De Kwestie Peter de Waard

Komt de Italexit nog eerder dan de Brexit?

Ze zien eruit als echte bankbiljetten. Op het groene biljet met een tegenwaarde van 5 euro prijkt de voetballer Marco Tardelli nadat hij de winnende goal scoorde in de WK-finale van 1982. Op de gele van 200 euro staat de fameuze dirigent Arturo Toscanini (1867-1957). Italië heeft als eerste land in Europa een parallelmunt klaarliggen nu Brussel het land het mes op de keel zet.

In creativiteit zijn de Italianen onovertroffen. Dat geldt niet alleen voor muziek en beeldende kunst, maar ook voor geldzaken. Matteo Salvini, de vicepremier en leider van de populistische Lega, wil in de voetsporen treden van niemand minder dan Luca Pacioli, de vader van de accountancy en het moderne boekhouden, die rond 1500 de dubbele boekhouding bedacht.

In plaats van de lire weer te herintroduceren heeft zijn partij de mini-bot bedacht, wat staat voor mini buoni ordinari del tesoro. Het zijn een soort schatkistpromessen die zouden kunnen worden gebruikt om mensen die nog geld van de overheid te goed hebben (bijvoorbeeld wegenbouwers of leveranciers van espressoapparaten) te betalen. Die kunnen deze mini-bots dan gebruiken om bijvoorbeeld belastingschulden te voldoen. De mini-bots zouden ook kunnen worden benut in het reguliere betalingsverkeer.

In totaal zou de Italiaanse regering er 57 miljard euro aan schulden mee willen aflossen. Dat kunnen ze dan in mindering brengen op de schuld. Als de mini-bots in het betaalcircuit blijven steken, stimuleren ze en passant de economie.

Officieel zijn de bots geen wettig betaalmiddel, omdat niemand verplicht wordt ze te accepteren. Maar omdat het kleine coupures zijn met beeltenissen van beroemde Italianen, zouden ze door het publiek als zodanig kunnen worden om­armd.

De rest van Europa kijkt er met argusogen naar. President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank moet er niets van weten. ‘Of het zijn betaalmiddelen en dan zijn ze illegaal. Of het zijn schuldbewijzen en dan moeten ze bij de nationale schuld worden opgeteld’, aldus Draghi, zelf een Italiaan. Op dat laatste zit Italië niet te wachten. De totale schuld is al 133 procent van het bbp (2.300 miljard euro) en loopt dit jaar verder op tot 135 procent, terwijl maar een schuld van maximaal 60 procent is toegestaan.

Het Italiaanse parlement, met instemming van oppositiepartijen als Forza Italia en de Democratische Unie, heeft de regering toestemming gegeven om de mini-bots uit te geven. Maar premier Conte wil Brussel niet nog meer provoceren.

AlsBrussel de Italianen met strafmaatregelen als hoge boetes wil treffen, zou hij anders kunnen besluiten. Volgens sommigen zou dit een soort van Italexit zijn – de Italianen zouden de Britten nog voor kunnen zijn - wat de Europese Commissie noch Italië zelf wil. De Italiaanse economie is weliswaar verzand in de schulden, maar is na die van Duitsland en Frankrijk de grootste van de eurozone.

En dan is een beetje creativiteit al afdoende.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden