Opinie lezersbrieven

‘Klimaateten’ vraagt om gedragswetenschap

Lezersbrieven van dinsdag 13 augustus.

Vrouwen eten een plantaardige burger op de VeggieWorld Winterfair. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag

‘Wat mag nog wél in het winkelwagentje?’. Alleen al de titel van het artikel over klimaatbewust eten (Ten eerste, 10 augustus) ­bevestigt de overtuigingen van alle sceptische vleeseters.

Andere bevestigende statements volgden. Ik citeer: ‘Smaakt dat dan wel?’, ‘Stel: je kunt vlees echt niet laten liggen.’ Statements die nogal ambigu zijn met het bijgeleverde beeld over de klimaatimpact van vlees versus vleesvervangers. Willen we nou gezellig ­samen vlees eten of de aarde redden? Na de ‘alarmerende’ boodschap van het IPCC lijkt dit artikel eerder een aanleiding voor vegetariërs om zich weer op kipfilets te storten dan andersom.

Dit stuk, waarin het begrip ‘klimaateten’ met een ‘objectief oog’ wordt onderzocht, gaat ervan uit dat mensen rationele wezens zijn die bewuste keuzes maken. Helaas: klopt niet. Hooggemotiveerde mensen maken bewuste keuzes, maar die eten al vegetarisch. De overige 95 procent wordt vooral bevestigd in hun weerstand. Menselijk gedrag is niet rationeel, we zijn luie kuddedieren. Autonomie, zekerheid en energiebehoud zijn drie basisbehoeften. Dingen niet mogen (‘Wat mag nog wél in het winkelwagentje?’) roept weerstand op: ‘Ik maak mijn eigen keuzes wel!’ Geen vertrouwen in alternatieven voor vlees (‘Smaakt dat dan wel?’) creëert scepsis. Dan de inerte mens, gemotiveerd en niet sceptisch, maar die de stap naar verandering (nog) niet maakt (‘Stel: je kunt vlees echt niet laten liggen’). Ach, die pakken dan toch gewoon een stukje kip. Zo zijn we weer terug bij af.

Wanneer we het spoor bijster zijn, vertelt biochemicus Harry Aiking ons de nuchtere waarheid: ‘De focus moet vooral liggen op consuminderen, vooral met dierlijke eiwitten, daar eten we veel te veel van. We moeten naar een soberder dieet, of we dat nou leuk vinden of niet.’ Nee, dat vinden we niet leuk. Hoe je ervoor zorgt dat mensen dit wel gaan doen? Als we ons wat meer op gedragswetenschap zouden baseren, zowel in beleidskeuzes als in het positief beïnvloeden van consumenten, zou dit een grote stap in de goede richting zijn.

Nina Crox, Tilburg

Asociale media

Na het lezen van het verhaal over wat Nicky van Grinsven overkwam nadat hij zich bij de Utrechtse tramaanslag als een held had gedragen (Ten eerste, 12 augustus) ben ik er van overtuigd dat we moeten ophouden met te praten over ‘sociale media’.

De drek die daar zelfs door enkele wereldleiders op wordt verspreid, maakt het meer tot asociale media.

Bas Blaauboer, Maarssen

Grace Kelly

Het stuk van mevrouw Narinx, over de tentoonstelling van de Dior-garderobe van Grace Kelly, was een genoegen om te lezen (V, 9 augustus).

Omdat een correcte weergave van de feiten in elk historisch stuk vitaal is, permitteer ik me een kleine correctie. Grace Kelly verongelukte niet in een Range Rover, maar in haar Rover P6, ook wel bekend als Rover 3500.

Meestentijds bereden met het reservewiel horizontaal op de kofferklep gemonteerd, het fraaie basisontwerp afbreuk doend (alleen Britten konden zoiets bedenken). Op haar auto was die juist niet gemonteerd, ook dáár kwam haar gevoel voor stijl en elegantie terug!

Hans Claessen, Groningen

Schadelijke huisdieren

Waarom focust de Volkskrant op het terrein van het terugdringen van CO2 zo op verminderen van de vleesconsumptie (Ten eerste, 9 augustus)? Het klimaatpanel van de VN (IPCC) beveelt aan om te beginnen bij Verkeer en Industrie. Daar lijkt mij inderdaad meer winst te behalen. Ik zou ook willen weten wat ander consuminderen kan besparen: minder kleding kopen, minder spullen vervangen, vaker op de fiets, etc. Ook meen ik te weten dat huisdieren voor CO2-uitstoot zorgen.

Alice Garritsen, Assen

Geen drama

Wat in de berichtgeving over pensioenen wordt vergeten (Ten eerste, 12 augustus), is dat de doelgroep een aantal jaren geleden te maken kreeg met een verhoging van de AOW-leeftijd. Daar hoorde een verhoging van het aanvullend pensioen bij, welke eerst was gericht op uitkeren bij 65 jaar.

Door later uitkeren op bijvoorbeeld 67 jaar en 8 maanden is die uitkering herberekend en verhoogd. Door nu terug te gaan naar 67 jaar en 4 maanden wordt die verhoging een beetje teruggehaald. Geen drama dus.

Frits Nolet, Vlaardingen

Pensioenverhoging

Ons wordt voorgespiegeld dat verlaging van pensioenen een logisch gevolg is van de minder hard stijgende pensioenleeftijd. De rol van de rekenrente staat daarbij kennelijk onvoldoende ter discussie. Alsof onze – let wel onze − pensioenfondsen alleen maar laagrentende staatsobligaties bezitten. De beleggingsrendementen zijn volgens emeritus hoogleraar economie Jan Oosterhaven vele malen hoger. Legitimeert dat niet juist een verhoging van de pensioenen?

F.M. Boon, Delft

Zure senioren

Wel zeker drie keer check ik tijdens het lezen van de reportage over de spanningen in Woerden die ontstaan tijdens het recreëren aan de Cattenbroekerplas (Ten eerste, 10 augustus) of deze rechtstreeks is overgenomen uit De Speld. Hilarisch hoe een aantal boze burgers als zure senioren worden weggezet: zichzelf opsluiten in hun appartement en vanaf het balkon bewijsmateriaal verzamelen van jongeren die wel heerlijk genieten van het zomerse weer en verkoeling zoeken in het water.

Overigens wel begrijpelijk dat de klagende omwonenden niet onder hun eigen naam in de krant het ongenoegen uiten, want de oplossing die wordt aangedragen is om je voor te schamen: ‘desnoods asfalteren ze de boel’. Grapje toch?

Nanette Haze, Nijmegen, 50 jaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden