Opinie

Kies zelf wanneer je AOW ingaat

Een flexibele AOW is volgens Joop de Beer een realistisch alternatief voor de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. 'Als je denkt dat je korter zult leven dan gemiddeld, kun je er dan zelf voor kiezen eerder te stoppen met werken.'

Archieffoto van een demonstratie tegen de AOW-plannen van het kabinet. Beeld anp

Ik ben in 1955 geboren. Dankzij de berichtgeving in de Volkskrant weet ik sinds 31 oktober dat ik pas AOW krijg als ik 67 jaar en 3 maanden ben. Dat is drie maanden later dan mensen die in 1954 zijn geboren. De reden is dat de levensverwachting stijgt. Als je in 1955 bent geboren leef je langer dan iemand die in 1954 is geboren. Dat lijkt dus eerlijk. Want als je langer leeft, kun je langer van je pensioen genieten. Toch zijn veel zestigers boos dat ze langer op hun AOW moeten wachten. Hoe terecht is dat?

Wanneer ik op mijn 67ste AOW krijg, heb ik naar verwachting nog 19,5 jaar te leven. Dat is anderhalve maand langer dan iemand die in 1954 is geboren. Maar mijn AOW gaat pas drie maanden later in. Nu is anderhalve maand niet iets om je heel druk om te maken. Maar als ik een vergelijking maak met eerdere generaties wordt het verschil groter. Mensen die in 1947 zijn geboren waren de laatste generatie die vanaf hun 65ste AOW kregen. Toen zij 65 jaar waren hadden ze nog 21 jaar te leven. In 2014 heeft de regering besloten de AOW-leeftijd versneld te verhogen. Hierdoor stijgt de AOW-leeftijd voor zestigers harder dan hun levensverwachting. Mensen die in 1954 zijn geboren, leven naar verwachting vanaf hun 65ste een jaar langer dan mensen die in 1947 zijn geboren, maar ze krijgen pas twee jaar later AOW. Het is dus wel begrijpelijk dat recent NIDI-onderzoek laat zien dat veel zestigers boos zijn over de verhoging van de AOW-leeftijd.

Levensduur

Nu is de levensverwachting maar een gemiddelde. Terwijl de AOW-leeftijd voor iedereen van dezelfde generatie hetzelfde is, geldt dat niet voor de levensduur. Sommige mensen hebben geluk en leven veel langer dan gemiddeld, maar anderen hebben pech en leven korter. Sommige mensen halen de AOW-leeftijd niet eens. Van de mensen die in 1955 zijn geboren zal ongeveer 4 procent overlijden voordat ze de AOW-leeftijd hebben bereikt. Dat lijkt weliswaar niet zo'n hoog percentage, maar het gaat wel om zo'n
17 duizend mensen.

Daartegenover staan de geluksvogels die meer dan twintig jaar van hun AOW zullen kunnen genieten. Dat is meer dan de helft van de generatie van 1955 (52 procent). Of je langer leeft, kun je voor een deel zelf beïnvloeden, bijvoorbeeld door gezond te leven. Maar voor een groot deel heb je daar zelf geen invloed op. Het maakt bijvoorbeeld veel uit of je man of vrouw bent. Van de vrouwen zal 58 procent meer dan 20 jaar AOW krijgen en van de mannen maar 45 procent. Het maakt ook uit of je laag- of hoogopgeleid bent, of je al dan niet zwaar werk hebt gehad en of je wel of niet hebt gerookt. Maar daar kun je als zestiger allemaal niet zoveel meer aan veranderen.

Flexibele AOW

Gezien de verschillen in levensduur is het eigenlijk niet eerlijk dat voor iedereen dezelfde AOW-leeftijd geldt. Maar het is niet praktisch om voor iedereen de AOW-leeftijd af te stemmen op de verwachte levensduur. Het enige onderscheid dat de AOW-wet nu maakt, is je geboortedatum. Een verschil tussen mannen en vrouwen zou in theorie ook kunnen, maar er is geen politieke partij die dat idee verdedigt. Realistischer is het idee, dat iedereen zelf kan kiezen wanneer zijn of haar AOW ingaat. Als je denkt dat je korter zult leven dan gemiddeld, kun je er dan zelf voor kiezen eerder te stoppen met werken. Verschillende politieke partijen hebben de flexibele AOW in hun verkiezingsprogramma opgenomen, dus dit zou op afzienbare tijd werkelijkheid kunnen worden.

Joop de Beer is verbonden aan het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.