Opinie Burgemeester

Keuze burgemeester moet transparanter

Na maanden van geheimzinnigheid en twee sollicitatierondes koos Amsterdam voor de verwachte burgemeester. Waarom met zo’n omweg, vraagt sollicitant Bob van Buren zich af.

Femke Halsema, de nieuwe burgemeester van Amsterdam. Beeld EPA

De Italiaanse dichter en humanist Francesco Petrarca beklom in 1336 met zijn broer de Kale Berg, de Mont Ventoux, de eenzame bergreus met een hoogte van 1.909 meter in de Vaucluse, die in die tijd slechts door herders met hun kuddes op zijn lagere flanken werd bewandeld. De broer stelde voor rechtdoor omhoog te klauteren. Petrarca echter zei: ‘Ook slingerend bereikt men uiteindelijk zijn doel, de top.’ Op dit moment bevind ik mij met mijn vrouw aan de voet van de Ventoux en heb de top samen met haar fietsend bereikt, gelukkig met veel bochten, anders was het helemaal ondoenlijk geweest.

Ik was een van de sollicitanten voor het ambt van burgemeester van Amsterdam. Samen met mij solliciteerden in die ‘eerste’ sollicitatieronde 29 mannen en vrouwen. Wij schreven onze brieven naar de koning , hier vertegenwoordigd door de Commissaris van de Koning in Noord-Holland, de heer Remkes. De Commissaris van de Koning wordt aangewezen door de regering en is bijna altijd een oud-minister of in ieder geval oud-parlementariër, die tot zijn of haar pensioen deze mooie functie mag bekleden. Deze commissaris maakt een eerste selectie van de sollicitanten en geeft die door aan de vertrouwenscommissie van de gemeenteraad.

Op 17 mei ontving ik een brief van Remkes waarin hij mij mededeelde dat ik niet werd uitgenodigd voor een gesprek. De redenen werden er niet bij vermeld. Deze brief werd gepost twee dagen(!) na het persbericht waarin de Amsterdammers werd medegedeeld dat er zich onder de 29 sollicitanten geen geschikte kandidaten bevonden. De gehele procedure behoort overigens in strikte geheimhouding uitgevoerd te worden. Dit werd door Remkes nog eens duidelijk opgedragen aan de gemeenteraad. Hierover wordt overigens door een groot deel van de raad veel vrijer gedacht, bleek uit de expertmeeting tijdens de raadsvergadering op 4 april. Er heerste toen een duidelijk algemene wens de hele procedure transparanter te maken.

Enfin, om de oude in nevelen gehulde situatie voort te zetten: er werd een nieuwe sollicitatieronde gestart. In die tweede ronde meldden zich nog eens ruim tachtig mannen en vrouwen aan. De onduidelijkheid die al geschapen was, gaf waarschijnlijk menigeen het idee dat men nu ook wel een kansje zou kunnen wagen. Uiteindelijk bleken er dus twee vrouwelijke kandidaten naar de vertrouwenscommissie gestuurd te zijn. En er werd gekozen voor Femke Halsema, die in het najaar, direct na Eberhards overlijden, al aangaf na te denken over haar kandidatuur en vrijwel zeker al in de eerste sollicitatieronde zat.

Na maanden van geheimzinnigheid is men dus uitgekomen op de vooraf al verwachte kandidaat. Deze met geheimzinnigheid omgeven procedure zal voorlopig wel bij alle burgemeestervacatures gevolgd worden. Waarom wordt er zo’n omweg gemaakt? De gemeenteraad maakt een profielschets, de commissaris beoordeelt de sollicitanten aan de hand van deze schets en de raad moet in het grootste geheim zijn keuze maken. Maak dat nu eens logisch en begrijpelijk voor de stadsbevolking. Zonder een direct gekozen burgemeester is er toch een meer democratische oplossing mogelijk: men solliciteert in het openbaar bij de gemeenteraad, deze raad stelt een commissie samen die alle sollicitanten bespreekt en uitnodigt voor een gesprek. Alles met naam en toenaam in de media. Dan kan de koning alsnog deze ‘getrapt gekozen’ burgemeester officieel benoemen. Maar dan moet de gemeentewet gewijzigd worden en dat veroorzaakt veel gekissebis in het parlement. Maar nietsdoen is makke- lijker. Op Petrarca’s slingerweg bereikt men dus ook de top. Ik wens Femke Halsema oprecht veel succes in dit, zoals Eberhard altijd aangaf, mooiste ambt in de mooiste stad van de wereld.

Bob van Buren is horeca-ondernemer in het centrum van Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.