Column Peter de Waard

Kan Nederland niet beter Groenland kopen?

Alles is te koop. Het enige obstakel is de prijs. Dat een tot president opgeklommen makelaar de ijsvlakte van Groenland – ‘a cool place’ - wil kopen van Denemarken is in dat opzicht geen fantasie.

Probleem is dat Denemarken een nogal rijk en hoogontwikkeld land is. De nationale schuld van de verkoper is maar 120 miljard dollar of 34,1 procent van het bbp. Die van de koper is 22 duizend miljard of 106 procent van het bbp. Of: Denemarken is financieel beter in staat New York te kopen dan dat de Amerikanen Groenland zouden kunnen kopen.

Daarnaast kampt Denemarken op dit moment met negatieve rentes. De opbrengst van de deal zou daardoor net zo snel wegsmelten als de gletsjers van Groenland dat doen door de klimaatverandering.

En dan is er nog het praktische probleem dat Groenland een autonome regio is. De 56 duizend Groenlanders lijken niet veel voor de overname door Trump te voelen, maar als de president van de VS ze allemaal miljonair maakt – een kostenpost van 56 miljard dollar – veranderen ze misschien wel van gedachte.

Economisch gezien is Groenland geen big deal. Het bbp van Groenland is 2,7 miljard dollar (anderhalf keer dat van Goeree-Overflakkee). De werkloosheid is 9 procent en het land ontvolkt. Elk jaar legt Denemarken 700 miljoen dollar belastinggeld toe op het koloniale eigendom, hetgeen nogal wat populisten in de kaart speelt. De oppervlakte is enorm (50 keer Nederland), maar land is weinig waard als je er niets anders mee kan doen dan ijsklontjes verkopen.

Trump heeft geen bedrag genoemd. De VS kochten in 1803 voor 15 miljoen de staat Louisiana. Dat is in dollars van vandaag 340 miljoen. In 1867 kochten ze voor 7,2 miljoen dollar Alaska – omgerekend naar nu 124 miljoen dollar. En in 1946 bracht toenmalig president Truman een bod van 100 miljoen dollar (nu 1,3 miljard) uit op Groenland.

Truman had vooral oog voor de strategische waarde – hij wilde er kernwapens in ijstunnels (Operatie IJsworm) onderbrengen – en de visserijrechten. Zeker is dat de prijs nu veel hoger is. Groenland zou een schatkamer van delfstoffen zijn.

Onder het ijs zou de grootste afzetting van zeldzame aardmetalen ter wereld zitten, naast goud, zink, lood, uranium en diamanten. Alleen weet niemand het helemaal zeker en zijn de delfstoffen door de ijslaag en gebrekkige infrastructuur moeilijk te winnen. Eerst zou Groenland zijn naam eer moeten aandoen, waarbij de opwarming van de aarde uitkomst zou kunnen bieden.

Het meest gehoorde prijskaartje dat aan Groenland hangt, is een bedrag van 500 miljard dollar. Trump kan dat eigenlijk niet betalen. Nederland kan dat wel – zelfs na deze reuzedeal blijft de schuld in procenten van het bbp onder die van de VS. Als Rutte een beroep doet op de VOC-mentaliteit en hij met zijn charme de Deense premier inpakt moet het lukken.

In het begrotingsoverleg kan misschien een stelpost voor het knock-out bod worden meegenomen.

Tegenover medewerkers zou Trump hebben laten weten dat hij het grootste eiland ter wereld wel zou willen kopen van Denemarken.

Maar nadat de Deense premier Mette Frederiksen duidelijk maakte dat ze Groenland niet wil verkopen aan de VS, stelde Trump een geplande ontmoeting met Frederiksen uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden