Column Peter de Waard

Krijgt Nederland een Winter van de Onvrede?

De ‘hete herfst’ van 2019 zou kunnen escaleren in een ‘Winter van de Onvrede’. Als de zorg en het onderwijs gaan staken worden oud en jong direct getroffen. Het leidt tot filevorming voor de operatiekamers en over straat zwervende jongeren die nergens opgevangen kunnen worden omdat hun ouders aan het einde van het jaar ook niet meer kunnen snipperen.

Er wordt weer volop gestaakt in Nederland, net of Arie Groenevelt en Herman Bode weer terug zijn. Alleen moeten de legendarische woorden van Bode – ‘Willen we naar de Dam? Dan gáán we naar de Dam!’ – vervangen worden door het Malieveld.

Als de treinmachinisten en vuilnisophalers er ook nog het bijltje bij neergooien, dan ligt het land plat en is de chaos compleet. Zelfs premier Rutte zal dan het lachen vergaan. Onvrede is er allang. Maar die bleef heel lang onderhuids. Die werd alleen geuit in de vorm van een proteststem bij de verkiezingen, waar Wilders, Baudet, Thieme en Marijnissen handig op inspeelden.

Maar nu de miljardairs er 10 procent hebben bijgekregen, laat de rest zich niet langer afknijpen. Ze gaan de straat op. Na de boeren en bouwers is het de beurt aan de leraren. En op 20 november zal de zorg massaal in actie komen. Als fabrieksarbeiders en kantoorpersoneel de barricades opgaan, hebben de betrokken bedrijven daar last van. Als leraren en verpleegkundigen dat doen, treft dat iedereen.

Het kabinet heeft zelf de doos van Pandora geopend. Rutte heeft zichsamen met Wopke Hoekstra in de rol van Sinterklaas gemanoeuvreerd met Carola Schouten, Ingrid van Engelshoven, Eric Wiebes, Hugo de Jonge en nog een hele stoet secretarissen als witte pieten.

Hij kondigde na de Grote Vakantie aan dat er een staatsinvesteringsfonds van 50 miljard euro beschikbaar is voor leuke dingen, nu het begrotingstekort is omgeslagen in een begrotingsoverschot.

En dan zet iedereen zijn schoentje of meldt zich bij het loket. Het verschil met Sinterklaas is alleen dat ‘wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe’ niet opgaat.

Het is omgekeerd. De hardste schreeuwers krijgen het meeste gedaan. Het omploegen van het Malieveld rendeert beter dan het voeren van spandoeken. En het laten wachten van patiënten is effectiever dan het ophangen van pamfletten.

Groot-Brittannië kende in 1979 de Winter van de Onvrede toen het hele land tot stilstand kwam. Nederland leed toen aan de Hollandse Ziekte hetgeen betekende dat dankzij de aardgasbaten de gulden zoveel in waarde steeg dat de bedrijven niet meer konden concurreren en een voor een omvielen.

Op het aardgas kan de minister geen beroep meer doen, zodat de Hollandse Ziekte niet zo snel de kop weer opsteekt. Maar een Winter van de Onvrede zou best in het verschiet kunnen liggen. Er zijn vele sectoren achtergebleven in de welvaartsverdeling. En nu daar zulke tekorten aan mensen zijn, kan de druk maximaal worden opgevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden