Column Sheila Sitalsing

Kies uit die overvloed van mogelijkheden binnen ons mooie stelsel, want niet-stemmen zou eeuwig zonde zijn

Er is de mensen veel wijsgemaakt over de verkiezingen die vandaag zijn en die lijken te gaan over kleine dingen maar die gewoon gaan over grote dingen namelijk de inrichting van dit land en de organisatie van de welvaart en het management van de vriendelijkheid en de koestering van de zorg voor elkaar en de bewaking van de medemenselijkheid.

Dat een stem op de VVD een stem op GroenLinks zou zijn (aldus Thierry Baudet).

Dat een stem op Baudet een stem op Rutte zou zijn (aldus Geert Wilders).

Dat niet-stemmen een stem op Rutte is (aldus Lilian Marijnissen).

Dat een stem op Baudet een stem op de chaos is (aldus Paul Rosenmöller).

Et cetera.

Het een-stem-op-X-is-een-stem-op-Y-spelletje is ooit door Diederik Samsom, voormalig voorman van de PvdA, gewonnen met de constatering ‘Een stem op Diederik Samsom is een stem op Diederik Samsom’, maar zo makkelijk laten campagnevoerders zich hun spelletjes niet afnemen.

Ook de duiders zijn er dol op: analyseren wat het kiezende volk eigenlijk wilde zeggen met zijn stem. Dat de stem op die eigenlijk een proteststem is tegen die andere, of gelezen moet worden als steun voor de coalitie, en dat niet-stemmen niet is ingegeven door domweg ‘vergeten’ of ‘interesseert me geen fluit’, maar gezien dient te worden als ‘een signaal van onvrede’.

De waarheid is dat stemmen een oefening in vertrouwen is. In de wetenschap dat er vermoedelijk sprake zal zijn van verwatering van standpunten, van deceptie en van draaikonterij, en dat de kandidaat op wie de keuze is gevallen in het beste geval hier en daar een deuk in een pakje boter zal kunnen slaan, maar niet noodzakelijkerwijs op de plekken die je voor ogen had met je stem.

De waarheid is ook dat stemmen heus niet zo ingewikkeld is. Gewoon eentje uitkiezen die sympathiek en betrouwbaar oogt, die opvattingen heeft die overtuigen en die bij voorkeur een uitvoerbaar plan heeft hoe die opvattingen te realiseren, die mooie folders heeft en leuke cadeautjes uitdeelt op straat desnoods.

De waarheid is ook dat het uitmaakt. Dat die ene stem, samen met al die andere stemmen, een krachtig middel is om de marges te bepalen waarbinnen de coalitie kan opereren, en of die coalitie nog wel kan opereren, straks in de Eerste Kamer. En om te bepalen waar nú weer het ‘redelijke midden’ ligt, want de definitie van redelijkheid is in de afgelopen 20 jaar nogal opgerekt en bij het uitrekenen van ‘het midden’ komen weinig wiskunde en veel nattevingerwerk kijken.

Een bonus is de heerlijke overvloed waaruit te kiezen valt binnen het machtig mooie stelsel dat we hebben. Er is economisch links en er is knetterlinks en er is vrijemarktmalligheid, er zijn diverse gradaties van xenofobie in de aanbieding, er zijn windmolenzeloten en windmolenbestormers, en er is de keuze tussen partijen die het fatsoen hadden zich bescheiden terug te trekken na een moordpartij in Utrecht, en de partij die hitsig over de lichamen klauterde om omstandig in de drek te gaan roeren.

Doe het nou maar, in godsnaam. Want niet-stemmen kan natuurlijk altijd. Maar dat zou eeuwig zonde zijn.

O, en vergeet de waterschappen niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.