Kom op CDA!

Het CDA moet plaats moet nemen in een coalitie met VVD en PVV

Het informeren is in volle gang. Op dit moment doet een coalitie van CDA, VVD en PVV het meeste recht doet aan de verkiezingsuitslag. Met een gigantische winst van vijftien zetels beweerde Wilders met recht dat niemand om de PVV heen kan. Toch zijn er politici zoals VVD'er Frans Weisglas en enkele CDA'ers die tegen een deelname van de PVV in een regering zijn vanwege 'morele overwegingen'.

Interesse
Toch apart om dat te horen van de man die in 2002 nog uit interesse aanwezig was bij de coalitieonderhandelingen van Rotterdam. Weisglas noemde daarin de politiek van Fortuyn – die voor zijn tijd behoorlijk gewaagde uitspraken deed over buitenlanders – in NOVA van 15 maart 2002 'het soort politiek die ik in de twintig jaar dat ik in de politiek zit ook heb geprobeerd naar voren te brengen' noemde. Hierop doelend naar de duidelijke uitspraken die Fortuyn deed. Als laatste voegde Weisglas eraan toe dat 'de multiculturele samenleving en artikel 1 van de Grondwet, onderwerpen zijn waarmee goed over valt te praten'.

Massaal

Onderzoeksbureau Synovate maakte in het RTL nieuws al bekend dat het verlies van het CDA vooral was te danken aan de VVD, waarnaar de stemmers massaal hun toevlucht zochten. Een duidelijke ruk naar rechts dus. Daarnaast zal het ook behoorlijk arrogant overkomen als het CDA als de grootste verliezer van de verkiezingen als eis stelt dat de PVV – de grootste winnaar – niet mee mag doen in een regering waar het CDA bij betrokken zal worden.

Het argument dat de PVV instabiel zou zijn geldt niet meer. De PVV heeft in de afgelopen jaren laten zien een zeer stabiele fractie te hebben. Wat betreft Hero Brinkman zal het CDA zich ook geen zorgen hoeven te maken. Brinkman is bepaald geen domme man en zal ongetwijfeld lering hebben getrokken van de LPF en Rita Verdonk. Een breuk met de PVV zal bijna zeker de ondergang van zowel de PVV als hemzelf worden. Brinkman zal dus alleen al uit eigenbelang in de PVV-fractie blijven.

Niet meeregeren
Dan de vraag wat te doen als het CDA perse niet wilt meeregeren met de PVV. Een coalitie met PvdA, CDA en VVD zal nagenoeg onmogelijk zijn, gezien de immens grote verschillen in de economische verkiezingsprogramma's van de PvdA en de VVD. Paars plus geeft te weinig ruimte voor de VVD om haar verkiezingsprogramma tot uitvoer te brengen en kan ervoor zorgen dat VVD-stemmers zich bedrogen voelen. Daarnaast bleek in een peiling nog dat de meerderheid van de VVD-stemmers met de PVV samen willen werken. Voor de VVD is duidelijk welke partij als eerste coalitiepartner benaderd moet worden.

Een andere mogelijkheid is dat het CDA in dat geval probeert te regeren met linkse partijen. Met het grote verlies van de SP en het kleine verlies van de PvdA kan echter niet bepaald gezegd worden dat links gewonnen heeft. Het CDA zal niet geloofwaardig overkomen als zij probeert met de linkse partijen een coalitie te vormen.

Een regering van VVD en PVV – met gedoogsteun van het CDA – zou een goed compromis kunnen zijn voor de CDA'ers met gewetensbezwaren want dat zou betekenen dat ze hun invloed kunnen doen gelden bij het opstellen van het regeringsakkoord. De rol die het CDA bij de onderhandelingen kan spelen kan aantrekkelijk zijn voor de gewetensbezwaarde CDA'ers. Hopelijk ziet het CDA-congres dat ook in.

Wilders
Het is overigens om te huilen om te merken dat het gros van de politici zich meer willen profileren als anti-PVVérs, dan als politici die hun verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan en dit land willen besturen. Wilders heeft dat inmiddels al laten zien door bereid te zijn tot compromissen. Ook al komt het hypocriet over dat hij zijn enige breekpunt – de AOW – heeft laten vallen en heeft de PVV bij de gemeenteraadsverkiezingen een slechte reputatie opgebouwd waar het breekpunten en coalitieonderhandelingen betreft, toch lijkt het erop dat Wilders van zijn fouten geleerd heeft.

Het CDA zal over haar trots moeten heenstappen, sterker: hoewel ze de grote verliezer is kan de partij weer invloed uitoefenen. Ze zal toch ook de voordelen van een deelname aan de coalitie(onderhandelingen) met VVD en PVV inzien. Mocht ze dat niet willen, dan mag het CDA de kiezer uitleggen waarom een coalitie van CDA, VVD en PVV niet de beste vertaling van de verkiezingsuitslag is. Met een ruk naar rechts in het politieke landschap en met een meerderheid van de VVD-stemmers die aangeeft voor een coalitie van CDA, VVD en PVV te zijn, lijkt de gewenste coalitie vanzelfsprekend. De kiezer heeft gesproken. Nu het CDA-congres nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden