori/Pool via REUTERSBeeld REUTERS

Het bestrijden van religieus extremisme én een plek zoeken voor een ‘Europese islam’, verdient navolging.

Met afgrijzen is in Frankrijk – en heel Europa – gereageerd op de jongste, vermoedelijk militant-­islamistische aanslag in Frankrijk. Ditmaal werden drie katholieken getroffen. Van een van hen werd de keel doorgesneden. Op dezelfde dag was sprake van een aanval met een mes tegen een bewaker van het Franse consulaat in Jeddah, in Saoedi-Arabië.

Frankrijk heeft de afgelopen acht jaar te maken gehad met 36 islamistische terroristische aanslagen, waarvan de bloedigste nog lang in het geheugen van de mensheid gegrift zullen blijven. Maar Frankrijk staat niet alleen. Ook elders in Europa zijn burgers ten prooi gevallen aan terroristische aanslagen uit deze hoek.

Na de aanslag op de Franse leraar Samuel Paty heeft president Macron een rode lijn getrokken tegen extremisten. Paty is een moderne Franse held omdat hij stierf in het harnas – vanwege zijn werk op school, de plek waar kinderen worden opgevoed tot vrije Fransen. Daarbij hoort een vrijheid van meningsuiting die zich uitstrekt tot de vrijheid religieuze figuren te bespotten, van Jezus tot Mohammed, en van Boeddha tot Bhagwan. Een zwaar bevochten recht na honderden jaren strijd over scheiding tussen kerk en staat en een fundament van moderne Europese democratieën. Punt.

Macrons assertieve optreden na de moord op Paty heeft hem ten onrechte kritiek opgeleverd, van Erdogan tot The New York Times, als zou hij een kruistocht tegen moslims begonnen zijn. Niets is minder waar. Hij strijdt alleen tegen de extremisten. Er is een moskee gesloten, er zijn verdachten opgepakt, onderzoek naar extremistische organisaties gestart, en aangekondigd dat zo mogelijk 235 extremisten worden uitgezet.

Na al het geweld vecht Frankrijk voor zijn vrijheden. Het alternatief is toestaan dat de publieke ruimte – die inzake spotprenten over Mohammed nu al zeer beperkt is wegens angst en zelfcensuur – steeds verder wordt overgeleverd aan legers van ‘gekwetsten’. En extremisten die hun gekwetstheid omzetten in terreur.

Voor de moord op Paty hield Macron een toespraak waarin hij pleitte tegen de import van imams en financiering van moskeeën vanuit het buitenland. Tegelijkertijd zou hij middelen vrijmaken voor moskeeën die de Franse principes inzake secularisme, democratie en de rechtsstaat accepteren. Hij erkende ook dat de Franse moslims tekort waren gedaan door opeenvolgende regeringen en dat moslimjongeren disproportioneel te maken hebben met zaken als werkloosheid en slechte huisvesting.

Macron wil Frankrijk leefbaar houden voor al zijn ingezetenen, op basis van de wet. Geen slecht uitgangspunt, ook niet voor Nederland, dat met vergelijkbare problemen kampt. Zoals elke aanslag dreigt ook deze de polarisatie aan te wakkeren. Daarvoor moet het politieke midden in Europa passen. Maar het moet de ogen niet sluiten voor de opkomst van extremistische interpretaties van de islam die haaks staan op fundamentele vrijheden.

Dat maakt Macrons antwoord zo belangrijk. Als zijn zoektocht naar een middenweg mislukt, staat Marine Le Pen klaar met radicalere oplossingen. Het bestrijden van religieus extremisme en tegelijk een plek zoeken voor een ‘Europese islam’, verdient navolging.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden