OPINIEGenderstereotypering

Kookboeken speciaal voor mannen laten zien hoe ver we zijn doorgeslagen in onze genderrollen

Er is een reden waarom er kookboeken speciaal voor mannen gemaakt worden, maar fraai is die niet, betoogt Marja Stensinski.

Kookboek Hem versus Haar.

Toen ik vlak voor de lockdown de plaatselijke boekenwinkel in liep, op zoek naar een kookboek om inspiratie op te doen voor het kerstdiner, viel ik over het recent uitgebrachte kookboek Hem versus Haar. ‘Wat?’, dacht ik bij mezelf, want de titel van het boek suggereerde dat er gerechten in zouden staan die verschillend zijn voor de man en de vrouw.

Ik voelde me even gekatapulteerd naar de vorige eeuw en opende uit nieuwsgierigheid het boek. Wat blijkt? Hem versus Haar is in november van dit jaar uitgebracht met het doel om de ‘keuken discussies met je partner te smoren’. Zo schijnt het voor de auteurs van dit boek, Ellen en Kelvin, lastig te zijn om tot een consensus te komen in de keuken. Ellen eet, naar eigen zeggen, graag ‘plantaardig, met veel groente, fruit en vis’, in tegenstelling tot Kelvin, die als een echte oerman liever een stuk vlees op zijn bord ziet liggen.

In hun kookboek presenteren Ellen en Kelvin daarom, precies zoals de titel suggereert, recepten die met kleine aanpassingen zo omgevormd kunnen worden dat ze zowel voor de grote, sterke man, als ook voor de verfijnde fitgirl te behappen zijn. Een voorbeeld hiervan is een recept voor red velvet pannenkoeken: met stroop en een lading poedersuiker ‘voor hem’, en Griekse yoghurt met rood fruit ‘voor haar’. Of een recept met als bijgerecht frietjes van gewone aardappel met kabeljauwfilet ‘voor hem’, en zoete aardappelfrietjes met broccoliroosjes ‘voor haar’.

Moet ik met kerst dan echt apart gaan koken voor mijn mannelijke en vrouwelijke gasten? Ik zocht het even op en kwam er achter dat het kookboek van Ellen en Kelvin niet het enige voorbeeld is waarin onderscheid gemaakt wordt tussen man en vrouw wat betreft smaak. Zo presenteerden Nina en Elise, de ‘chicks’ achter foodblog Chickslovefood ‘16x gezonde recepten die mannen ook lekker vinden’. Daarnaast zijn er ook verscheidene kookboeken op de markt die specifiek gericht zijn op mannen. Een voorbeeld hiervan is Het ultieme mannenkookboek met op de cover, hoe kan het ook anders, een foto van een vette hamburger.

In eerste instantie was ik boos. Deze voorbeelden dragen in mijn ogen namelijk bij aan de problematische genderstereotypen die aanwezig zijn in onze maatschappij. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat deze stereotype genderrollen verscheidene negatieve effecten hebben op de mens. Zo dragen ze bijvoorbeeld bij aan de ontwikkeling van eetstoornissen onder jonge vrouwen. Problematisch, dacht ik. Zeker in een tijd waarin het aantal anorexiagevallen stijgt en eetstoornissen steeds vaker voorkomen bij kinderen van zeer jonge leeftijd.

Boosheid

Maar enige tijd later maakte mijn boosheid plaats voor verwarring, en langzamerhand begon ik dit fenomeen ook enigszins komisch te vinden. Ik realiseerde me namelijk dat er een reden is dat dit soort kookboeken en blogs worden gepubliceerd. Hoogstwaarschijnlijk bestaat er vraag naar in Nederland. Op deze manier worden de genderstereotypen die nog steeds een te grote rol spelen in onze maatschappij eigenlijk maar al te schaamteloos blootgelegd.

De belangrijkste vraag in dit geval is: waarom houden we zó sterk vast aan genderrollen, dat we deze moeten laten doorschemeren in ons kookgedrag en dat hiervoor zelfs kookboeken en blogs gepubliceerd worden?

Het is bijvoorbeeld aangetoond dat er geen biologisch verschil bestaat tussen man en vrouw wat betreft smaak. Toch zie ik vrouwen vaker grijpen naar een salade, en mannen naar een hamburger. Maar wat brengt dit gedrag ons? Doen mannen zichzelf niet tekort met een overzoete pannenkoek, en ontnemen vrouwen zichzelf niet het genot van het leven als ze kiezen voor de broccoliroosjes in plaats van voor de kabeljauwfilet?

Extreem

We denken in 2020 vaak dat we de tijden van extreme genderdifferentiatie voorbij zijn. Maar het is belangrijk dat we kritisch blijven kijken naar onze maatschappij en onszelf. Wellicht zouden we Hem versus Haar moeten zien als een voorbeeld van hoe ver we zijn doorgeslagen. We houden onszelf namelijk in zekere zin gevangen met genderstereotype gedrag als dit, en waar doen we dat voor?

Ik zou daarom een oproep willen doen aan iedereen in Nederland om deze kerst de onzichtbare muren die om bepaald voedsel heen staan te doorbreken. Vrouwen, hou je niet in bij het dessert, en mannen, sla de groente niet over. Hoewel over smaak niet valt te twisten, valt dat gelukkig wél over de genderstereotypering die ermee verbonden is.

Marja Stensinski studeert sociale wetenschappen aan Amsterdam University College.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden