Opinie

Koester het slankheidsideaal als wapen tegen obesitas

Het slankheidsideaal ligt onder vuur, maar is misschien wel het enige kruid dat gewassen is tegen de epidemie van overgewicht die wereldwijd om zich heen grijpt. 'Mooi is synoniem aan slank in de westerse cultuur. Misschien moeten we onze zegeningen tellen.'

Model Cara Delevingne.Beeld afp

Het slankheidsideaal ligt tegenwoordig van alle kanten onder vuur. Het zou onrealistisch zijn en mensen die het nastreven ziek maken. Topmodellen, de vaandeldragers (m/v) van compromisloos slank zijn, worden beschimpt als graatmager. Het kan je dus nog lelijk maken ook! Het zijn nogal wat aantijgingen, tijd om eens te onderzoeken in hoeverre de negatieve beeldvorming terecht is.

In navolging van vele anderen noemt Lisa Bouyeure het slankheidsideaal een van de factoren bij het ontstaan van anorexia. Waarschijnlijk terecht, maar aan de andere kant van de medaille besteedt ook zij geen aandacht. Anorexia is ernstig genoeg, maar uit het oogpunt van volksgezondheid een beperkt probleem. Overgewicht, steeds vaker escalerend tot obesitas neemt epidemische vormen aan, met alle gezondheidsgevolgen van dien.

Bouyeure zelf voert een onderzoek op Curaçao aan waaruit blijkt dat onder Creolen die daar 80 procent van de bevolking uitmaken geen anorexia voorkomt. Onder de overige 20 procent is het vergelijkbaar met Nederland of de V.S. Onder Creolen, niet alleen op Curaçao, maar ook in Suriname en Nederland, geldt een voller lichaam als aantrekkelijk. Wie het niet voor zich ziet zou Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje eens moeten lezen.

Graatmager ideaal, niemand die er iets aan doet

Veel modellen zijn akelig dun. Waarom negeert de modewereld de roep om verandering? Lees hier het stuk dat Lisa Bouyeure schreef in het Volkskrant-katern Vonk.

Zegeningen

Overtuigend, maar hoe zit het met de relatie tussen lichaamsbeeld en de gevolgen van overgewicht? Even googelen resulteerde in een column in een Surinaams medium onder de titel Surinamers eten zich dood. De auteur citeerde uitgebreid uit een onderzoek dat aantoont dat obesitas in Suriname veel voorkomt. Met de te verwachten consequenties voor het optreden van hart- en vaatziekten en diabetes. En voortijdig overlijden. Dat het volle-lichaamsideaal daaraan bijdraagt, ligt voor de hand.

Het slankheidsideaal is misschien wel het enige kruid dat enigszins gewassen is tegen de epidemie van overgewicht die wereldwijd om zich heen grijpt. Argumenten die rechtstreeks betrekking hebben op gezondheid laten vooral jonge mensen koud. Nauwelijks verrassend, ook andere schadelijke verleidingen zoals roken, drinken en drugs worden juist in de jeugdjaren populair. Maar in ieder geval jonge meisjes willen wel graag mooi zijn. Mooi is synoniem aan slank in de westerse cultuur. Misschien moeten we onze zegeningen tellen.

Doutzen Kroes.Beeld afp

Strijd tegen overgewicht

En zo onrealistisch is compromisloos slank zijn niet. Het ligt alleen steeds verder buiten het referentiekader van het merendeel van de bevolking, in een wereld waarin het gemiddelde BMI (Body Mass Index) steeds verder toeneemt. Het zijn vooral de methoden die gebruikt worden om af te vallen die weinig met de realiteit te maken hebben en die de gezondheid schaden. Diëten leiden tot het beruchte jojo-en, nog radicalere methoden tot anorexia. Het geheim van slank zijn is een daarbij passende levensstijl. Jong beginnen: wie niet aankomt, hoeft niet af te vallen.

We mogen gerust aannemen dat het slankheidsideaal allang een substantiële bijdrage levert aan de strijd tegen overgewicht, zonder daar overigens de waardering voor te ontvangen. Maar slankheid is in de eerste plaats een schoonheidsideaal. Het is logisch dat de mode-industrie daar zijn voordeel mee doet. Geraffineerde sierlijke ontwerpen komen het best tot hun recht in combinatie met sierlijke, ranke lichamen.

Graatmager

Graatmager, de tegenwoordig populaire term waarmee voorvechters van het 'normale' (bedoeld is: gemiddelde) lichaam topmodellen betitelen, is niets anders dan een scheldwoord. Toegegeven, alles komt voor, dus ook modellen die echt vel over been zijn. Maar je ziet ze slechts in een enkel geval, met name in de freakshows van topcouturiers die weinig met draagbare kleding te maken hebben. Haute couture is kunst. En in kunst is alles geoorloofd.

Kunst laat meisjes in de (anorexia-)gevoelige leeftijd koud. Ze willen topmodellen zien zoals Doutzen Kroes of Cara Delevigne. Vrouwen met alles erop en eraan, in echte kleding die een vrouw mooi maakt en die ze zelf ook aan kunnen. Cara werd door Lisa Bouyeure ten tonele gevoerd vanwege haar uitlating dat ze haar lichaam haat. De sterke suggestie was opnieuw dat er met dat lichaam dus wel van alles mis zou zijn. We kunnen niet in Cara's hoofd kijken maar haar foto's op internet tonen aan dat het haar aan vrouwelijke vormen niet ontbreekt.

Vormen en omvang worden nogal eens door elkaar gehaald door de pleitbezorgers van het gemiddelde lichaam. Ook Cara heeft 'tieten, spieren, kont en dijen,' attributen waarop juist het vollere model Gigi Hadid zich beroept. Maar haar lichaamsdelen zijn ranker en sierlijker en ogen kwetsbaarder. Schoonheid en gezondheid gaan in principe hand in hand. Even slank zijn als een topmodel is niet voor iedereen nodig. Maar het is goed de lat hoog te leggen.

Maurits Westerbeek is freelance publicist.

Gigi Hadid.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden