Koude Oorlog

Column

De Koude Oorlog is alweer zo lang geleden dat je er weleens een stukje vol romantisch verlangen over tegenkomt, 'want het was zo'n leuke tijd met van die fijne muziek', of een stukje vol opgewonden geestdrift waarin staat dat we in een nieuwe Koude Oorlog zijn beland, want de Rus is Facebook binnengedrongen waardoor mensen buiten zichzelf zijn getreden en op Donald Trump en voor de Brexit zijn gaan stemmen, Kajsa Ollongren, doe iets en censureer de buurman.

Van de vorige Koude Oorlog, de echte, sterven ondertussen stukje bij beetje de grootste ellendelingen. Afgelopen weekend was het de beurt aan Efraín Ríos Montt, de krankzinnige christen-fundamentalist die aan het begin van de jaren tachtig aan de macht was in Guatemala. Nog geen anderhalf jaar duurde zijn regime, niettemin slaagde hij er in die tijdsspanne in tienduizenden Ixil Maya systematisch te laten vermoorden. Meisjes werden verkracht tot ze flauwvielen, baby's doodgeslagen, dorpen platgebrand, mannen geëxecuteerd. In Guatemala sneden soldaten de buiken van zwangere vrouwen open, zo noteerde Amnesty International later in het rapport Lives Blown Apart over massaverkrachtingen als oorlogswapen, 'om guerrilla-gebroed te elimineren'.

Ríos Montt had de zegen van Ronald Reagan, want zijn genocide diende de bestrijding van het marxisme. Zoals zoveel strijdende partijen in het Latijns Amerika van die jaren de zegen hadden van Washington. Of van Moskou. Niet zelden vertaalde die zegen zich in wapenleveranties, geldstromen, door de CIA georkestreerde staatsgrepen en door de KGB gefaciliteerde contracoups, waardoor nogal wat geschifte dictators in operette-uniform jarenlang hebben kunnen huishouden onder hun eigen inwoners.

Lees Veil van de journalist Bob Woodward voor de interessante details over de vuile oorlogen tegen het communisme van de CIA. En bekijk Granito: how to nail a dictator van de documentairemaker Pamela Yates voor de gruwzame details over de volkerenmoord op de Guatemalteekse indianen.

Reagan prees Ríos Montt vanwege zijn 'integriteit', noemde hem 'volledig gecommitteerd aan de democratie' en toonde zich verheugd over de 'de vooruitgang' die Guatemala boekte op het terrein van de bescherming van mensenrechten. Tegenwoordig heet zoiets 'wegkijken'.

Even leek het erop dat de man op zijn oude dag zou moeten boeten voor zijn wandaden. Een rechtbank veroordeelde hem tot tachtig jaar gevangenisstraf wegens genocide en misdaden tegen de mensheid. Maar de rechtszaak moest op last van het Hooggerechtshof worden overgedaan, de verdachte werd te oud en te seniel geacht. En zo kon het gebeuren dat ook deze oorlogsmisdadiger afgelopen weekend in vrijheid kon sterven.

Een voor een gaan ze dood, de mannen die de vorige Koude Oorlog tot een hel hebben gemaakt. In de tijd die door sommigen 'een soort nieuwe Koude Oorlog' wordt genoemd, wordt gestreden om de goedgelovigheid van volgevreten Facebookconsumenten, door ze flauwekulnieuwtjes te voeren. Gisteren las ik in de Volkskrant over de aandoenlijke jongens van De Andere Krant, een stelletje complotdenkers die een schoolkrantje uitbrengen waarin ze opschrijven dat Vladimir Poetin een toffe peer is. Eentje is na een paar dagen googlen 'heel snel expert geworden' in onzin.

Ik vind de nieuwe Koude Oorlog tot dusver stukken beter te verteren dan de vorige.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.