Opinie Nashville-pamflet

Kerken, maak ‘iedereen is welkom’ concreet

Regenboogvlaggen en grote woorden helpen homoseksuele jongeren in de kerk niet, richtlijnen wel, betogen theologen Mirjam Sterk en Tom Mikkers.

Een regenboogvlag hangt uit bij de Oranjekerk in Amsterdam als statement tegen de zogeheten Nashville-verklaring. Beeld ANP

De Nashville-verklaring waarin homo’s en transgenders een draai om de oren krijgen, gaat alle perken te buiten. Ook al beweren de ondertekenaars – onder druk van alle ophef – dat ze echt niet anti-homo zijn. De verklaring is klip en klaar. Homoseksualiteit is zondig. God heeft het niet zo bedoeld. En bidden helpt tegen de zondige neiging. Maar net zo massief als de verklaring zelf is, zijn de reacties. De regenboogvlaggen wapperen aan kerken en gemeentehuizen. En de eerste tegenverklaringen en onlinepetities, ondertekend door mensen die een kerk vooral van buiten kennen, dienen zich aan. Maar of dit gaat helpen?

Uitnodiging waarmaken

Het mantra om de geest die nu uit de fles is te bezweren luidt ‘iedereen is welkom in de kerk’. Zelfs Kees van der Staaij prevelt deze woorden om de ophef een halt toe te roepen. Maar wat wordt hiermee bedoeld? Zijn homo’s welkom op zondag in de kerk? Mogen ze plaats nemen achter een pilaar of zitten ze samen met hun transgender zusters en -broeders op de eerste rij? Betekent ‘iedereen is welkom’ in de Protestantse Kerk in Nederland dat je welkom bent in elk filiaal, of alleen daar waar de regenboogvlag wappert?

Wie beweert dat iedereen welkom is, dient eerst te kijken hoe je die uitnodiging waarmaakt. Wie gasten ontvangt met een lege koelkast en slaapplek op een kale vloer, is een armzalige gastheer. Hoe maak je ‘iedereen is welkom’ concreet? Ben je ook welkom als belijdend lid? Kun je voorganger worden of een kerkelijke functie bekleden? Ben je welkom om deel te nemen aan de rituelen? Als deze vragen negatief beantwoord worden dan zijn woorden van welkom niet aan de orde. Dan is het ‘iedereen is welkom’ een stoplap om moeilijke vragen niet onder ogen te hoeven zien. Dan kijk je weg van datgene waarin je tekortschiet.

Onveilig oord

Het positieve gevolg van de Nashville-verklaring is dat de beerput is geopend. We kunnen niet meer om de verhalen heen van mensen die zijn weggejaagd uit hun eigen kerk of van kerk zijn veranderd omdat ze met de nek werden aangekeken. En de Nashville-verklaring maakt pijnlijk duidelijk dat veel kerken in Nederland een onveilig oord zijn voor homoseksuele kinderen en tieners. Zij worden door de ferme veroordeling van hun geaardheid en gevoelens verwezen naar het rijk van zelfdiscriminatie, zelfhaat, depressie en niet meer willen leven.

Wat dan wel? Het zou kerken en kerkelijke leiders sieren als zij hun woorden van welkom toetsen aan de praktijk. Die praktijk is namelijk niet alleen gebaat bij een zorgvuldig gesprek over seksualiteit en theologie. Concrete omgangsvormen en richtlijnen waar iedereen op kan rekenen, dat is wat nu urgent en actueel is geworden. En dat is nodig voor een groep in het bijzonder: de homoseksuele kinderen en tieners. Want in kerkelijke gemeenschappen waar de Nashville-verklaring wordt omarmd, zijn zij vogelvrij verklaard. Niemand beschermt hen. Zelfs hun ouders veroordelen wie zij zijn.

Iedereen is welkom! Laat je hierdoor niet betoveren. Maak ‘iedereen is welkom’ maar concreet. Niet met vlaggen en tegenverklaringen. Niet met grote woorden die vervliegen, maar met concrete daden die beklijven. Voor homoseksuele kinderen en tieners is er anders geen pardon.

Mirjam Sterk is oud-Tweede Kamerlid (CDA ) en theoloog. Tom Mikkers is oud-secretaris van de Remonstrantse Broederschap en theoloog.

Meer columns & opinie over de Nashville-verklaring

De Nashville-verklaring verdient relativering, schrijft Raoul du Pré in het commentaar.

In Amerika wemelt het van de fundamentalistische christenen met een rigide kijk op de wereld, schrijft columnist Bert Wagendorp.

Niemand heeft Kees van der Staaij iets gevraagd, aldus columnist Paulien Cornelisse.

Laat die aanhangers van de verklaring toch, ze sterven langzaam uit, net als hun schuldig geloof, betoogt Max Pam in zijn column.

Elk nadenkend mens weet dat je die oerverhalen als metafoor moet zien, meent columnist Harriet Duurvoort.

‘Naastenliefde ontbreekt in de Nashville-verklaring’, schrijft een Volkskrant-lezer. Een selectie van de vele ingezonden brieven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden